Budowanie — wyjście spod pressingu

Budowanie to faza, której Alonso poświęca najwięcej czasu treningowego. Efekt widać w wybiciach: Leverkusen 2023/24 — najmniej w Bundeslidze, Real 2025/26 — najmniej w LaLidze.

Krótko i przez środek. Udział długich w celnych podaniach w dolnej czwórce ligi w każdym z siedmiu okresów, najmniejszy w 2024/25 (3,8% (18/20)); posiadanie i celne podania między 4. a 7. miejscem. Pierwsze podanie z czasem przeszło od defensywnego pomocnika przez bocznego obrońcę grającego w środku do stopera.

Krótkie wyjście jako reguła, nie wariant. U De Zerbiego udział długich podań jest w ostatniej trójce ligi we wszystkich kontekstach poza krótkim oknem w Tottenhamie — w czterech z nich najmniejszy w lidze. Pressing rywala jest zapraszany, a nie omijany.

Krótkie wyjście w każdym z czterech sezonów: udział długich w celnych podaniach w ostatniej trójce ligi, wybicia na dole. Pierwsze podania raz u stopera, raz u pivota — zależnie od kadry.

Como wychodzi podaniem prawie zawsze — a gdy rywal kryje indywidualnie, świadomie gra długo na przygotowany bok. Trenowana rezygnacja z krótkiego wyjścia jest częścią modelu, nie awarią.

Krótkie wyjście w każdym klubie. Udział długich w celnych podaniach w ostatniej trójce ligi we wszystkich trzech sezonach — we Francji, w Holandii i w Portugalii. Wybicia też na dole ligi. Rozgrywa stoper, nie bramkarz.

Wyjście krótkie, od bramkarza i stoperów. Udział długich w celnych podaniach najmniejszy w lidze w 2024/25 i prawie najmniejszy w 2025/26, wybicia najmniej w lidze w obu sezonach — długie podanie jest wyjątkiem, nie planem.

Wyjście przez stoperów i defensywnego pomocnika, potem długie podanie z adresem — na skrzydło albo za linię obrony. W 2025/26 celnych długich podań 26,2 (1/18) — najwięcej w lidze — przy małej liczbie wybić (24,3 (15/18)): długa piłka jest podaniem, nie wybiciem.

Wyjście trzema stoperami, bez upierania się przy grze krótkiej. Udział długich w celnych podaniach w górnej połowie ligi, wybicia w czołowej trójce w obu sezonach. Pod pressingiem piłka idzie długo na wahadłowego albo napastnika, a nie przez środek.

Krótko i od bramkarza. Udział długich w celnych podaniach najmniejszy w lidze w ośmiu sezonach, w pozostałych dwóch 19. i 17.; wybić najmniej w lidze w ośmiu sezonach z rzędu (2017/18–2024/25). Rozgrywa stoper albo defensywny pomocnik — w ośmiu sezonach najwięcej celnych podań w całej lidze miał zawodnik City.

Krótko od bramkarza, ale z długą piłką jako bronią. Udział długich w celnych podaniach w dolnej połowie ligi w każdym sezonie (od 13. do 19. miejsca), a celnych długich podań na mecz w czołowej dziewiątce — najwięcej w lidze w 2022/23 (30,3 (1/20)). Długie podanie to zmiana strony do bocznego obrońcy albo piłka za obronę, nie wybicie: wybić na mecz w dolnej czwórce ligi w każdym sezonie.

Wyjście podaniem, nie wybiciem — najmniej wybić w lidze w trzech kontekstach: Burnley 2022/23 (Championship), Bayern 2024/25 i 2025/26 (Bundesliga).

Krótkie wyjście z bramkarzem połączone z długą piłką na zmianę strony i pułapką na drugą piłkę. Trener, który ćwiczy tylko pierwszy element, ćwiczy połowę modelu.

Budowanie jest krótkie w czasie: kilka podań między stoperami i długie podanie do przodu — na dwóch napastników albo za linię obrony do wahadłowego.

Bez stałego wzorca, ale też bez długiej piłki jako planu. Udział długich w celnych podaniach w żadnym z dziesięciu okresów nie był w czołowej szóstce ligi; celne podania i posiadanie — między 3. a 12. miejscem, nigdy pierwsze. Pierwsze podania należą do defensywnych pomocników, nie do stoperów.

Wyjście krótkie, przez stoperów i środkowych pomocników. W Widzewie udział długich w celnych podaniach w dolnej części ligi; w Piaście — w środku, z jednym pomocnikiem, który gra długo.

Budowania od tyłu prawie nie ma. Piłka idzie do przodu długim podaniem — na napastnika albo za linię obrony — a gdy rywal naciska pod polem karnym, wybicie.

Wyjście trzema stoperami, bez dogmatu krótkiej gry. Udział długich w celnych podaniach w środku ligi albo niżej, wybicia prawie najmniej w lidze w każdym kontekście — drużyna rzadko musi wybijać, bo rzadko broni się we własnym polu karnym.

Krótko od bramkarza, przez stopera, który rozgrywa. Udział długich w celnych podaniach w dolnej trójce ligi w każdym pełnym sezonie (dwa razy najmniejszy w lidze), wybicia w dolnej trzeciej. Zmiana nastąpiła po pierwszych ośmiu kolejkach, razem z przejściem z trójki stoperów na 4-2-3-1.

Wyjście krótkie, przez defensywnego pomocnika. Udział długich w celnych podaniach drugi najmniejszy w lidze i najmniej celnych długich w obu sezonach — tak gra beniaminek z posiadaniem w dolnej połowie ligi. Długie podanie jest wyjątkiem.

Wyjście bez stałej reguły. W dwóch kontekstach z pełną próbą udział długich podań w środku ligi, w krótkich oknach Lazio i Juventusu — w dolnej trzeciej. Budowanie dopasowuje się do kadry; to, co stałe, zaczyna się po stracie piłki.

Wyjście długie. Udział długich w celnych podaniach największy w lidze w obu sezonach, wybicia najwięcej w lidze — piłka szybko opuszcza własną połowę. To przeciwieństwo gry krótkiej: ryzyko straty blisko własnej bramki jest minimalne.

Budowanie bez ryzyka, ale bez wybijania na ślepo. Piłka idzie przez defensywnego pomocnika, który gra krótko albo długo na stronę; drużyna nie trzyma piłki dla samego posiadania.

3-4-2-1 w Leverkusen, 4-2-3-1 w Madrycie. Stała jest struktura w posiadaniu: trójka z tyłu, dwójka w środku, pięciu z przodu, w tym dwaj wahadłowi na pełnej szerokości.

Przy piłce 3-2-5: dwóch stoperów i jeden boczny obrońca z tyłu, przed nimi defensywny pomocnik i drugi boczny obrońca, który schodzi do środka, z przodu pięciu — po jednym w każdym z pięciu pionowych pasów boiska. Skrzydłowi szeroko przy linii bocznej, dwaj pomocnicy w półpasach między obrońcami rywala, napastnik w środku.

Bramkarz i dwóch szeroko ustawionych stoperów, jeden pomocnik schodzi między nich albo przed nich, drugi ustawia się na innej wysokości. Boczni obrońcy dają szerokość albo wchodzą do środka, zależnie od ustawienia pressingu rywala.

Dwóch stoperów, pivot przed nimi i boczni obrońcy wchodzący do środka obok pivota — piątka za piłką. Pivot nie schodzi między stoperów, zostaje łącznikiem z linią pomocy; dzięki temu skrzydłowi nie muszą schodzić po piłkę do środka. Opis dotyczy PSG.

3-2-5: trzech przy piłce (dwóch stoperów i trzeci obrońca albo schodzący pomocnik), dwóch w środku, pięciu w ostatniej linii.

Dwóch stoperów na tej samej wysokości, pivot przed nimi, boczni obrońcy wyżej i szerzej, dwóch pomocników za pierwszą linią pressingu rywala. Bramkarz zaczyna akcję, ale nie wchodzi w linię stoperów na stałe.

Przy wyprowadzeniu dwóch stoperów szeroko, bramkarz między nimi, jeden środkowy pomocnik przed nimi, drugi wyżej. Boczni obrońcy na wysokości środkowych pomocników, skrzydłowi szeroko przy linii, napastnik trzyma stoperów rywala.

Dwaj stoperzy szeroko, defensywny pomocnik między nimi albo tuż przed nimi, boczni obrońcy wyżej. Bramkarz gra krótko do stopera; rozgrywa defensywny pomocnik.

