Lekcja z najgorszego okresu

Dlaczego dobre dane nie wystarczyły. Profil Realu Madryt 2025/26 w pięciu z sześciu parametrów sygnatury wygląda tak samo jak mistrzowskiego Leverkusen 2023/24, a mimo to Alonso odszedł po 233 dniach.

Najwyraźniejszy spadek w okresie Artety to druga połowa sezonu 2022/23: po 19 meczach 2,63 (1/20) punktu na mecz i pierwsze miejsce, w kolejnych 19 meczach 1,79 (5/20). Atak strzelał prawie tyle samo; gole stracone na mecz wzrosły z jednego z dwóch najlepszych wyników w lidze do środka tabeli. Arsenal skończył sezon z 84 punktami, Manchester City z 89. Najmniej punktów w 19 meczach Arsenal Artety zdobył w pierwszej połowie 2020/21 (27); moduł bierze 2022/23, bo spadek z połowy na połowę jest tam największy (16 punktów) i dotyczy drużyny prowadzącej w tabeli.

Najsłabszy okres De Zerbiego to druga połowa sezonu 2023/24 w Brighton: 18 punktów w 19 meczach i 17 goli, wobec 30 punktów i 38 goli w pierwszych 19. Tyle samo punktów na mecz miała druga połowa jego pierwszego sezonu w Sassuolo (18 w 19 meczach) — Brighton pokazujemy, bo dla niego są statystyki meczowe obu połówek i sezon następcy jako kontrola. Gra z piłką została ta sama — zawiodło zdobywanie bramek.

Najsłabszy okres Luisa Enrique w pełnym sezonie to pierwsza połowa sezonu 2016/17 w Barcelonie: 41 punktów w 19 meczach, 2,16 na mecz — trzeci wynik w lidze i jedyna z ośmiu połówek sezonu w danych, w której jego drużyna była niżej niż druga. Wiosną Barcelona miała najlepszy wynik na mecz w lidze, ale Real Madryt skończył sezon z 93 punktami wobec 90. Styl był ten sam; zmieniało się to, kto grał.

Najsłabszy okres Fàbregasa to pierwsze 20 kolejek w Serie A (sierpień 2024 – połowa stycznia 2025): 19 punktów, 22 gole zdobyte i 33 stracone. W pozostałych 18 kolejkach tego samego sezonu Como zdobyło 30 punktów. Lekcja nie dotyczy porzucenia modelu, tylko tego, która jego część zawiodła.

Najwyraźniejszy spadek Fariolego w pełnym sezonie to druga połowa sezonu 2023/24 w Nicei: 20 punktów w 17 meczach wobec 35 w pierwszych 17. Jesienią drugie miejsce w lidze pod względem punktów na mecz i najmniej straconych goli, wiosną dwunasty wynik. Styl został ten sam, atak też — zmieniła się przede wszystkim obrona.

Lech w 2023/24, pod innymi trenerami, miał najwyższe posiadanie w lidze i był piąty z 53 punktami. W pierwszym sezonie Frederiksena posiadanie zostało na szczycie ligi, a drużyna zdobyła mistrzostwo z 70 punktami. Zmieniło się nie to, ile Lech miał piłki, tylko co z nią robił: mniej długich podań, więcej kontaktów w polu karnym.

Górnik 2024/25 miał najwięcej celnych podań w lidze, drugie posiadanie i 47 punktów — dziewiąty wynik ligi. Prowadziło go dwóch trenerów: Jan Urban w 28 meczach i Piotr Gierczak w 6 ostatnich. W pierwszym sezonie Gašparíka drużyna miała mniej piłki, więcej pola karnego rywala i 56 punktów — drugi wynik ligi ex aequo.

W 2024/25 do Ekstraklasy weszły trzy drużyny: GKS Katowice, Motor i Lechia. W drugim sezonie GKS zdobył 50 punktów (rok wcześniej 49), Motor 43 (rok wcześniej 49). Najwięcej okazji w drugim sezonie miała Lechia, najmniej goli straciła drużyna Góraka. Drugi sezon beniaminka wygrywa obrona i stałe fragmenty, nie liczba okazji.

Najsłabszy okres Guardioli w City to pierwsza połowa sezonu 2024/25: 31 punktów w 19 meczach (1,63 (6/20) na mecz), w tym 5 punktów w 9 meczach od listopada. Posiadanie i podania zostały pierwsze w lidze; gole stracone na mecz spadły do środka tabeli. Druga połowa: 40 punktów (2,11 (1/20)) i trzecie miejsce na koniec — z 71 punktami.

Najsłabszy sezon Kloppa w danych to 2022/23: 67 punktów i piąte miejsce, rok po 92 punktach. Odbiór wysoko i posiadanie zostały w czołówce ligi; xG stracone spadło z drugiego na dziewiąte miejsce. W 2023/24, z nowym środkiem pola, xG stracone wróciło do czołowej trójki, a punktów było 82.

