Roberto De Zerbi

Struktura w posiadaniu

Bramkarz i dwóch szeroko ustawionych stoperów, jeden pomocnik schodzi między nich albo przed nich, drugi ustawia się na innej wysokości. Boczni obrońcy dają szerokość albo wchodzą do środka, zależnie od ustawienia pressingu rywala.

Skąd przewaga w pierwszej linii

Z bramkarza i ze schodzącego pomocnika. W Brighton 2023/24 trzech zawodników w pierwszej siódemce ligi w celnych podaniach na 90 minut (Dunk 93,1 (2/317), van Hecke 84,3 (5/317), Gilmour 80,6 (7/317)); w Marsylii 2024/25 pięciu w pierwszej jedenastce (Balerdi, Højbjerg, Cornelius, Kondogbia, Rongier).

Wzorce wyjścia spod pressingu

• Zaproszenie pressingu: bramkarz albo stoper zatrzymuje piłkę podeszwą i czeka, aż pressujący podejdzie — dopiero wtedy podanie do zawodnika, którego ten pressujący zostawił.
• Pomocnik schodzi między stoperów albo obok nich — przewaga 3v2 przeciw dwóm napastnikom, 4v3 przeciw trzem.
• Trzeci zawodnik: stoper gra do pomocnika ustawionego tyłem, ten odgrywa do drugiego stopera albo bocznego obrońcy, który ma przed sobą wolną przestrzeń.
• Cyrkulacja wzdłuż linii obrony i powrót do stopera, który wchodzi z piłką w kolejną strefę, gdy pressing się przesunął.

Rola długiego podania

Udział długich podań w celnych: Sassuolo 6,2% (19/20), 4,5% (20/20), 4,6% (20/20); Brighton (okno 2022/23) 4,6% (20/20), 2023/24 3,8% (19/20); Marsylia 2024/25 3,0% (18/18), 2025/26 (okno) 4,0% (16/18).

Zasada, którą trener formułuje

Waga podania jest informacją dla odbiorcy: mocne podanie znaczy „obróć się”, słabsze — „odegraj”. Piłka zatrzymana podeszwą to sygnał dla reszty, że za chwilę rywal wyjdzie z ustawienia.

Warunek, bez którego to nie działa

Czas i stoperzy. W pierwszym sezonie w Sassuolo posiadanie było 54,0% (7/20) — dopiero w drugim i trzecim weszło do pierwszej trójki ligi. Model wymaga stoperów i pomocników, którzy przyjmują piłkę pod pressingiem; bez nich zaproszenie pressingu kończy się stratą we własnej tercji.

Kiedy model był testowany

Sassuolo 2018/19 → 2019/20 → 2020/21: posiadanie 54,0% (7/20) → 57,8% (3/20) → 60,7% (1/20), celne podania 406,1 (7/20) → 465,8 (3/20) → 514,5 (1/20) na mecz. Brighton 2023/24: posiadanie 60,2% (4/20), celne podania 551,2 (2/20); w oknie 2022/23 wybicia 10,3 (20/20) — najmniej w lidze. Marsylia 2024/25: posiadanie 63,6% (2/18), celne podania 576,9 (2/18).

Kształt w posiadaniu

Przy piłce stoperzy rozchodzą się szeroko, bramkarz gra między nimi albo za nimi, jeden z pomocników schodzi do strefy między stoperami. Boczni obrońcy na zmianę wysoko i do środka, z przodu czterech-pięciu zawodników w różnych korytarzach.

Kto daje szerokość

Szerokość dają skrzydłowi, ale sposób wejścia w pole karne zmienia się z klubem. Celne dośrodkowania w Sassuolo na samym dole ligi — 3,6 (18/20), 2,6 (20/20), 3,0 (20/20) na mecz — w Brighton 2023/24 4,8 (4/20), w Marsylii 2024/25 4,6 (6/18). Struktura ta sama, zawodnicy na skrzydłach inni.

Kto zostaje wysoko

Czterech-pięciu w ostatniej linii, z „dziesiątką” między liniami rywala. Kontakty w polu karnym rywala rosną z każdym sezonem w Sassuolo — 706 (14/20), 901 (9/20), 911 (8/20) — i są w górnej trzeciej ligi w Brighton 2023/24: 1158 (6/20), i w Marsylii 2024/25: 910 (5/18).

Bez czego to nie działa

Bramkarz i stoperzy podający pod presją. W Brighton 2023/24 Lewis Dunk ma 93,1 (2/317) celnych podań na 90 minut, a Jan Paul van Hecke 84,3 (5/317); w Marsylii 2024/25 Leonardo Balerdi 93,3 (2/283) i Pierre-Emile Højbjerg 89,7 (4/283).