Przy wyprowadzeniu trzech stoperów szeroko, bramkarz za środkowym. Dwóch środkowych pomocników przed stoperami; wahadłowi wysoko przy liniach. Dwóch ofensywnych pomocników w półprzestrzeniach, napastnik na linii obrony rywala.

Przy piłce 3-2-5 albo 3-2-4-1: trzech z tyłu (dwóch stoperów i boczny obrońca albo trzech stoperów), przed nimi dwóch w środku — defensywny pomocnik i boczny obrońca wchodzący do środka (Zinczenko, Cancelo) albo stoper (Stones w 2022/23). Z przodu pięciu, po jednym w każdym pionowym pasie: dwóch skrzydłowych przy linii bocznej, dwóch pomocników w półpasach, napastnik w środku.

Przy wyprowadzeniu dwóch stoperów i defensywny pomocnik, boczni obrońcy wysoko przy liniach. Dwóch pozostałych środkowych pomocników w półpasach — bliżej bocznych obrońców niż napastników. Trzech z przodu wąsko: skrzydłowi w półpasach, napastnik schodzi po piłkę.

Czwórka obrony z bramkarzem. Boczni obrońcy rozchodzą się szeroko albo jeden wchodzi do środka. „Szóstka” schodzi. Pięciu zawodników zostaje wysoko.

Liverpool Kloppa 4-3-3. Środkowi pomocnicy grają krótko, boczni obrońcy wchodzą do środka lub wysoko na skrzydło; od 2023 r. Alexander-Arnold jako prawy obrońca wchodzący do drugiej linii.

Trzech stoperów szeroko, bramkarz za nimi, jeden pomocnik przed nimi. Wahadłowi wysoko przy liniach bocznych, dwaj napastnicy blisko siebie — cel długiego podania.

Dwóch stoperów, przed nimi dwóch defensywnych pomocników — czwórka za piłką, która rzadko rusza do przodu razem. Boczny obrońca po stronie piłki idzie wyżej, ten z drugiej strony zostaje bliżej stoperów. W Romie z trójką stoperów pierwszą linię tworzą trzej stoperzy, a szerokość dają wahadłowi.

Bramkarz i dwóch stoperów, przed nimi defensywny pomocnik; boczni obrońcy szeroko. W 4-3-3 dwaj środkowi pomocnicy schodzą po piłkę między linie, w 4-4-2 dwóch środkowych pomocników ustawia się jeden za drugim.

Bramkarz gra długo albo do stopera z boku; dwaj defensywni pomocnicy przed stoperami nie schodzą po piłkę, tylko zabezpieczają drugą piłkę po długim podaniu.

Przy wyprowadzeniu trzech stoperów szeroko, dwóch środkowych pomocników przed nimi, wahadłowi wysoko przy liniach bocznych. Dwóch ofensywnych pomocników w półprzestrzeniach, napastnik trzyma stoperów rywala.

Przy wyprowadzeniu dwóch stoperów szeroko, przed nimi dwóch defensywnych pomocników z 4-2-3-1. Boczni obrońcy wychodzą wysoko, gdy piłka przejdzie pierwszą linię rywala. Ofensywny pomocnik schodzi między linie, napastnik trzyma stoperów rywala.

Przy wyprowadzeniu dwóch stoperów szeroko, bramkarz między nimi, defensywny pomocnik przed nimi. Boczni obrońcy niżej, na wysokości defensywnego pomocnika; dwóch ofensywnych pomocników w półprzestrzeniach, skrzydłowi szeroko, napastnik trzyma stoperów rywala.

Trzech stoperów i dwóch pomocników przed nimi — przewaga w pierwszej linii bez schodzenia pomocnika. Wahadłowi wysoko, bramkarz gra do bocznego stopera albo pomocnika.

Przy wyprowadzeniu bramkarz albo stoper gra długo na napastnika lub w strefę za bocznym obrońcą rywala. Trzech ofensywnych pomocników ustawia się blisko napastnika do drugiej piłki; dwóch defensywnych pomocników zostaje przed obrońcami.

Bramkarz zagrywa krótko do stopera albo długo na bok — pierwsze podania mają stoperzy i defensywny pomocnik. Dwaj stoperzy szeroko, przed nimi dwaj defensywni pomocnicy w 4-2-3-1. Jeden schodzi po piłkę, drugi zostaje wyżej. Boczni obrońcy podchodzą wysoko dopiero, gdy piłka minie pierwszą linię rywala.

3+1: trójka stoperów rozchodzi się na szerokość pola karnego, bramkarz wchodzi między nich jako czwarty budujący.

Kto ma najwięcej celnych podań na 90 minut w zespole: 2020/21 Xhaka 70,4 (14/294), 2021/22 Sambi Lokonga 57,4 (29/304), 2022/23 Zinczenko 63,6 (12/312) — lewy obrońca w roli drugiego defensywnego pomocnika — tuż przed Salibą 63,2 (13–14/312); od 2023/24 Saliba (69,2 (19/317), 71,3 (6/318), 67,3 (8/336)). Przewagę w pierwszej fazie daje dodatkowy zawodnik w środku, a potem stoper, który podaje pod presją.

Z bramkarza i ze schodzącego pomocnika. W Brighton 2023/24 trzech zawodników w pierwszej siódemce ligi w celnych podaniach na 90 minut (Dunk 93,1 (2/317), van Hecke 84,3 (5/317), Gilmour 80,6 (7/317)); w Marsylii 2024/25 pięciu w pierwszej jedenastce (Balerdi, Højbjerg, Cornelius, Kondogbia, Rongier).

Bramkarz w budowaniu — tylko w Barcelonie wyraźnie. Celne podania na 90 minut wśród bramkarzy ligi: Marc-André ter Stegen 27,0 (2/21 wśród bramkarzy), Gianluigi Donnarumma 23,8 (6/18 wśród bramkarzy) i 19,9 (8/18 wśród bramkarzy), Lucas Chevalier 20,6 (11/19 wśród bramkarzy). W PSG pierwsze podania należą do stoperów i pivota, nie do bramkarza.

Z bramkarza: wchodzi między stoperów, gdy rywal pressuje trójką. Butez — najwięcej odzyskanych piłek na 90 min w Serie A 2025/26.

Przewaga w pierwszej linii: dwóch stoperów i bramkarz przeciw jednemu–dwóm napastnikom, pivot jako trzeci. Najwięcej podań mają stoperzy — Baas 85,8 (2/296), Bednarek 74,3 (3/288) — a nie bramkarz: Remko Pasveer 30,4 (2/18 wśród bramkarzy), Diogo Costa 23,8 (3/16 wśród bramkarzy) celnych podań na 90 minut — wśród bramkarzy w czołówce ligi, ale ponad dwa i pół raza mniej niż stoperzy.

Przewaga z bramkarzem: trzech na dwóch pressujących rywala. Bramkarz gra cały sezon — w 2024/25 Bartosz Mrozek, wszystkie minuty w lidze (3060 (1–7/535)) i najwięcej odzyskanych piłek w zespole (8,5 (7/277)).

Przewagę daje defensywny pomocnik, który przyjmuje piłkę pod presją i zmienia stronę. Bramkarz nie jest rozgrywającym: Marcel Lubik ma 17,1 (219–222/285) celnych podań na mecz.

Przewaga w pierwszej linii z samego ustawienia: trzech stoperów przeciw jednemu albo dwóm napastnikom rywala. Gdy rywal pressuje trzema, wolny jest wahadłowy — do niego idzie długie podanie.

Przewaga liczebna w pierwszej fazie: bramkarz gra jako jedenasty w polu. Ederson od 2017/18 (w pierwszym sezonie Claudio Bravo i Willy Caballero); czystych kont 12 (7–8/20) w 2016/17 i 18 (2/20) w 2017/18. Przed nim stoper albo defensywny pomocnik z najwięcej celnymi podaniami w lidze: Otamendi 85,7 (1/297) w 2017/18, Stones 84,2 (1/294) w 2018/19, Rodri 102,9 (1/317) w 2023/24.

Przewagę w pierwszej fazie daje bramkarz i dokładne podanie stopera. Alisson Becker od 2018/19: w pierwszym sezonie najwięcej czystych kont w lidze (21 (1/30)); drużyna miała ich 21 (1/20), rok wcześniej 17 (3/20). Van Dijk — najwięcej celnych podań w zespole w 2018/19 (72,4 (6/294)), 2022/23 i 2023/24.

4+1: bramkarz wchodzi między stoperów jako czwarty budujący; zejście „szóstki” daje przewagę nad dwójką napastników rywala.

Przewagę tworzy zmiana strony, nie przewaga w środku: jedno podanie przenosi grę tam, gdzie rywal ma mniej zawodników.