Najgorszy sezon w karierze Kompany'ego — i prawdopodobnie najlepsza inwestycja. Spadek Burnley 2023/24 ma dwie interpretacje: upór trenerski i brak lepszej opcji. Obie są częściowo uzasadnione, a dane między nimi nie rozstrzygają.

Salzburg jest dla Lijndersa tym, czym Burnley dla Kompany'ego: najgorszym wynikiem kariery i najbardziej pouczającym materiałem. Zwolnienie można tłumaczyć na cztery sposoby — nie umie prowadzić drużyny, zła kadra, za mało czasu, zła skala modelu. Z danymi najlepiej zgadza się ostatnie: skrajna wersja modelu przy kadrze, która jej nie udźwignęła.

Motor Lublin w sezonie 2025/26, pod poprzednim trenerem, grał 4-1-4-1 i 4-3-3, miał piłkę częściej niż połowa ligi i grał krótko — 43 punktów w 34 meczach. Misiura zostawił czwórkę obrońców i 4-1-4-1, ale po dziewięciu kolejkach Motor gra jak jego Wisła: mało piłki i długie podanie. Wynik na razie słabszy: 6 punktów w 9 meczach.

Najsłabszy okres Mourinho w danych to jesień 2018 w Manchesterze United: 1,53 (6/20) punktu na mecz po 2,13 (2/20) w sezonie 2017/18 — i zwolnienie po 17 kolejkach. Atak grał podobnie jak rok wcześniej; rozpadła się obrona, na której stoi cały model. Następca w tym samym sezonie i z tą samą kadrą zdobywał 1,90 punktu na mecz.

Piast jesienią 2025, pod poprzednim trenerem, miał najwięcej posiadania w lidze — i 7 punktów w 11 meczach, przedostatni wynik ligi na mecz w tym oknie. Myśliwiec przejął go pod koniec października, oddał część posiadania, zagrał bokiem i w 23 meczach zdobył 34 punktów — czwarty wynik ligi w tym oknie.

Zagłębie od końca września 2024 do połowy marca 2025, pod poprzednim trenerem, grało trójką stoperów i miało 15 punktów w 16 meczach — piętnasty wynik ligi na mecz w tym oknie. Ojrzyński przejął je na dziewięć ostatnich kolejek, przeszedł na czwórkę obrońców, oddał jeszcze więcej posiadania i zdobył 13 punktów — dziewiąty wynik ligi na mecz. W pierwszym pełnym sezonie — siódme miejsce.

Legia jesienią 2025, pod dwoma innymi trenerami, grała czwórką obrońców i miała 19 punktów w 18 meczach — przedostatni wynik ligi w tym oknie. Papszun przejął ją w przerwie zimowej, od pierwszego meczu ustawił trzech stoperów i w szesnastu kolejkach zdobył 30 punktów — drugi wynik ligi w tym oknie.

Siemieniec przejął pierwszy zespół w kwietniu 2023 w walce o utrzymanie i w ośmiu meczach grał trójką z tyłu (3-5-2), z posiadaniem w dolnej części ligi. Rok później — w 4-2-3-1 i z posiadaniem drugim w lidze — zdobył mistrzostwo: 63 punktów, najwięcej goli w lidze.

W sezonie 2024/25 do Ekstraklasy weszły trzy drużyny. Motor i GKS Katowice zdobyły po 49 punktów, Lechia 37. Motor i GKS doszły do tego samego wyniku dwiema różnymi drogami: Motor grał najkrócej z beniaminków, GKS częściej długo i z większą liczbą wybić. Sposób wyprowadzenia piłki nie przesądził o wyniku beniaminka.

Najsłabszy okres Tudora w pełnym sezonie to druga połowa sezonu 2022/23 w Marsylii: 31 punktów w 19 meczach i 28 goli, wobec 42 punktów i 39 goli w pierwszych 19. Sezon nie miał mocnego finiszu — w ostatnich pięciu meczach drużyna zdobyła 3 punkty. Styl z piłką i bez piłki został ten sam; słabsze były obie strony boiska. Tottenham (1 punkt w 5 meczach) był gorszy, ale to za krótko na lekcję.

W sezonie 2023/24 do Ekstraklasy weszły trzy drużyny: Puszcza, Ruch i ŁKS. Utrzymała się tylko Puszcza — 40 punktów, 12. miejsce; Ruch zdobył 32, ŁKS 24. Puszcza miała najmniej piłki z całej trójki i z całej ligi, ale najwięcej goli ze stałych fragmentów i najmniej goli straconych z beniaminków.