Wzorce progresji

• Trzeci zawodnik do bramki: A nie może zagrać bezpośrednio do C — linia jest zablokowana. Piłka idzie A → B (łącznik) → C, który jest już w ruchu i kończy strzałem. Warianty: stoper → „szóstka” → ofensywny pomocnik; wahadłowy → środkowy pomocnik → ofensywny pomocnik w korytarzu; pomocnik → napastnik schodzący → pomocnik wbiegający za linię.
• Odwróceni skrzydłowi w półkorytarzu: stoperzy krążą piłką wzdłuż linii obrony i prowokują pressing, potem podanie pionowe do „szóstki”, która łączy się ze skrzydłowym schodzącym do środka. Skrzydłowy porusza się między stoperem a bocznym obrońcą rywala i wbiega dopiero wtedy, gdy piłka jest u „szóstki”.
• Przeniesienie między celami (11 na 5): dwóch zawodników-celów na bocznych liniach, punkt za każde przeniesienie piłki od jednego do drugiego, maksymalnie dwa kontakty. Przewaga w środku służy szybkiej zmianie strony.
• Atak bokiem z cofnięciem do stopera: boczny obrońca i skrzydłowy tworzą dwóch na jednego; gdy nie ma opcji, piłka wraca do stopera — najwyżej trzema podaniami — a stoper zmienia stronę podaniem po przekątnej. Zasada z ćwiczenia: cofnięcie nie jest porażką, tylko narzędziem.
• Wspólna cecha: każdy wzorzec ma regułę, która zabrania najprostszego rozwiązania (zablokowana linia, zakaz obrotu, limit kontaktów) — zawodnik musi znaleźć drogę przez trzeciego.

Co odróżnia ten model

Celne dośrodkowania pokazują, że model wyglądał inaczej w każdym klubie. W Sassuolo zespół miał na mecz 3,6 (18/20), 2,6 (20/20) i 3,0 (20/20) — w dwóch sezonach najmniej w lidze. W Brighton 2023/24 było to 4,8 (4/20), w Marsylii 2024/25 4,6 (6/18). Dane mówią, że celnych dośrodkowań przybyło; nie mówią, dlaczego. Udział długich podań pozostał niski wszędzie (np. 3,8% (19/20) w Brighton, 3,0% (18/18) w Marsylii) — szerokość przybyła, ale po ziemi.

Kto stoi w polu karnym

• Napastnik tyłem do bramki nie może się obrócić — gra odegranie do nabiegającego, który strzela z pierwszego kontaktu. Nabiegający sprintuje dopiero w momencie odegrania.
• Przy dośrodkowaniu po ataku bokiem środkowy pomocnik wbiega w pole karne.
• Trzeci zawodnik kończy akcję w ruchu: wbiegnięcie nie za wcześnie, pierwszy kontakt w stronę bramki.
• Odwrócony skrzydłowy atakuje przestrzeń między stoperem a bocznym obrońcą — wbiega, gdy piłka jest u „szóstki”.

Ile okazji kończy się golem

Odsetek zmarnowanych dużych okazji: Sassuolo 58,6% (13/20), 50,6% (19/20), 53,8% (16/20); Brighton 2023/24 67,0% (3/20); Marsylia 2024/25 56,5% (16/18) (pozycja liczona od najwyższego odsetka). Gole minus xG: Sassuolo 2020/21 +4,7 (7/20), Brighton 2023/24 −3,0 (16/20), Marsylia 2024/25 +8,2 (1/18). Celne strzały na mecz: Brighton 2023/24 5,5 (7/20), Marsylia 2024/25 6,0 (2/18). Gole na mecz: Brighton 2023/24 1,4 (12–15/20), Marsylia 2024/25 2,2 (2/18).

Wniosek dla trenera

Model De Zerbiego produkuje sytuacje przez ruch trzeciego zawodnika i odegrania — to da się wytrenować z każdą grupą, bo ćwiczenia mają proste reguły (zakaz obrotu, zablokowana linia podania). Zamiany sytuacji na gole nie da się wytrenować w ten sam sposób: Brighton i Marsylia grały podobnie (posiadanie 60,2% i 63,6%), a bilans goli wobec xG różnił się o ponad 11 goli w sezonie. Trener z małym budżetem powinien oceniać model po liczbie okazji, nie po golach.