Przewagi szuka się w drugiej piłce: napastnik zgrywa, drugi napastnik i pomocnicy zbierają odbitą. Trzech stoperów daje przewagę nad dwoma napastnikami rywala przy pierwszym podaniu.

Pierwsze podanie przez pomocnika. Najwięcej celnych podań na 90 minut w zespole: Herrera 66,8 (5/287), Matić 65,8 (14/297) i 54,1 (23/339), Amrabat 57,9 (1/314), Barrenechea 64,7 (11/288); stoper tylko raz — Ibañez 51,6 (38/329) (Benfica: lista z całego sezonu). Rozgrywający na szczycie ligi tylko w Fenerbahçe; w pozostałych sezonach najlepiej podający zawodnik drużyny był od 5. do 38. miejsca w lidze.

Przewagi szuka się w środku: stoper z podaniem i pomocnik przodem do gry. Gdy środek jest zamknięty — podanie do bocznego obrońcy albo długie podanie środkowego pomocnika na drugą stronę.

Przewagi szuka się nie w wyjściu, tylko w drugiej piłce: napastnik zgrywa, ofensywni pomocnicy i defensywny pomocnik zbierają odbitą.

Przewaga przy wyprowadzeniu z trzech stoperów przeciw dwóm napastnikom rywala. Bramkarz gra cały sezon i zbiera piłki za linią: w 2024/25 Kacper Trelowski — wszystkie minuty w lidze (3060 (1–7/535)) i najwięcej odzyskanych piłek w zespole (8,0 (13/277)).

Przewaga przy wyprowadzeniu z bramkarza i stopera. Bramkarz miał najwięcej odzyskanych piłek w zespole w 2024/25 i 2025/26 (Sławomir Abramowicz 7,5 (15–16/277), 7,4 (12–15/285)) — wychodzi za linię obrony, zamiast czekać na strzał. Stoper z najwięcej celnymi podaniami w zespole jest w czołowej czwórce ligi w każdym sezonie.

Przewaga z bramkarzem: bramkarz i dwóch stoperów na dwóch pressujących rywala. Bramkarz bierze udział w grze — w 2024/25 Kacper Rosa piąty w lidze w odzyskanych piłkach (8,9 (5/277)), w 2025/26 Ivan Brkić drugi (9,6 (2/285)).

Z trzeciego stopera: przeciw dwóm napastnikom 3v2 już w ustawieniu wyjściowym. W Marsylii 2022/23 najwięcej celnych podań na 90 minut mieli pomocnicy — Jordan Veretout 56,6 (25/320), Valentin Rongier 54,8 (31/320) — przed stoperem Leonardo Balerdim 47,1 (54–55/320).

Przewagi szuka się nie w liczbie podań, tylko w drugiej piłce: wokół miejsca, do którego leci długie podanie, stoi więcej zawodników niż rywala.

Przewagi szuka się na boku: boczny obrońca i skrzydłowy przeciw jednemu obrońcy rywala, a podanie kluczowe z boku pola karnego.

• A — pressing dwoma: 4v2 z bramkarzem, podanie w kanał do „szóstki”. Wzorzec domyślny.
• B — pressing trójką: „ósemka” schodzi na wysokość stoperów, przewaga 5v3. Wahadłowi zostają wysoko.
• C — krycie indywidualne: kontrolowane długie podanie po przekątnej na wahadłowego z wolnym korytarzem.

• Prawa strona: stoper → defensywny pomocnik → ofensywny pomocnik w prawym półpasie → skrzydłowy → napastnik.
• Lewa strona: stoper → boczny obrońca w środku pola → skrzydłowy w biegu za linię obrony.
• Boczny obrońca schodzi do środka → skrzydłowy → podanie do trzeciego zawodnika w półpasie → strzał.
• Zmiana strony: szybkie podanie z półpasa na drugie skrzydło, gdy obrona rywala jest przesunięta — jeden na jeden przy linii.

• Zaproszenie pressingu: bramkarz albo stoper zatrzymuje piłkę podeszwą i czeka, aż pressujący podejdzie — dopiero wtedy podanie do zawodnika, którego ten pressujący zostawił.
• Pomocnik schodzi między stoperów albo obok nich — przewaga 3v2 przeciw dwóm napastnikom, 4v3 przeciw trzem.
• Trzeci zawodnik: stoper gra do pomocnika ustawionego tyłem, ten odgrywa do drugiego stopera albo bocznego obrońcy, który ma przed sobą wolną przestrzeń.
• Cyrkulacja wzdłuż linii obrony i powrót do stopera, który wchodzi z piłką w kolejną strefę, gdy pressing się przesunął.

• Stoper → pivot → pomocnik w półprzestrzeni, gdy pivot ma czas się obrócić.
• Stoper → boczny obrońca w środku → skrzydłowy szeroko: boczny obrońca ściąga do środka skrzydłowego rywala, skrzydłowy zostaje sam przy linii.
• Trzeci zawodnik: podanie do pomocnika tyłem do bramki, zgranie do pivota, podanie za linię pressingu.

• A — pressing dwoma napastnikami: stoperzy rozchodzą się szeroko, bramkarz wchodzi między nich, przewaga 3v2 i podanie do schodzącej „szóstki”.
• B — pressing trójką: schodzi „ósemka”, przewaga 4v3, podanie nad linią do bocznego obrońcy w wolnym korytarzu.
• C — krycie indywidualne czwórką: rezygnacja z krótkiego wyjścia, długie podanie na skrzydło i przygotowana walka o drugą piłkę.

• Bramkarz → stoper → pivot, gdy pressing rywala zamyka boczne strefy.
• Stoper → boczny obrońca → pomocnik w półprzestrzeni: boczny obrońca i skrzydłowy w tym samym kanale, na różnych wysokościach.
• Pivot nie schodzi między stoperów — stoperzy sami szukają kanałów podania do pomocników za linią pressingu.

• Bramkarz → stoper szeroko → boczny obrońca → skrzydłowy przy linii.
• Stoper → środkowy pomocnik, który schodzi między linie rywala → podanie przodem do ofensywnego pomocnika.
• Zmiana strony przez dwóch stoperów i bramkarza, gdy rywal zamknie jedną stronę.
• Napastnik schodzi tyłem do bramki, odgrywa do drugiego zawodnika z przodu albo do skrzydłowego wbiegającego do środka.

• Stoper → defensywny pomocnik → długie podanie na drugą stronę do skrzydłowego.
• Stoper → długie podanie za linię obrony do napastnika albo skrzydłowego w biegu.
• Boczny obrońca → pomocnik w półprzestrzeni → podanie po ziemi w pole karne.

• Bramkarz → boczny stoper szeroko → wahadłowy przy linii → ofensywny pomocnik w półprzestrzeni.
• Środkowy stoper → środkowy pomocnik schodzi obok → zmiana strony do drugiego bocznego stopera.
• Pod pressingiem: długie podanie bocznego stopera na wahadłowego z drugiej strony albo na napastnika, ofensywni pomocnicy blisko do drugiej piłki.
• Wybicie z pola karnego w stronę wahadłowego, nie w środek.

• Bramkarz → stoper → defensywny pomocnik między stoperami → boczny obrońca w środku → pomocnik w półpasie twarzą do bramki.
• Wyciągnięcie pressingu: trzy–cztery krótkie podania po jednej stronie, potem zmiana strony do skrzydłowego jeden na jeden.
• Trzeci zawodnik: stoper → napastnik schodzący po piłkę → pomocnik wbiegający w półpas.
• Skrzydłowy szeroko trzyma bocznego obrońcę rywala; pomocnik wbiega w kanał między nim a stoperem; podanie wzdłuż bramki.
• Piętnaście podań przed wejściem w tercję ataku — drużyna jest wtedy ustawiona do odbioru po stracie.

• Stoper → boczny obrońca wysoko przy linii → środkowy pomocnik w półpasie → skrzydłowy schodzący do środka.
• Zmiana strony długim podaniem: prawy obrońca albo stoper do lewego obrońcy, który przyjmuje na wysokości pola karnego rywala.
• Napastnik schodzi po piłkę, ściąga stopera; skrzydłowy wbiega za jego plecy.
• Gdy rywal naciska wysoko — długa piłka za obronę na skrzydłowego, a cała drużyna podchodzi do odbioru drugiej piłki.

• Pressing dwójką: przewaga 4+1 przeciw 2.
• Pressing trójką: schodzi „szóstka”, przewaga 5 przeciw 3.
• Krycie indywidualne: rozpoznać, że krótkie rozegranie jest niemożliwe, i zagrać długo na przygotowany bok.