Widzew od połowy października 2025 do końca lutego 2026, pod poprzednim trenerem, miał 11 punktów w 12 meczach — siedemnasty wynik ligi na mecz w tym oknie — i tracił 1,50 gola na mecz. Vuković przejął go na jedenaście ostatnich kolejek i zdobył 18 punktów — szósty–siódmy wynik ligi na mecz. Poprawa przyszła z obrony, nie z ataku.

Tylko mecze Alonso (19 kolejek LaLigi, 15 VIII 2025 – 4 I 2026): posiadanie 58,9%, 516 celnych podań, 17,4 wybicia i 9,9 faula na mecz, 2,16 gola zdobytego i 0,89 straconego na mecz, 45 punktów (2,37 na mecz). Cały sezon, którego drugą połowę prowadził następca (pomiar cząstkowy): posiadanie 59,4%, 526,4 celnych podań, xG stracone 41,2, wybicia 16,8 i faule 10,0 na mecz. Okno samego Alonso daje ten sam profil, więc model został wdrożony i działał — widać to także bez meczów następcy. Okno nie ma xG — xG stracone da się sprawdzić tylko na całym sezonie.

2022/23 pierwsza połowa → druga połowa (19 + 19 meczów Arsenalu; wszystkie kluby ligi w tych samych oknach dat): punkty na mecz 2,63 (1/20) → 1,79 (5/20); gole stracone 0,84 (19/20) → 1,42 (11/20) na mecz (pozycja od najwięcej straconych); gole zdobyte 2,37 (2/20) → 2,26 (2/20); posiadanie 57,2% (4/20) → 62,3% (3/20); obrony bramkarza 2,32 (18–19/20) → 2,68 (14/20) na mecz. Kontrola — 2023/24, ten sam trener: punkty na mecz 2,11 (2/20) → 2,58 (2/20), gole stracone 0,95 (19/20) → 0,58 (20/20).

Mecze 1–19 → mecze 20–38 Premier League 2023/24: punkty na mecz 1,58 (7/20) → 0,95 (16/20); posiadanie 61,0% (2/20) → 59,5% (4/20); celne podania 549,8 (2/20) → 552,7 (2/20) na mecz; udział długich w celnych podaniach 4,1% (18/20) → 3,5% (19/20); celne strzały 6,32 (2/20) → 4,63 (13/20) na mecz; gole zdobyte 2,00 (5/20) → 0,89 (19–20/20) na mecz; gole stracone 1,74 (7/20) → 1,53 (15/20) na mecz (pozycja od największej liczby straconych). Następny sezon, Brighton pod Fabianem Hürzelerem: posiadanie 52,6% (7/20), celne podania 394,7 (8/20), punkty na mecz 1,61 (8/20).

Mecze 1–19 → mecze 20–38 LaLigi 2016/17 (wszystkie kluby w tych samych oknach dat): punkty na mecz 2,16 (3/20) → 2,58 (1/20); posiadanie 66,3% (1/20) → 65,8% (1/20); celne podania 536,7 (1/20) → 539,7 (1/20) na mecz; udział długich podań 7,4% (18/20) → 7,5% (18/20); celne strzały 6,3 (2/20) → 7,9 (1/20); gole zdobyte 2,68 (1/20) → 3,42 (1/20); gole stracone 0,89 (18/20) → 1,05 (18/20) na mecz. Real Madryt w tych samych oknach: 2,39 (1/20) → 2,50 (2/20) punktu na mecz. Następny sezon, Barcelona pod nowym trenerem: 93 punkty, posiadanie 63,1% (1/20), gole stracone 0,8 (19/20) na mecz, czyste konta 19 (2/20).

Kolejki 1–20 → kolejki 21–38 sezonu 2024/25: punkty na mecz 0,95 (15–17/20, ex aequo z Parmą i Veroną) → 1,67 (9/20); posiadanie 54,5% (7/20) → 55,2% (5/20); celne podania 390,4 → 399,3 na mecz (7/20 w obu okresach); gole stracone 1,65 na mecz — w tabeli po zaokrągleniu 1,6 (3–5/20 — więcej straciły tylko dwie drużyny) → 1,06 — w tabeli 1,1 (15/20); gole zdobyte 1,10 (13/20) → 1,50 (5–7/20). Sezon 2025/26 dla porównania: posiadanie 61,6% (1/20), 29 goli straconych — najmniej w lidze (na mecz 0,8 — po zaokrągleniu tyle samo co Roma, 31 goli), 71 punktów w 38 meczach.