Przebieg po stracie

• Pressing w parach: jeden zawodnik atakuje piłkę, drugi zamyka najbliższą linię podania.
• Dystans między nimi najwyżej 3 m; pressujący ustawia ciało tak, by zamknąć środek, wspierający stoi gotowy do przechwytu.
• Komunikacja słowna: „GO” — atakujemy, „HOLD” — czekamy.
• W ćwiczeniu para, która działa osobno, dostaje karę: dodatkowe 30 sekund w środku ronda.

Kto nie pressuje — zabezpieczenie

Drugi zawodnik pary nie atakuje piłki — zamyka linię i czeka na przechwyt. Zebrane ćwiczenia nie opisują, kto zostaje za pressingiem całej drużyny; tego elementu nie uzupełniamy.

Faul w pressingu

Faule na mecz: Sassuolo 13,9 (7/20), 13,1 (17/20), 13,0 (18/20); Brighton 2023/24 10,9 (12/20); Marsylia 2024/25 11,6 (12–13/18). Czerwone kartki: Sassuolo 2018/19 8 (2/20), Marsylia 2024/25 6 (3–4/18). Zawodnicy: Baleba (Brighton 2023/24) 2,7 (1/310) faulu na 90 minut, Rongier (Marsylia 2024/25) 2,1 (17–20/272).

Kto to wykonywał

Marsylia 2024/25: Rabiot 1,2 (6/251) odzysku w tercji ataku na 90 minut, Greenwood 0,8 (25–41/251); Rongier 1,9 (6–10/269) przechwytu i 2,9 (28–30/276) odbioru na 90 minut. Brighton 2023/24: Estupiñán 1,5 (15–23/302) przechwytu, Baleba 2,7 (35–42/308) odbioru na 90 minut.

Warunek, bez którego to nie działa

Synchronizacja pary ważniejsza niż intensywność całej drużyny. Model nie wymaga, żeby dziesięciu zawodników goniło piłkę — wymaga, żeby dwóch najbliższych zrobiło to razem. Dlatego w zebranych ćwiczeniach pressing w parach jest częścią ronda, a nie osobną jednostką.

Kiedy model był testowany

Sassuolo 2018/19 → 2020/21: posiadanie 54,0% (7/20) → 60,7% (1/20), odzyski w tercji ataku 3,7 (14–15/20) → 4,2 (11–13/20). Marsylia 2024/25: odzyski 5,0 (3/18) przy posiadaniu 63,6% (2/18) i 6 (3–4/18) czerwonych kartkach. W pełnych sezonach w tych danych wysoki odzysk pojawił się dopiero w Marsylii (w oknie Brighton 2022/23 odzysków było 5,4 (5–7/20), ale to pomiar cząstkowy — wartość z całego sezonu, także sprzed jego przyjścia).

Na czym opiera się obrona

Dwie warstwy. Pierwsza to piłka: posiadanie w pierwszej czwórce ligi od drugiego sezonu w Sassuolo (Brighton 2023/24 60,2% (4/20), Marsylia 2024/25 63,6% (2/18)). Druga to pressing w parach zaraz po stracie — dwóch zawodników na piłkę, reszta zostaje w strukturze. Blok niski i obrona pola karnego nie są osobno ćwiczone w zebranych materiałach; gdy rywal przejdzie przez pierwszą parę, druga linia obrony musi bronić w biegu.

Wysokość linii i bloku

W fazie posiadania bramkarz stoi 15–20 m przed bramką i wchodzi do budowania jako trzeci stoper — linia obrony jest wtedy wysoko z definicji. Wysokości linii bez piłki statystyki meczowe nie podają, więc tu nie ma liczby.

Jak czytać parametry obronne

Czynności obronnych jest mało, bo rywal rzadko ma piłkę: odbiory na mecz Sassuolo 2018/19 13,9 (20/20), Brighton 2023/24 16,9 (16/20), Marsylia 2024/25 16,2 (17/18); przechwyty Brighton 7,6 (15/20), Marsylia 8,2 (15/18); wybicia Brighton 15,1 (16/20), Marsylia 15,0 (17/18). Ale xG stracone ani razu nie było wśród trzech najniższych w lidze: Sassuolo 2020/21 56,2 (11/20), Brighton 2023/24 56,4 (14/20), Marsylia 2024/25 46,0 (12–13/18). Mało czynności przy takim xG straconym znaczy, że rywal, gdy już ma piłkę, dochodzi do sytuacji stosunkowo łatwo — odwrotnie niż w obronie przez posiadanie, gdzie mało czynności idzie w parze z niskim xG straconym.