• Diagonal ze strony na stronę: Alexander-Arnold 6,4 i van Dijk 4,9 celnego długiego podania na 90 min (2021/22).
• Wejście do środka przez „ósemkę” albo bocznego obrońcę w drugiej linii.
• Długa piłka jako broń kontrpressingu: podanie w strefę przewagi — jeśli nie dojdzie, piłka jest odzyskiwana wysoko.

• Boczny stoper → długie podanie na napastnika → zgranie do drugiego napastnika albo pomocnika.
• Środkowy pomocnik → długie podanie za linię obrony do wahadłowego.
• Odbiór w środku pola → od razu do przodu na dwóch napastników.

• Stoper → defensywny pomocnik → podanie do przodu na napastnika, który zgrywa do ofensywnego pomocnika albo skrzydłowego.
• Rywal naciska wysoko: długa piłka na napastnika, druga linia ustawiona pod zbiórkę, boczni obrońcy zostają z tyłu.
• Boczny obrońca po stronie piłki wysoko, skrzydłowy schodzi do środka; zmiana strony przez defensywnego pomocnika, nie przez stoperów.

• Bramkarz → stoper → defensywny pomocnik przodem do gry → środkowy pomocnik między liniami.
• Stoper → boczny obrońca → skrzydłowy przy linii → dośrodkowanie.
• Środkowy pomocnik → długie podanie na drugą stronę do bocznego pomocnika (Piast).

• Bramkarz → długie podanie na napastnika → zgranie do ofensywnego pomocnika.
• Stoper → długie podanie za linię obrony do skrzydłowego.
• Odbiór w środku pola → od razu do przodu, bez podania do tyłu.

• Bramkarz → boczny stoper szeroko → wahadłowy przy linii → ofensywny pomocnik w półprzestrzeni.
• Środkowy stoper długim podaniem na drugą stronę do wahadłowego, gdy rywal przesunie się do piłki.
• Środkowy pomocnik schodzi między stoperów albo obok nich, wahadłowy po tej stronie idzie wyżej.
• Napastnik schodzi tyłem do bramki, odgrywa do ofensywnego pomocnika, który wbiega za linię obrony.

• Bramkarz → stoper → defensywny pomocnik, który schodzi obok stoperów → boczny obrońca wyżej → ofensywny pomocnik między liniami.
• Ściągnięcie pressingu krótkimi podaniami po jednej stronie, potem podanie do bocznego obrońcy po drugiej.
• Napastnik schodzi po piłkę tyłem do bramki, ofensywny pomocnik wbiega w miejsce, które zostawił.
• Skrzydłowy szeroko, boczny obrońca w półpasie albo za nim — podanie wzdłuż pola karnego.

• Bramkarz → stoper szeroko → defensywny pomocnik schodzi między stoperów albo obok → podanie do ofensywnego pomocnika w półprzestrzeni.
• Stoper → boczny obrońca → skrzydłowy schodzi do piłki, ofensywny pomocnik wbiega za niego.
• Zmiana strony przez bramkarza i dwóch stoperów, gdy rywal zamknie jedną stronę.
• Napastnik schodzi tyłem do bramki, odgrywa do ofensywnego pomocnika ustawionego przodem.

• Boczny stoper wyprowadza piłkę do linii środkowej, gdy napastnik rywala zamyka środkowego.
• Podanie wzdłuż linii do wahadłowego i od razu wsparcie „dziesiątki” w półprzestrzeni.
• Przy pressingu rywala piłka do napastnika albo za linię obrony — dwie „dziesiątki” ustawione do drugiej piłki.

• Bramkarz → długie podanie na napastnika → zgranie głową do ofensywnego pomocnika.
• Stoper → długie podanie za bocznego obrońcę rywala → skrzydłowy biegnie w wolną strefę.
• Wybicie spod presji → trzech ofensywnych pomocników walczy o drugą piłkę.
• Aut daleko w pole karne rywala jako sposób wejścia pod bramkę.

• Stoper → defensywny pomocnik → długie podanie na bok do bocznego obrońcy.
• Defensywny pomocnik między stoperami → boczny obrońca wysoko → dośrodkowanie albo podanie do ofensywnego pomocnika w półprzestrzeni.
• Pod pressingiem: długie podanie na napastnika i walka o drugą piłkę w środku pola.

Długie podanie jako wybór jednego wyznaczonego zawodnika: Xhaka 4,3 celnego długiego podania na 90 min (Leverkusen 2023/24). W liczbach bezwzględnych długich podań zespołu jest dużo (Leverkusen 2024/25 w czołówce ligi), jako udział w podaniach — wśród najniższych w lidze.

Udział długich w celnych podaniach: ARS 19/20 okno 6,1% (17/20), ARS 20/21 5,0% (18/20), ARS 21/22 5,2% (17/20), ARS 22/23 4,8% (19/20), ARS 23/24 4,0% (18/20), ARS 24/25 3,8% (18/20), ARS 25/26 4,6% (17/20). Celne długie na mecz od 24,4 (16/20) do 16,4 (19/20) — zawsze 15. miejsce lub niżej. Wybicia na mecz od 12,7 (19/20) w 2023/24 do 23,8 (16/20) w 2025/26 — zawsze 14. miejsce lub niżej.

Udział długich podań w celnych: Sassuolo 6,2% (19/20), 4,5% (20/20), 4,6% (20/20); Brighton (okno 2022/23) 4,6% (20/20), 2023/24 3,8% (19/20); Marsylia 2024/25 3,0% (18/18), 2025/26 (okno) 4,0% (16/18).

Udział długich w celnych podaniach: Barcelona 7,5% (19/20), PSG 4,0% (17/18), 4,1% (16/18), 4,1% (17/18). Liczba długich podań na mecz to co innego: Barcelona 40,1 (1/20) — najwięcej w lidze, PSG 24,6 (8/18), 27,0 (3/18), 26,9 (3/18). Przy 538,2 celnych podaniach na mecz nawet najmniejszy udział daje dużo długich piłek. Wybicia: Barcelona 11,4 (20/20), PSG 14,2 (17/18), 13,7 (18/18), 13,7 (18/18).

Wybór, nie odruch: udział długich podań w dolnej trzeciej ligi w obu sezonach Serie A (5,2% i 4,4%). Długie podanie zostaje na wariant C — krycie indywidualne.

Udział długich w celnych podaniach: Nicea 4,0% (18/18), Ajax 5,0% (18/18), Porto 4,7% (16/18). Długie podania na mecz: Nicea 17,4 (18/18), Ajax 24,5 (13/18), Porto 17,8 (18/18). Wybicia: Nicea 13,6 (18/18), Ajax 19,9 (16/18), Porto 18,7 (16/18).

Udział długich w celnych podaniach: LEC 24/25 4,8% (18/18), LEC 25/26 5,6% (16/18). Celnych długich na mecz: LEC 24/25 20,3 (16/18), LEC 25/26 22,8 (6–7/18). Wybicia: LEC 24/25 19,2 (18/18), LEC 25/26 22,6 (18/18).

Celnych długich na mecz: GÓR 25/26 26,2 (1/18), GÓR 26/27 okno 22,6 (5/18). Udział długich w celnych podaniach: GÓR 25/26 7,4% (8/18), GÓR 26/27 okno 6,9% (5/18). Wybicia: GÓR 25/26 24,3 (15/18), GÓR 26/27 okno 32,0 (4/18).

Udział długich w celnych podaniach: GKS 24/25 7,6% (7/18), GKS 25/26 7,9% (4/18). Celnych długich na mecz: GKS 24/25 24,5 (5/18), GKS 25/26 21,9 (11/18). Wybicia: GKS 24/25 27,8 (3/18), GKS 25/26 32,5 (2–3/18).

Udział długich w celnych podaniach: MCI 16/17 5,2% (20/20), MCI 17/18 4,3% (20/20), MCI 18/19 4,6% (20/20), MCI 19/20 5,4% (20/20), MCI 20/21 4,5% (20/20), MCI 21/22 5,0% (19/20), MCI 22/23 4,8% (20/20), MCI 23/24 4,2% (17/20), MCI 24/25 3,8% (20/20), MCI 25/26 3,7% (20/20). Celnych długich na mecz od 19,4 (19/20) w 2025/26 do 33,7 (2/20) w 2019/20 — w 2021/22 najwięcej w lidze (30,8 (1/20)), ale wśród ponad sześciuset celnych podań na mecz. Wybicia: od 9,7 (20/20) w 2021/22 do 22,8 (16–17/20) w 2016/17.