Mecze 1–17 → mecze 18–34 Ligue 1 2023/24: punkty na mecz 2,06 (2/18) → 1,18 (12/18); posiadanie 52,9% (7/18) → 52,2% (7–8/18); celne podania 451,8 (3/18) → 414,1 (5/18) na mecz; celne długie podania 18,4 (18/18) → 16,5 (18/18); odbiory 14,94 (18/18) → 16,71 (11/18); przechwyty 8,12 (17/18) → 9,06 (11/18); celne strzały 4,71 (9/18) → 4,65 (10/18); gole zdobyte 1,12 (10–12/18) → 1,24 (12/18); gole stracone 0,53 (18/18) → 1,18 (13–16/18) na mecz. Następny sezon, Nicea pod nowym trenerem: posiadanie 47,5% (10/18), celne podania 363,2 (10/18), gole zdobyte 1,90 (3–5/18), punkty na mecz 1,76 (4–5/18).

2023/24 (34 mecze, poprzedni trenerzy Lecha) → 2024/25 (34 mecze, Frederiksen). Punkty na mecz 1,56 (5–6/18) → 2,06 (1/18); posiadanie 58,7% (1/18) → 58,8% (1/18); udział długich w celnych podaniach 7,8% (10/18) → 4,8% (18/18); celne długie 32,2 (2/18) → 20,3 (16/18); kontakty w polu karnym rywala 705 (10/18) → 961 (3/18); duże okazje 57 (11/18) → 84 (3/18); gole zdobyte 1,4 (6/18) → 2,0 (1/18); gole stracone 1,20 (12–13/18) → 0,90 (17/18) na mecz (pozycja od najwięcej straconych).

2024/25 (pełny sezon, Urban i Gierczak) → 2025/26 (pełny sezon, Gašparík), te same 34 kolejek: punkty na mecz 1,38 (9/18) → 1,65 (2–3/18); posiadanie 56,7% (2/18) → 51,6% (7/18); celne podania 448 (1/18) → 353 (5/18); celne długie podania 35,0 (1/18) → 26,2 (1/18); kontakty w polu karnym rywala 759 (13/18) → 943 (3–4/18); odzyski w tercji ataku 2,7 (18/18) → 3,8 (10–11/18); duże okazje 71 (8/18) → 64 (15/18); gole 1,30 (10–11/18) → 1,50 (4–7/18) na mecz; gole stracone 1,10 (15–16/18) → 1,10 (15–18/18); stracone ze stałych fragmentów 12 (9–11/18) → 7 (18/18); faule 9,4 (18/18) → 10,4 (18/18). Kontrola — okno 2026/27: 22 punktów w 9 meczach, posiadanie 48,2% (12/18).

Sezon 2025/26, 34 mecze każdej drużyny. Gole stracone na mecz (pozycja od najwięcej straconych): GKS 1,30 (8–9/18), 1,60 (4–5/18), 1,90 (1–2/18). xG stracone: GKS 48,3 (9/18), 59,1 (1/18), 50,7 (7/18). Duże okazje: GKS 71 (10/18), 67 (13/18), 104 (1/18). xG: GKS 45,6 (10/18), 59,2 (2/18). Gole ze stałych fragmentów: GKS 18 (1–3/18), 10 (13–14/18), 16 (4/18). Gole minus xG: GKS 5,4 (3/18), 3,0 (5/18), 2,8 (6/18).

2024/25 pierwsza połowa → druga połowa (19 + 19 meczów City; wszystkie kluby ligi w tych samych oknach dat): punkty na mecz 1,63 (6/20) → 2,11 (1/20); gole stracone 1,37 (11–12/20) → 0,95 (19/20) na mecz (pozycja od najwięcej straconych); gole zdobyte 1,68 (6–7/20) → 2,11 (1/20); posiadanie 61,8% (1/20) → 61,3% (1/20); celne podania 554 (1/20) → 533 (1/20); wybicia 13,4 (20/20) → 17,5 (19/20). Kontrola — cały sezon 2023/24, ten sam trener: gole stracone 0,90 (19/20), posiadanie 65,4% (1/20), odzyski w tercji ataku 7,5 (1/20).

2021/22 → 2022/23 → 2023/24 (pełne sezony, ten sam trener): punkty na mecz 2,42 (2/20) → 1,76 (5/20) → 2,16 (3/20); xG stracone 34,3 (19/20) → 51,5 (12/20) → 46,2 (18/20); gole stracone 0,70 (19–20/20) → 1,20 (13–16/20) → 1,10 (18/20) na mecz; obrony bramkarza 2,2 (18–19/20) → 3,0 (10–11/20) → 2,9 (14–15/20); odzyski w tercji ataku 7,6 (1/20) → 5,7 (2–3/20) → 6,1 (4/20); posiadanie 63,2% (2/20) → 61,0% (2/20) → 61,6% (3/20). W 2022/23 pierwsza połowa sezonu 29 punktów, druga 38.