Bramkarz

Brighton 2023/24, Verbruggen: odzyskane piłki na 90 minut 9,8 (2/317), interwencje na 90 minut 3,1 (13/19), skuteczność obron 69,9% (5/19), gole uratowane ponad oczekiwane −2,5 (11/19). Marsylia 2024/25, Rulli: minuty 3060 (1–5/542), odzyskane piłki na 90 minut 6,8 (19–20/283), interwencje na 90 minut 2,7 (12–13/18), skuteczność obron 66,2% (11/18), gole uratowane ponad oczekiwane +1,6 (9/18).

Czego ten model nie chroni

Czyste konta. Marsylia 2024/25 strzelała 2,2 (2/18) gola na mecz, a czystych kont miała 5 (15–16/18); Brighton 2023/24 — 6 (14/20). Zaproszenie pressingu we własnej tercji ma koszt: strata w tym miejscu daje rywalowi sytuację bez przejścia przez środek pola. Drugi koszt to kartki — Sassuolo 2018/19 8 (2/20) czerwonych, Marsylia 2024/25 6 (3–4/18).

Warunek, bez którego to nie działa

Pierwsza para po stracie musi zadziałać razem: jeden atakuje piłkę, drugi zamyka linię podania. Jeżeli wychodzi jeden zawodnik, rywal gra obok niego, a za plecami nie ma drugiej warstwy. Dlatego model potrzebuje stoperów, którzy bronią dużej przestrzeni w biegu — dane drużynowe tego nie mierzą, to wniosek z ustawienia.

Kiedy obrona była testowana

Sassuolo 2018/19 → 2019/20 → 2020/21: posiadanie 54,0% (7/20) → 57,8% (3/20) → 60,7% (1/20), gole stracone na mecz 1,6 (4–5/20) → 1,7 (6–8/20) → 1,5 (9–11/20), czyste konta 12 (6–7/20) → 7 (10–15/20) → 8 (9–12/20). Posiadanie wzrosło do najwyższego w lidze, a liczba straconych goli zmieniła się o 0,1–0,2 na mecz.

Miejsce w tygodniu i osoba odpowiedzialna

W zebranych publicznie ćwiczeniach De Zerbiego jest sześć kategorii: ronda, kombinacje podaniowe, gry pozycyjne, budowanie, wzorce ataku pozycyjnego i kombinacje z wykończeniem. Stałych fragmentów wśród nich nie ma. Miejsca SFG w tygodniu nie opisano.

Rutyny i wykonawca

W dwóch sezonach rzutów rożnych było dużo — Sassuolo 2020/21 208 (5/20), Marsylia 2024/25 177 (5/18) — co pasuje do długiego posiadania pod polem karnym rywala. Zamiana na gole jest słaba — gole ze stałych fragmentów na 100 rożnych w tych samych sezonach 4,8 (12/20) i 3,4 (16/18). Okazji nie brakuje; brakuje wykorzystania. Rutyn ani stałego wykonawcy publicznie nie opisano.

Druga faza i zabezpieczenie kontry

Drugiej fazy stałego fragmentu ani zabezpieczenia kontry po rożnym nie opisano w publicznych źródłach. Statystyki drużynowe nie oddzielają goli z drugiej fazy od goli z pierwszego kontaktu.

Obrona stałych fragmentów

Gole stracone ze stałych fragmentów (pozycja od największej liczby straconych): Sassuolo 13 (3–5/20), 13 (4–5/20), 5 (19/20); Brighton 2023/24 10 (11–15/20); Marsylia 2024/25 8 (10–13/18).

Czyja to warstwa

Nie wiadomo publicznie, kto w sztabach De Zerbiego odpowiadał za stałe fragmenty. Osoba od SFG jest tu zaleceniem, nie opisem sztabu.

Warunek, bez którego to nie działa

Jeżeli stałe fragmenty mają dawać gole, trzeba je dołożyć osobno — model gry ich nie wytwarza. Zespół, który ma dużo rzutów rożnych, a mało z nich zdobywa, ma tu najtańszą rezerwę: bez transferu i bez zmiany sposobu gry.

Kiedy to się zmieniło

Sassuolo 2019/20 → 2020/21: udział stałych fragmentów w golach 10,1% (20/20) → 15,6% (10/20), gole ze stałych fragmentów 7 (16–18/20) → 10 (10–12/20), stracone ze stałych fragmentów 13 (4–5/20) → 5 (19/20), rzuty rożne 207 (10–11/20) → 208 (5/20). Jedyny pełny sezon, w którym udział stałych fragmentów w golach był w górnej połowie ligi — i jednocześnie mniej goli po stałych fragmentach straciła tylko jedna drużyna.