Udział długich w celnych podaniach: LIV 16/17 6,7% (18/20), LIV 17/18 6,1% (18/20), LIV 18/19 5,8% (18/20), LIV 19/20 6,3% (14/20), LIV 20/21 4,9% (19/20), LIV 21/22 5,7% (15/20), LIV 22/23 6,1% (13/20), LIV 23/24 5,0% (15/20). Celnych długich na mecz od 25,3 (4/20) w 2023/24 do 33,2 (3/20) w 2019/20. Najwięcej celnych długich podań w zespole: Henderson w 2016/17 i 2017/18 (w 2017/18 najwięcej w lidze: 6,3 (1/276)), van Dijk w 2018/19 i 2019/20, Alexander-Arnold od 2021/22 (w 2023/24 drugi w lidze: 6,1 (2/296)).

Długie podanie jako wybór, nie ucieczka — po rozpoznaniu krycia indywidualnego.

Długie podanie jako pułapka, nie ucieczka od pressingu. W Salzburgu (bez obrońców z podaniem van Dijka) długich podań było mniej, a wyjście krótsze.

Udział długich w celnych podaniach: WIS 25/26 9,2% (2/18), MOT 26/27 okno 7,0% (4/18). Celnych długich na mecz: WIS 25/26 25,6 (2/18), MOT 26/27 okno 22,2 (6/18). Wybicia: WIS 25/26 32,5 (2–3/18), MOT 26/27 okno 28,0 (10/18).

Udział długich w celnych podaniach: Manchester United 7,6% (16/20), 6,8% (16/20), 7,9% (13/20); Tottenham 6,1% (15/20), 6,1% (13/20); Roma 8,2% (8/20), 8,1% (7/20), 6,2% (13/20); Fenerbahçe 6,8% (18/19); Benfica 5,5% (15/18). Liczba długich na mecz to co innego: Manchester United 2016/17 34,2 (5/20) i Roma 2021/22 30,8 (4/20) wysoko w lidze, Tottenham 2019/20 23,3 (19/20) nisko. Wybicia na mecz: od 28,4 (3/20) w Manchesterze United 2016/17 do 13,3 (15/20) w Romie 2021/22.

Udział długich w celnych podaniach: WID 23/24 okno 6,7% (16/18), WID 24/25 okno 6,2% (14/18), PIA 25/26 okno 6,9% (9/18). Celnych długich na mecz: WID 23/24 okno 24,9 (12/18), WID 24/25 okno 20,8 (15/18), PIA 25/26 okno 23,4 (4/18). Wybicia: WID 23/24 okno 18,3 (13/18), WID 24/25 okno 26,0 (6/18), PIA 25/26 okno 28,2 (11/18).

Udział długich w celnych podaniach: KOR 22/23 okno 12,7% (1/18), ZAG 24/25 okno 9,0% (3/18), ZAG 25/26 11,3% (1/18). Celnych długich na mecz: KOR 22/23 okno 23,2 (18/18), ZAG 24/25 okno 20,4 (13/18), ZAG 25/26 22,9 (4–5/18) — w Koronie mało w liczbach, ale prawie wszystko, co drużyna podała. Wybicia: KOR 22/23 okno 19,8 (5/18), ZAG 24/25 okno 31,7 (1/18), ZAG 25/26 38,0 (1/18).

Udział długich w celnych podaniach: RAK 22/23 7,6% (14/18), RAK 24/25 6,9% (12/18), RAK 25/26 jesień 6,4% (12/18), LEG 25/26 wiosna 6,9% (9/18). Celnych długich na mecz: RAK 22/23 26,8 (8/18), RAK 24/25 23,1 (9/18), RAK 25/26 jesień 23,3 (5/18), LEG 25/26 wiosna 20,9 (11/18). Wybicia: RAK 22/23 12,4 (18/18), RAK 24/25 19,5 (17/18), RAK 25/26 jesień 25,1 (14/18), LEG 25/26 wiosna 23,3 (17/18).

Udział długich w celnych podaniach: JAG 23/24 5,2% (18/18), JAG 24/25 5,5% (16/18), JAG 25/26 4,5% (18/18). Celnych długich na mecz: JAG 23/24 22,1 (18/18), JAG 24/25 20,7 (15/18), JAG 25/26 18,0 (17/18). Wybicia: JAG 23/24 16,6 (16/18), JAG 24/25 22,9 (14/18), JAG 25/26 24,2 (16/18).

Udział długich w celnych podaniach: MOT 24/25 5,2% (17/18), MOT 25/26 5,2% (17/18). Celnych długich na mecz: MOT 24/25 16,9 (18/18), MOT 25/26 16,8 (18/18). Wybicia: MOT 24/25 23,1 (13/18), MOT 25/26 27,9 (11/18).

Udział długich w celnych podaniach: Verona 2021/22 7,8% (10/20), Marsylia 2022/23 6,6% (12/20); okna Lazio 5,6% (14/20), Juventus wiosną 2025 6,0% (15/20), jesienią 2025 5,1% (18/20). Tottenham (5 kolejek) 6,6% (6/20) — wysoki udział przy małej liczbie podań w ogóle: celne 273,0 (18/20), długie 18,0 (18/20) na mecz.

Udział długich w celnych podaniach: PUS 23/24 13,8% (1/18), PUS 24/25 13,2% (1/18). Celnych długich na mecz: PUS 23/24 26,3 (8/18), PUS 24/25 27,1 (2/18). Wybicia: PUS 23/24 25,8 (1/18), PUS 24/25 28,9 (1/18).

Udział długich w celnych podaniach: PIA 22/23 okno 8,9% (6/18), PIA 23/24 7,4% (12/18), PIA 24/25 7,1% (11/18), WID 25/26 okno 8,6% (5/18) — w środku ligi. Wybicia: PIA 22/23 okno 18,5 (13/18), PIA 23/24 18,7 (13–14/18), PIA 24/25 24,7 (11/18), WID 25/26 okno 31,7 (6/18). Najwięcej celnych długich w Piaście miał defensywny pomocnik Patryk Dziczek (4,9 (9–10/266) w 2023/24, 4,0 (9–13/256) w 2024/25).

Szukaj wolnego zawodnika, nie kombinacji: w każdej strukturze jest dokładnie jeden niekryty zawodnik, bo zespół buduje przewagą liczebną.

Każdy z pięciu pasów ma jednego zawodnika — nigdy dwóch w tym samym. Boczny obrońca czyta pressing rywala: przy wysokim schodzi niżej, przy średnim wchodzi wyżej. Defensywny pomocnik zawsze tworzy trójkąt z bocznym obrońcą w środku i napastnikiem, który schodzi po piłkę.

Waga podania jest informacją dla odbiorcy: mocne podanie znaczy „obróć się”, słabsze — „odegraj”. Piłka zatrzymana podeszwą to sygnał dla reszty, że za chwilę rywal wyjdzie z ustawienia.

Piłka jest panem: zawodnicy ustawiają się względem piłki, nie piłka względem nich. Przy każdym podaniu zawodnik ma mieć dwie opcje — z lewej i z prawej — i jedną dalej, za linią rywala.

Wznowienie od bramki to pierwsza faza ataku pozycyjnego, nie czynność porządkowa. Pierwsze podanie po odbiorze często idzie do bramkarza — żeby kupić czas na ustawienie struktury.

Piłka wychodzi podaniem, nie wybiciem. Podanie do stopera to sygnał dla pomocników, żeby ustawić się za pierwszą linią pressingu rywala; długa piłka jest ostatnim wyjściem.

Piłka wychodzi krótko, także pod presją; bramkarz jest jednym z rozgrywających. Długie podanie tylko wtedy, gdy rywal pressuje wysoko wszystkimi i za jego linią obrony jest wolna przestrzeń.

Długie podanie tylko z adresem — do zawodnika w biegu albo na drugą stronę. Bez adresata lepiej zatrzymać piłkę u defensywnego pomocnika.

Najpierw krótko przez stoperów; gdy rywal zamknie środek — długie podanie z adresem na wahadłowego albo napastnika i od razu nacisk na drugą piłkę.

Każdy pionowy pas zajęty, ale nie więcej niż dwóch zawodników w jednym pasie i nie więcej niż trzech w jednej linii poziomej. Zawodnik bez piłki ustawia się tak, żeby podanie do niego minęło jedną linię rywala. Przewaga liczebna, przewaga ustawienia, przewaga jakości — w tej kolejności szuka się wolnego zawodnika.

Piłka do przodu tak szybko, jak się da, ale bez straty w środku boiska. Gdy w środku nie ma wolnego zawodnika — piłka na bok do bocznego obrońcy albo za obronę, nigdy ryzykowne podanie w środek przed własnym polem karnym.

Wyjście podaniem, nie wybiciem — także kosztem ryzyka. Bramkarz jest budującym, nie tylko broniącym.