Championship 2022/23 → Premier League 2023/24: celne długie podania 28,8 → 22,8 na mecz, odzyski w tercji ataku 4,50 → 4,00, posiadanie 64,7% → 47,4%, 2 czyste konta i 4,5 interwencji bramkarza na mecz w Premier League, punkty 101 → 24. Wszystkie wartości z tabel lig. Odzyski zostały utrzymane na poziomie z Championship co do wartości, ale w Premier League ta sama wartość wypadała dużo niżej na tle ligi niż w Championship (pozycje w tabeli powyżej).

16 kolejek Lijndersa (VIII–XII 2024): posiadanie 65,1%, 9,4 faula i 14,4 wybicia na mecz, 26 punktów (1,62 na mecz). 16 kolejek następcy, Thomasa Letscha (II–V 2025): posiadanie 59,6%, 27,3 wybicia na mecz — 1,9 raza więcej — i 31 punktów (1,94 na mecz). Różnica: 0,32 punktu na mecz. Po podziale ligi wiosną Salzburg grał tylko z grupą mistrzowską, więc rywale obu okresów nie są ci sami. 4 gole ze SFG to wartość całego sezonu, w połowie z meczów Letscha. Po 16 kolejkach Lijndersa Salzburg miał 26 punktów, tyle samo co Wolfsberger AC; przy bilansie bramek (+7 wobec +8) był piąty.

Pełny sezon 2025/26 (poprzedni trener) → okno 2026/27 do 20 IX (9 meczów, Misiura); porównujemy miejsca w lidze, nie wartości — okno i sezon liczone są inaczej. Punkty na mecz 1,26 (11–12/18) → 0,67 (15–16/18); posiadanie 51,4% (8/18) → 46,2% (16/18); udział długich podań 5,2% (17/18) → 7,0% (4/18); celne długie podania 16,8 (18/18) → 22,2 (6/18); faule 13,5 (5/18) → 12,8 (10/18); gole 1,40 (8–9/18) → 1,00 (16–17/18) na mecz; gole stracone 1,60 (4–5/18) → 1,67 (4–6/18); obrony bramkarza 3,5 (3/18) → 2,7 (14–15/18). Kontrola — Wisła 2025/26 z Misiurą: posiadanie 43,0% (17/18), udział długich podań 9,2% (2/18), punkty na mecz 1,35 (8/18).

Sezon 2017/18 → jesień 2018 (do 16 XII, 17 meczów) → reszta sezonu 2018/19 po Mourinho (21 meczów; wszystkie kluby ligi w tych samych oknach dat): punkty na mecz 2,13 (2/20) → 1,53 (6/20) → 1,90 (3/20); gole stracone 0,70 (19–20/20) → 1,71 (5/20) → 1,19 (15–16/20) na mecz (pozycja od najwięcej straconych); gole zdobyte 1,80 (5/20) → 1,71 (6/20) → 1,71 (4–6/20); posiadanie 54,8% (6/20) → 53,5% (6/20) → 55,8% (6/20); celne strzały 4,7 (6/20) → 6,0 (3/20) → 5,9 (2/20); przechwyty 12,7 (4–5/20) → 9,9 (15–16/20) → 8,9 (17–18/20); faule 10,7 (9/20) → 12,5 (3/20) → 10,5 (7/20); obrony bramkarza 3,1 (8/20) → 3,6 (6/20) → 2,9 (11/20) na mecz.

Do 28 X 2025 (11 meczów, poprzedni trener) → od 31 X 2025 (23 meczów, Myśliwiec); oba okna liczone dla wszystkich klubów ligi w tych samych datach. Punkty na mecz 0,64 (17/18) → 1,48 (4/18); posiadanie 59,9% (1/18) → 54,0% (4/18); udział długich podań 5,0% (17/18) → 6,9% (9/18); celne dośrodkowania 4,8 (7/18) → 6,2 (1/18); celne strzały 2,9 (17/18) → 4,7 (6/18); gole 0,91 (17/18) → 1,39 (6/18) na mecz; gole stracone 1,36 (10/18) → 1,35 (6/18).

29 IX 2024 – 16 III 2025 (16 meczów, poprzedni trener) → od 31 III 2025 (9 meczów, Ojrzyński); oba okna liczone dla wszystkich klubów ligi w tych samych datach. Punkty na mecz 0,94 (15/18) → 1,44 (9/18); posiadanie 47,9% (14/18) → 40,8% (18/18); udział długich podań 7,9% (7/18) → 9,0% (3/18); wybicia 29,9 (3/18) → 31,7 (1/18); celne dośrodkowania 5,8 (3/18) → 3,9 (14/18); gole 0,94 (16/18) → 1,33 (13/18) na mecz; gole stracone 1,50 (8/18) → 1,44 (10/18). Kontrola — pełny sezon 2025/26: punkty na mecz 1,41 (7/18), posiadanie 39,8% (18/18).