Boczni obrońcy jako rozgrywający. Wertykalność — piłka ma iść do przodu tak szybko, jak pozwala sytuacja, także długim podaniem.

Do przodu w trzech podaniach albo długo. Pod własną bramką bez ryzyka — wybicie, gdy rywal naciska.

Najpierw bezpieczeństwo. Bez podań w poprzek przed własnym polem karnym; gdy nie ma podania do przodu, piłka idzie długo na napastnika albo w aut, nie przez środek.

Piłka zostaje u nas, dopóki nie ma wolnego zawodnika przodem do gry. Długie podanie — od środkowego pomocnika, na drugą stronę, nie od bramkarza.

Bez ryzyka pod własną bramką: gdy nie ma czystego podania do przodu — długo albo w aut. Liczy się, kto wygra drugą piłkę.

Piłka wychodzi przez stopera z boku trójki; długie podanie na drugą stronę jest planem, nie awarią. Wahadłowy po stronie piłki zawsze daje szerokość, ofensywny pomocnik ustawia się za pierwszą linią pressingu rywala.

Piłka wychodzi od bramkarza po ziemi, także pod pressingiem; długie podanie jest wyjściem awaryjnym, nie planem. Zawodnik bez piłki ustawia się tak, żeby podanie do niego minęło pierwszą linię rywala.

Piłka wychodzi krótko także wtedy, gdy rywal pressuje; defensywny pomocnik zawsze jest do podania. Długie podanie tylko na wolnego skrzydłowego po drugiej stronie.

Piłka ma iść do przodu. Gdy pierwsze podanie do przodu jest zamknięte, kolejne idzie do wahadłowego albo napastnika, a nie z powrotem do bramkarza.

Piłka nie zostaje pod presją na własnej połowie. Długie podanie jest planem, a nie wyjściem awaryjnym — ważniejsze od celności jest to, kto jest przy drugiej piłce.

Najpierw bezpieczeństwo: piłka w środku pola tylko, gdy defensywny pomocnik jest wolny; jeśli nie — na bok albo długo. Strata we własnej tercji nie może się zdarzyć.

Bramkarz musi grać nogą pod pressingiem. Jeśli nie jest opcją, przewaga liczebna znika i zespół wraca do wybijania.

Stoperzy muszą podawać, nie wybijać. Saliba był najlepiej podającym zawodnikiem drużyny w trzech ostatnich sezonach (w 2024/25 szósty w lidze: 71,3 (6/318)), a drużyna wybijała mało: 17,0 (19/20) na mecz w 2024/25. Drugi warunek to boczny obrońca, który umie grać w środku pola — w 2022/23 Zinczenko.

Czas i stoperzy. W pierwszym sezonie w Sassuolo posiadanie było 54,0% (7/20) — dopiero w drugim i trzecim weszło do pierwszej trójki ligi. Model wymaga stoperów i pomocników, którzy przyjmują piłkę pod pressingiem; bez nich zaproszenie pressingu kończy się stratą we własnej tercji.

Rozgrywający z tyłu na poziomie czołówki ligi. Najwięcej celnych podań na 90 minut w lidze: Marquinhos 98,5 (1/292), Vitinha 98,2 (1/283) i 109,1 (1/280); Mascherano 72,0 (2/306). Posiadanie najwyższe w lidze w każdym sezonie: Barcelona 66,0% (1/20), PSG 65,5% (1/18), 68,4% (1/18), 68,8% (1/18).

Bramkarz grający nogami i stoperzy podający pod presją — w Como trzech stoperów w czołowych 10% listy celnych podań ligi.

Stoperzy z podaniem pod presją. W Ajaksie i w Porto obaj stoperzy z największą liczbą podań w zespole byli w czołowej piątce ligi w celnych podaniach na 90 minut (Šutalo 78,5 (4/296), Kiwior 70,8 (5/288)). Posiadanie w pierwszej siódemce we wszystkich trzech klubach: Nicea 52,5% (7/18), Ajax 57,8% (2/18), Porto 55,0% (4/18).

Stoperzy i bramkarz, którzy przyjmują pod presją. Antonio Milic — w czołowej dwójce ligi w celnych podaniach w obu sezonach (67,1 (2/277), 64,9 (1/285)).

Defensywny pomocnik i stoper z długim podaniem: w 2025/26 Patrik Hellebrand (5,9 (2/268) celnych długich na mecz) i Josema (3,5 (10–11/268)).

Środkowy stoper, który podaje i długo, i krótko. Arkadiusz Jędrych — najwięcej celnych podań w zespole w obu sezonach (45,8 (33/277) w 2024/25) i ósmy w lidze w celnych długich w 2025/26 (3,8 (8–9/268)).

Bramkarz, który gra nogami, i stoperzy, którzy podają pod presją. W 2016/17 — bez takiego bramkarza — wybić było 22,8 (16–17/20) na mecz i czystych kont 12 (7–8/20); w 2017/18 z Edersonem wybić 15,5 (20/20), czystych kont 18 (2/20). Drugi warunek: defensywny pomocnik, który przyjmuje piłkę tyłem do bramki rywala i obraca się pod presją.

Boczni obrońcy, którzy grają jak pomocnicy, i stoper z długim podaniem. W 2016/17 — z innymi bocznymi obrońcami i bez van Dijka — wybić było 22,1 (18/20) na mecz, najwięcej z ośmiu sezonów; najmniej w 2021/22 (13,1 (19/20)).

Stoperzy muszą podawać pod presją, a bramkarz musi być realną opcją. Tego wymagania nie spełniała kadra Burnley w Premier League.

Obrońcy z jakością długiego podania. Bez nich (Salzburg) model przesuwa się w stronę krótszego, bardziej pozycyjnego wyjścia.

Pomocnik z długim podaniem — w Wiśle Daniel Pacheco, najwięcej celnych długich podań na mecz w lidze (6,5 (1/268)) — i napastnicy, którzy wygrywają piłkę w powietrzu.

Stoperzy nie muszą rozgrywać — muszą bronić pola karnego. W sześciu sezonach z listami zawodników, w których Mourinho prowadził drużynę cały albo prawie cały sezon (Benfica: lista z całego sezonu), w każdym najwięcej wybić w zespole miał stoper: Marcos Rojo 7,8 (5–7/286), Phil Jones 5,9 (25–27/294), Chris Smalling 3,8 (15–16/327) i 3,9 (16–18/335), Çağlar Söyüncü 4,7 (35–36/313), Nicolás Otamendi 4,5 (40/286) na 90 minut. Stoper był najlepiej podającym w zespole tylko raz.

Stoper z podaniem — Mateusz Żyro w Widzewie (60,4 (8/285) celnych podań na mecz) — i środkowy pomocnik z długim podaniem — Patryk Dziczek w Piaście (4,2 (7/268)).

Napastnik, który wygrywa piłkę w powietrzu, i pomocnik z długim podaniem — w 2025/26 Luka Lučić (3,8 (8–9/268) celnych długich na mecz).

Trzej stoperzy, którzy podają — w tym jeden, który gra długo i celnie — i dwóch wahadłowych z płucami na całą linię. Wybicia w sezonie mistrzowskim: 12,4 (18/18), najmniej w lidze.

Stoperzy, którzy podają pod presją, i bramkarz, który gra nogami i wychodzi za linię. Wybicia w pierwszym pełnym sezonie: 16,6 (16/18).

Defensywny pomocnik, który przyjmuje pod presją, i stoper, który podaje do przodu. W 2024/25 Sergi Samper — najwięcej celnych długich podań w zespole (3,3 (23–26/256)); w 2025/26 stoper Hervé Matthys szósty w lidze w celnych podaniach (57,9 (6/285)).

Kadra. Posiadanie: Verona 50,9% (10/20), Marsylia 56,9% (4/20); w krótkich oknach (pomiar cząstkowy) Juventus jesienią 2025 58,2% (4/20), Tottenham 44,4% (14/20). Ten sam trener ma posiadanie raz w środku ligi, raz w czołówce, raz w dolnej trzeciej — zależnie od zawodników, którzy podają w pierwszej linii.

Stoper z długim podaniem. W 2023/24 Artur Crăciun — najwięcej celnych długich podań w zespole (4,0 (24/266)).

Defensywny pomocnik z dobrym podaniem — Patryk Dziczek w Piaście, w wyjściowym składzie w 29 meczach 2023/24 — i boczny obrońca, który daje podanie kluczowe.

Brak pełnego sezonu, w którym model budowania by się załamał. Chelsea 2026/27 (4 mecze): posiadanie 44,5%, najwięcej interwencji bramkarza w lidze — za mała próba na wniosek.

Siedem okresów w jednym klubie i jednej lidze. Posiadanie: 52,3% (6/20) → 53,7% (7/20) → 53,0% (5/20) → 59,7% (4/20) → 58,4% (6/20) → 57,0% (4/20) → 56,2% (4/20). Celne podania na mecz: 401 (6/20) → 450 (5/20) → 401 (7/20) → 459 (5/20) → 481 (6/20) → 427 (4/20) → 397 (6/20). Ta sama półka przez cały czas: posiadanie i celne podania 4.–7. w lidze, udział długich zawsze w dolnej czwórce.

Sassuolo 2018/19 → 2019/20 → 2020/21: posiadanie 54,0% (7/20) → 57,8% (3/20) → 60,7% (1/20), celne podania 406,1 (7/20) → 465,8 (3/20) → 514,5 (1/20) na mecz. Brighton 2023/24: posiadanie 60,2% (4/20), celne podania 551,2 (2/20); w oknie 2022/23 wybicia 10,3 (20/20) — najmniej w lidze. Marsylia 2024/25: posiadanie 63,6% (2/18), celne podania 576,9 (2/18).

Barcelona 2016/17 → PSG 2023–2026: inna liga, inna kadra, przerwa sześciu lat. Celne podania na mecz 538,2 (1/20) → 610,9 (1/18) → 656,0 (1/18) → 659,7 (1/18) — zawsze najwięcej w lidze. Rozgrywający przesunął się ze stoperów (2023/24) na pivota (od 2024/25), a udział długich podań został w ostatniej trójce ligi.

Serie A 2024/25 → 2025/26: celne podania z 394,6 na mecz (środek ligi) do 460,9 (górna trzecia), wybicia z 19,7 (środek ligi) do 19,1 (dolna trzecia), posiadanie z 54,8% do 61,6% — najwyższe w lidze.

Nicea → Ajax → Porto: celne podania 433,0 (3/18) → 488,0 (2/18) → 380,6 (4/18) na mecz, udział długich 4,0% → 5,0% → 4,7%. Trzy ligi, trzy kadry — wartości różne, a krótkie wyjście zawsze w ostatniej trójce ligi pod względem długich podań.

Dwa sezony, ta sama półka w wybiciach: 19,2 → 22,6 — najmniej w lidze; udział długich 4,8% → 5,6% — na samym dole ligi.

Dwa konteksty: celne długie 26,2 → 22,6 na mecz; posiadanie 51,6% → 48,2%. Celnych długich podań dużo w obu — na początku 2026/27 przy jeszcze mniejszym posiadaniu i większej liczbie wybić.

Dwa sezony, ta sama półka: udział długich 7,6% → 7,9% — w górnej połowie ligi; wybicia 27,8 → 32,5 — w czołowej trójce.

Dziesięć sezonów, ta sama półka: posiadanie 64,9% → 71,8% → 68,3% → 66,7% → 63,7% → 68,3% → 65,0% → 65,4% → 61,6% → 60,5% — za każdym razem pierwsze w lidze. Najniższe w 2025/26 (60,5% (1/20)), ale udział długich też najmniejszy z dziesięciu sezonów (3,7% (20/20)).

Osiem sezonów, ta sama półka: posiadanie 61,9% → 60,8% → 62,3% → 63,3% → 62,4% → 63,2% → 61,0% → 61,6% — za każdym razem od drugiego do czwartego miejsca w lidze; wybicia w dolnej czwórce ligi w każdym sezonie.

Burnley 2023/24 (Premier League): ten sam model, posiadanie 47,4%, wybicia 21,7 na mecz — o 53% więcej niż rok wcześniej, interwencje bramkarza 4,5 — w czołówce ligi. Jedyny kontekst, w którym wszystkie parametry budowania odwróciły się naraz.

Salzburg 2024 (okno 16 kolejek): parametry budowania zrealizowane — najwięcej w lidze posiadania i celnych podań, najmniej wybić — przy 26 punktach w 16 kolejkach (1,62 na mecz, piąte miejsce po bilansie bramek). Budowanie działało; wynik nie przyszedł.

Dwa kluby, dwa ustawienia: udział długich 9,2% → 7,0%; celne podania 278 → 319 na mecz. W Motorze — po 9 meczach i ze zmianą z trójki na czwórkę — długie podanie dalej w czołowej czwórce ligi.

Cztery ligi, pięć klubów, dziesięć lat. Celne podania na mecz: Manchester United 448,7 (4/20), Tottenham 379,8 (7/20), Roma 346,4 (12/20), Fenerbahçe 369,3 (3/19), Benfica 399,0 (3/18). Posiadanie: 56,5% (5/20) → 50,4% (9/20) → 48,3% (12/20) → 54,4% (4/19) → 57,0% (3/18). Ta sama półka w każdym klubie: celne podania i posiadanie między 3. a 12. miejscem w lidze, udział długich nigdy w czołowej szóstce.

Trzy okna: udział długich 6,7% → 6,2% → 6,9%; celne podania 370 → 335 → 339 na mecz. W Piaście większy udział długich przy podobnym posiadaniu; celnych długich 23,4 (4/18) na mecz.

Trzy konteksty: udział długich 12,7% → 9,0% → 11,3%; celne podania 182 → 226 → 203 na mecz. Najmniej podań w lidze w każdym — to stała, nie skutek jednej kadry.

Cztery konteksty, ta sama półka w wybiciach: 12,4 → 19,5 → 25,1 → 23,3, zawsze w dolnej części ligi; udział długich 7,6% → 6,9% → 6,4% → 6,9% — od dolnej trzeciej do środka ligi.

Trzy sezony, ta sama półka: posiadanie 57,5% → 54,3% → 58,1%, za każdym razem w czołowej czwórce ligi; udział długich 5,2% → 5,5% → 4,5%, za każdym razem w dolnej trójce.

Dwa sezony, ta sama półka: udział długich 5,2% → 5,2% — drugi najmniejszy w lidze; celne długie 16,9 → 16,8 — najmniej w lidze.

Verona 2021/22 → Marsylia 2022/23: posiadanie 50,9% (10/20) → 56,9% (4/20), celne podania 321,0 (12/20) → 415,8 (7/20) na mecz, wybicia 19,7 (2/20) → 14,8 (12/20). Inna kadra — więcej piłki i mniej wybić; odzyski w tercji ataku w górnej trzeciej ligi w obu klubach.

Dwa sezony, ta sama półka: udział długich 13,8% → 13,2% — największy w lidze; wybicia 25,8 → 28,9 — najwięcej w lidze.

Cztery konteksty z pełniejszymi danymi: udział długich 8,9% → 7,4% → 7,1% → 8,6%; celne podania 292 → 332 → 330 → 255 na mecz. Bez skrajności — ani budowanie przez posiadanie, ani wybijanie.

Konspekt 1: Budowanie 3+1 przeciw pressingowi
11v9 na 2/3 boiska · M−4 · 20–24 min

Reguła wyróżniająca. Tylko wyznaczony zawodnik („szóstka”) może zagrać długo. Długie podanie od kogokolwiek innego = strata punktu.

Konspekt: Przejście do 3-2-5 pod pressingiem
Strefa 60×60 m · drużyna A: bramkarz + 2 stoperów + defensywny pomocnik + boczny obrońca w środku + 2 pomocników + 1 skrzydłowy (8) przeciw 6 pressującym w wysokim 4-2 · 3 serie po 5 min

Reguła wyróżniająca. Punkt tylko za wyjście do strefy ataku przez trzeciego zawodnika. Defensywny pomocnik albo boczny obrońca w środku musi dotknąć piłki, zanim pójdzie podanie do przodu.

Konspekt: Zaproszenie pressingu — budowanie od bramkarza
5 + bramkarz przeciw 2 (potem 3) pressującym · połowa boiska · 4×5 min z omówieniem

Reguła wyróżniająca. Stoper prowadzi piłkę podeszwą i czeka, aż pressujący podejdzie — podanie zagrane, zanim rywal wyszedł z ustawienia, jest błędem, nawet jeśli jest celne.

Konspekt: Gra pozycyjna 9v6 w strefach
9 przy piłce w ustawieniu 3-3-3 przeciw 6 w 2-2-2 · boisko 45×30 m podzielone na 3 pasy pionowe i 3 poziome · 3 fazy po 12 min

Reguła wyróżniająca. Najwyżej trzech zawodników w jednej linii poziomej, najwyżej dwóch w jednym pasie pionowym, nigdy dwóch w tym samym kwadracie. Ostatnie podanie przez trzeciego zawodnika.