Jesień 2025 (18 meczów, poprzedni trenerzy Legii) → wiosna 2026 (16 meczów, Papszun); oba okna liczone dla wszystkich klubów ligi w tych samych datach. Punkty na mecz 1,06 (17/18) → 1,88 (2/18); posiadanie 56,0% (3/18) → 48,4% (12/18); gole zdobyte 1,06 (17/18) → 1,44 (6–7/18); gole stracone 1,17 (14/18) → 1,00 (14–15/18) na mecz (pozycja od najwięcej straconych); przechwyty 8,4 (4–5/18) → 9,8 (1/18); faule 15,4 (1/18) → 14,1 (2–3/18). Kontrola — ten sam trener w Rakowie jesienią 2025: punkty na mecz 1,61 (3–4/18), posiadanie 54,4% (5/18).

Wiosna 2023 (8 meczów; wszystkie kluby ligi w tym samym oknie dat) → 2023/24: punkty na mecz 1,38 (7–10/18) → 1,85 (1–2/18); posiadanie 46,8% (14/18) → 57,5% (2/18); gole zdobyte 1,5 (7/18) → 2,3 (1/18); gole stracone 1,75 (4–6/18) → 1,30 (9–11/18) na mecz (pozycja od najwięcej straconych); celne strzały 3,9 (9/18) → 5,0 (1–2/18). Kontrola — 2024/25, ten sam trener z Ligą Konferencji: punkty na mecz 1,79 (3/18), posiadanie 54,3% (4/18), gole zdobyte 1,6 (5/18).

Sezon 2024/25, 34 mecze każdej drużyny. Udział długich w celnych podaniach: Motor 5,2% (17/18), 7,6% (7/18), 7,3% (10/18). Celne długie: Motor 16,9 (18/18), 24,5 (5/18). Wybicia: Motor 23,1 (13/18), 27,8 (3/18). Kontakty w polu karnym rywala: Motor 762 (12/18), 838 (5/18). Duże okazje: Motor 80 (5/18), 72 (7/18), 60 (13/18). Gole zdobyte: Motor 1,4 (7–9/18), 1,4 (7–9/18). Gole stracone na mecz (pozycja od najwięcej straconych): Motor 1,70 (2–3/18), 1,40 (9–10/18), 1,70 (2–3/18).

Mecze 1–19 → mecze 20–38 Ligue 1 2022/23: punkty na mecz 2,21 (3/20) → 1,63 (7–9/20); posiadanie 56,4% (5/20) → 57,4% (3/20); celne podania 428,1 (6/20) → 403,5 (8/20) na mecz; faule 14,42 (3/20) → 13,63 (3/20); odbiory 17,16 (16/20) → 18,89 (5–6/20); celne strzały 5,16 (6/20) → 4,63 (10/20); gole zdobyte 2,05 (3/20) → 1,47 (7–8/20); gole stracone 0,84 (18/20) → 1,26 (8–10/20) na mecz. Następny sezon, Marsylia pod trzema kolejnymi trenerami (w jednym meczu asystent): posiadanie 53,7% (5/18), celne podania 408,6 (6/18), punkty na mecz 1,47 (8/18).

Sezon 2023/24, 34 mecze każdej drużyny. Posiadanie: Puszcza 38,3% (18/18), 47,3% (14/18), 48,7% (11–12/18). Udział długich w celnych podaniach: Puszcza 13,8% (1/18), 8,6% (8/18), 8,2% (9/18). Gole ze stałych fragmentów: Puszcza 14 (2/18), 10 (8–10/18), 5 (18/18). Duże okazje: Puszcza 48 (15/18), 56 (12–13/18), 43 (17/18). Gole stracone na mecz (pozycja od najwięcej straconych): Puszcza 1,40 (5–8/18), 1,60 (3/18), 2,20 (1/18). Faule: Puszcza 16,3 (1/18), 13,0 (9–11/18), 14,2 (3/18).

17 X 2025 – 28 II 2026 (12 meczów, poprzedni trener) → od 7 III 2026 (11 meczów, Vuković); oba okna liczone dla wszystkich klubów ligi w tych samych datach. Punkty na mecz 0,92 (17/18) → 1,64 (6–7/18); gole stracone 1,50 (6–7/18) → 0,73 (16–17/18); gole strzelone 1,00 (13–17/18) → 1,09 (13–15/18); posiadanie 50,6% (10/18) → 46,6% (14/18); odbiory 15,8 (5/18) → 17,1 (2/18); przechwyty 8,0 (11/18) → 8,6 (3/18); faule 13,0 (9/18) → 16,4 (1/18); celne strzały 3,8 (14/18) → 2,9 (16–17/18). Kontrola — Piast 2022/23: 12 punktów w 14 meczach przed nim → 41 w 20 z nim, punkty na mecz 2,05 (2–3/18), najmniej goli straconych w lidze (0,65 (18/18)).