Konspekt: Budowanie 3-2-5 przeciw pressingowi
11v9 na 2/3 boiska · M−4 · 18–22 min

Reguła wyróżniająca. W wariancie z kryciem indywidualnym nagradza się decyzję o długim podaniu, nie jego jakość — za stratę po dobrej decyzji nie ma kary.

Konspekt: Budowanie 7v5 pod pressingiem
Bramkarz + 2 stoperów + pivot + 2 bocznych obrońców + pomocnik przeciw 5 pressującym w ustawieniu 2-2-1 · strefa 40×50 m · 20 min

Reguła wyróżniająca. Punkt tylko za podanie do pomocnika za linią pressingu. Pivot nie schodzi między stoperów — stoperzy sami szukają kanału.

Konspekt: Wyjście krótkie z bramkarzem
Pół boiska · bramkarz + 4 obrońców + 2 środkowych pomocników przeciw 5 pressującym · 3 małe bramki na linii środkowej · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za podanie do małej bramki po wyjściu po ziemi; podanie przez linię pressingu do środkowego pomocnika ustawionego przodem = 2 punkty. Wybicie albo długie podanie bez wolnej przestrzeni = punkt dla pressujących.

Konspekt: Wyjście przez defensywnego pomocnika i zmiana strony
Dwie trzecie boiska · bramkarz + 2 stoperów + 2 bocznych obrońców + defensywny pomocnik + 2 skrzydłowych przeciw 6 pressującym · 2 małe bramki przy liniach bocznych na wysokości pola karnego rywala · 4 serie po 5 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za podanie do defensywnego pomocnika, który obróci się z piłką; dwa punkty za długie podanie na drugą stronę przyjęte przez skrzydłowego i podanie do małej bramki. Wybicie bez adresata = strata.

Konspekt: Wyjście trzema stoperami i długa piłka z adresem
Trzy czwarte boiska · bramkarz + 3 stoperów + 2 środkowych pomocników + 2 wahadłowych przeciw 6 pressującym · 2 strefy przy liniach bocznych za linią środkową, napastnik i ofensywny pomocnik w środku · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za wyjście po ziemi przez stopera do środkowego pomocnika; punkt za długie podanie przyjęte przez wahadłowego w strefie albo przez napastnika. Druga piłka po długim podaniu zebrana przez ofensywnego pomocnika = 2 punkty. Wybicie bez adresata = punkt dla pressujących.

Konspekt: Gra pozycyjna w pięciu pasach
Pole 64×50 m podzielone na 5 pionowych pasów · 9 (bramkarz + 3 + 2 + 3) przeciw 7 pressującym · 2 małe bramki dla obrońców na linii środkowej · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. W jednym pasie najwyżej dwóch zawodników drużyny przy piłce. Punkt za podanie, które minęło linię pressingu i trafiło do zawodnika twarzą do przodu; dwa punkty za przejście przez linię końcową z piłką przy nodze.

Konspekt: Wyjście przez bocznego obrońcę i zmiana strony
Trzy czwarte boiska · bramkarz + 2 stoperów + defensywny pomocnik + 2 bocznych obrońców + 2 pomocników przeciw 6 pressującym · 2 małe bramki przy liniach bocznych na wysokości pola karnego rywala · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za podanie do bocznego obrońcy za linią pressingu; dwa punkty, gdy po zmianie strony długim podaniem boczny obrońca z drugiej strony poda do małej bramki. Pressujący po odbiorze mają 6 sekund na gol.

Konspekt 1: Budowanie 4+1 przeciw pressingowi
11v9 na 2/3 boiska · M−4 · 22–24 min

Reguła wyróżniająca. Wybicie = punkt dla pressujących.

Konspektu fazy budowania dla Lijndersa jeszcze nie opracowaliśmy. Najbliższy jest konspekt „Rondo z przejściem (Porto → Melwood)” z modułu pressingu i przejść, ale on ćwiczy kontrpressing, nie wyjście spod pressingu.

Konspekt: Trzech stoperów i długie podanie na dwóch
Dwie trzecie boiska · bramkarz + 3 stoperów + 3 pomocników + 2 napastników przeciw 7 broniącym · 4 serie po 5 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza do bocznego stopera; najwyżej trzy podania przed długim na napastnika. Zebrana druga piłka = punkt; strzał w 8 sekund od zgrania = 2 punkty.

Konspekt: Wyjście 7v4 przez dwóch defensywnych pomocników
Bramkarz + 2 stoperów + 2 defensywnych pomocników + 2 bocznych obrońców przeciw 4 pressującym (2 napastników + 2 pomocników) · strefa 60×40 m od własnej linii · napastnik-cel na linii środkowej · 3 serie po 6 min

Reguła wyróżniająca. Punkt tylko za podanie do napastnika-celu w 8 sekund od podania bramkarza. Podanie w poprzek między stoperami w polu karnym = strata piłki; gdy pressing zamyka środek, długa piłka na napastnika liczy się jak podanie.

Konspekt: Wyjście przez stopera i defensywnego pomocnika
Pół boiska · bramkarz + 4 obrońców + 3 pomocników przeciw 6 pressującym · 3 małe bramki na linii środkowej · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Podanie do pomocnika, który przyjmie przodem do gry, = punkt; gol do środkowej małej bramki = 2 punkty. Długie podanie bramkarza — punkt dla pressujących.

Konspekt: Długie podanie i druga piłka
Dwie trzecie boiska · bramkarz + 4 obrońców + 2 defensywnych pomocników + napastnik + 2 ofensywnych pomocników przeciw 7 broniącym · 4 serie po 5 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza albo stopera długim podaniem na napastnika. Zebrana druga piłka = punkt; strzał w 8 sekund od zgrania = 2 punkty. Podanie do tyłu za linię środkową — piłka dla rywala.

Konspekt: Wyjście trójką stoperów
Pół boiska · bramkarz + 3 stoperów + 2 środkowych pomocników + 2 wahadłowych przeciw 6 pressującym · 2 małe bramki przy liniach bocznych na środku boiska · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za podanie do wahadłowego, który przyjmie piłkę za linią pressingu i poda do małej bramki; długie podanie stopera na drugą stronę, przyjęte przez wahadłowego = 2 punkty. Pressujący po odbiorze mają 8 sekund na gol.

Konspekt: Wyprowadzenie pod pressingiem
Pół boiska · bramkarz + 4 obrońców + 2 defensywnych pomocników przeciw 5 pressującym · 3 małe bramki na linii środkowej · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za podanie do jednej z małych bramek po minięciu pierwszej linii pressingu; długie podanie z własnej połowy = strata. Pressujący po odbiorze mają 8 sekund na gol.

Konspekt: Wyjście krótkie przez szóstkę
Pół boiska · bramkarz + 4 obrońców + defensywny pomocnik + 2 ofensywnych pomocników przeciw 6 pressującym · 3 małe bramki na linii środkowej · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza. Punkt za podanie do małej bramki po wyjściu po ziemi; podanie przez defensywnego pomocnika ustawionego przodem = 2 punkty. Długie podanie = punkt dla pressujących, chyba że trafi do wolnego skrzydłowego po drugiej stronie.

Konspekt: Wyjście trójką stoperów z wahadłowym
3 stoperów + 2 pomocników + 2 wahadłowych + bramkarz przeciw 6 pressującym · 2/3 boiska · 4×6 min

Reguła wyróżniająca. Po podaniu do wahadłowego najbliższa „dziesiątka” ma 2 sekundy na wejście w półprzestrzeń — bez niej trener przerywa i akcja zaczyna się od bramkarza.

Konspekt: Długie podanie i druga piłka
Pół boiska · bramkarz + 4 obrońców + 2 defensywnych pomocników przeciw 5 pressującym · po drugiej stronie napastnik + 3 ofensywnych pomocników przeciw 4 obrońcom · 4 serie po 4 min

Reguła wyróżniająca. Gra zaczyna się od bramkarza; podanie musi przejść linię środkową w trzech kontaktach. Punkt za zebraną drugą piłkę po długim podaniu; strzał w 8 sekund po zebraniu = 2 punkty. Strata na własnej połowie = punkt dla pressujących.

Konspekt: Wyjście przez defensywnego pomocnika
Połowa boiska · bramkarz + 4 obrońców + 2 defensywnych pomocników przeciw 3 napastnikom + 2 pomocnikom · 4 serie po 5 min

Reguła wyróżniająca. Gra od bramkarza. Punkt za podanie do defensywnego pomocnika przodem do gry albo do bocznego obrońcy za linią środkową; strata we własnej tercji = 2 punkty dla rywala. Pod naciskiem wolno zagrać długo na bok.