• Zmiany pozycji u zawodników o statusie: Vinícius przesunięty na prawe skrzydło i sadzany na ławce w kluczowych meczach, Valverde jako prawy obrońca („nie urodziłem się, żeby grać na prawej obronie”), Bellingham z zawężonymi instrukcjami. W Leverkusen ta sama interwencja (Grimaldo) dawała zawodnikowi zysk, w Madrycie — stratę.
• Brak jednolitego poparcia w klubie: zatrudnienie firmowane przez część kierownictwa, nie całość. W Leverkusen klub budował projekt wokół trenera przez trzy lata.
• Brak czasu na wdrożenie: siedem miesięcy, z klubowymi mistrzostwami świata jako pierwszym testem (4:0 z PSG). W Leverkusen pełna sygnatura pojawiła się dopiero w drugim sezonie.
• Żadna z trzech przyczyn nie jest taktyczna — wszystkie dotyczą kontekstu wdrożenia.

• Atak się nie zmienił: gole zdobyte na mecz drugie w lidze w obu połowach sezonu (2,37 → 2,26), posiadanie czwarte i trzecie.
• Zmieniła się obrona: gole stracone 16 → 27 w 19 + 19 meczach, z drugiego najlepszego wyniku w lidze na dziesiąty (pozycje 19/20 → 11/20 od najwięcej straconych).
• Zmienił się skład: stoper William Saliba wyszedł w pierwszym składzie we wszystkich 19 meczach pierwszej połowy i w 8 z 19 w drugiej; defensywny pomocnik Thomas Partey 16 → 12. Gabriel, Ødegaard i Saka grali w obu połowach prawie wszystko.

• Model z piłką nie został porzucony: celne podania w obu połowach drugie w lidze (549,8 i 552,7 na mecz), udział długich podań w ostatniej trójce ligi.
• Zawiódł atak: gole zdobyte spadły z 2,00 do 0,89 na mecz, celne strzały z 6,32 do 4,63. Posiadanie nie zamieniało się w strzały.
• Obrona się nie pogorszyła: gole stracone spadły z 1,74 do 1,53 na mecz. Spadek punktów wynika z ataku, nie z obrony.
• Celne dośrodkowania wzrosły z 4,26 (9/20) do 5,26 (4/20) na mecz — drużyna częściej grała w pole karne bokiem, ale z mniejszym skutkiem.

• Styl się nie zmienił: posiadanie 66,3% → 65,8% i najwięcej celnych podań w lidze w obu połowach; udział długich podań wśród wszystkich podań prawie najniższy w lidze (18/20) w obu połowach.
• Atak był najlepszy w lidze także jesienią — 2,68 gola na mecz wobec 3,42 wiosną — a obrona w obu połowach w czołówce (0,89 → 1,05 straconego na mecz). Różnicę zrobiły remisy: jesienią pięć, wiosną jeden.
• Skład: Messi nie zaczął 5 z 19 jesiennych meczów — w nich 7 punktów (w pozostałych 14: 34). Wiosną nie zaczął jednego meczu. Trzy z siedmiu jesiennych meczów bez zwycięstwa Barcelona zagrała bez niego w wyjściowym składzie — porażki z Alavés i Celtą, remis z Málagą. Iniesta zaczynał podobnie często w obu połowach (6 i 7 meczów), więc nie on tłumaczy różnicę.

• Model z piłką nie został porzucony: posiadanie i liczba celnych podań w obu częściach sezonu niemal te same (54,5% → 55,2%, 390 → 399 podań na mecz).
• Zmieniła się obrona: gole stracone spadły z 1,65 do 1,06 na mecz przy podobnym posiadaniu. W pierwszych 20 kolejkach drużyna miała piłkę, ale nie miała zabezpieczenia na moment jej straty.
• Pierwszy sezon to także drużyna pressingu i kartek: najwięcej odzysków w tercji ataku w lidze (4,4 na mecz) i 7 czerwonych kartek w sezonie (2–5/20) — intensywność bez kontroli.
• Poprawił się też atak, choć mniej niż obrona: gole zdobyte wzrosły z 1,10 do 1,50 na mecz, a celne strzały z 4,55 (8/20) do 4,94 (3/20).

• Styl się nie zmienił: posiadanie 52,9% → 52,2%, celne długie podania najmniej w lidze w obu połowach (18,4 → 16,5 na mecz). Drużyna grała tak samo.
• Atak bez zmian: gole zdobyte 1,12 → 1,24, celne strzały 4,71 → 4,65 na mecz — w obu połowach w środku ligi.
• Obrona słabsza: gole stracone 0,53 → 1,18 na mecz, a drużyna musiała bronić więcej — odbiory 14,94 → 16,71, przechwyty 8,12 → 9,06. Jesienna szczelność nie była trwała, a model nie miał zapasu z przodu.

• Jedna linia obrony: w 2023/24 Lech grał trójką stoperów w 13 z 34 meczów (najczęściej 4-4-1-1 — 12), w 2024/25 czwórką w każdym.
• Gra krótka zamiast długiej: udział długich podań spadł z dziesiątego na ostatnie miejsce w lidze, celnych długich — z drugiego na szesnaste.
• Posiadanie zamienione na pole karne: kontakty w polu karnym rywala z dziesiątego na trzecie miejsce, duże okazje z jedenastego na trzecie.

• Inne ustawienie: w 2024/25 najczęściej 4-4-2 (22 meczów), w 2025/26 4-3-3 w 24 z 34 — trzech pomocników zamiast dwóch.
• Mniej podań, więcej pola karnego: posiadanie z drugiego na siódme miejsce, celne podania z pierwszego na piąte, a kontakty w polu karnym rywala z trzynastego do czołówki.
• Dwie rzeczy się nie zmieniły: najwięcej celnych długich podań i najmniej fauli w lidze — w obu sezonach. To cecha Górnika sprzed Gašparíka, którą zachował.

• GKS: ten sam układ i ten sam skład, mniej goli straconych niż obaj pozostali beniaminkowie, najwięcej goli ze stałych fragmentów — przy mniejszej liczbie okazji z gry.
• Motor: w drugim sezonie najwięcej xG straconego w lidze i mniej goli ze stałych fragmentów niż rok wcześniej — mniej punktów.
• Lechia: najwięcej dużych okazji i goli w lidze, ale też najwięcej goli straconych.

• Z piłką bez zmian: posiadanie i celne podania pierwsze w lidze w obu połowach.
• Bez defensywnego pomocnika: Rodri w pierwszym składzie 1 raz w pierwszej połowie, ani razu w drugiej; w 2023/24 — 34 razy. Gole stracone 26 → 18 w 19 + 19 meczach.
• Skład w drugiej połowie: w styczniu przyszli Omar Marmoush (14 meczów w pierwszym składzie), Nico González (9), Abdukodir Khusanov (6); wychowanek Nico O'Reilly 6. Gole stracone na mecz najmniej w lidze poza jedną drużyną (19/20 od najwięcej straconych).

• Z piłką i w pressingu bez wyraźnej zmiany: posiadanie drugie w lidze w obu sezonach, odzyski w tercji ataku pierwsze i drugie–trzecie.
• Ten sam środek pola: Jordan Henderson, Fabinho i Thiago w pierwszym składzie 29, 26 i 17 razy w 2021/22, 23, 31 i 14 w 2022/23. W 2023/24 żaden z nich ani razu.
• Nowy środek pola w 2023/24: Alexis Mac Allister (31 meczów w pierwszym składzie), Dominik Szoboszlai (25), Wataru Endo (20), Ryan Gravenberch (12). xG stracone 46,2 (18/20).

• Model nie został porzucony: zespół przez cały sezon próbował grać tak samo (celne długie podania 28,8 → 22,8, odzyski w tercji ataku 4,50 → 4,00 na mecz) — to wyklucza narrację o trenerze, który „zgubił pomysł”.
• Zespół nie był w stanie tego wykonać: posiadanie spadło przy niezmienionej intencji — to definicja przeciążenia.
• Przyczyną była jakość kadry: najwyżej oceniany zawodnik zespołu, Josh Cullen (7,13 w ocenach), był daleko od czołówki ligi.
• Trzecia interpretacja: kadra i budżet Championship, utrzymanie mało prawdopodobne przy każdym modelu. Wybór między spadkiem z 28 punktami przy grze zachowawczej a spadkiem z 24 z zespołem, który rok trenował docelowy model. 28 punktów to hipoteza, nie pomiar.

• Pełny model od pierwszego tygodnia: zrealizowany technicznie, bez okresu przejściowego przeciw silniejszym rywalom.
• Brak wariantu z niższym blokiem przeciw lepszym: 2-2-7 przeciw silnym. Następca zyskał punkty; tabele nie mierzą wysokości bloku, ale pokazują spadek posiadania i wzrost liczby wybić.
• Stałe fragmenty bez specjalisty w sztabie.
• Model zawalił się na ostatnim ogniwie: przejściu z posiadania do sytuacji i z przewagi do wyniku przeciw silniejszym. Kompany w Burnley — na pierwszym: zawodnicy nie utrzymali piłki.

• Ten sam układ, inna gra: 4-1-4-1 w 17 meczach 2025/26 i w 6 z 9 w 2026/27 — a posiadanie z ósmego na szesnaste miejsce, udział długich podań z siedemnastego na czwarte.
• Kadra w dużej części nowa: z jedenastu zawodników najczęściej wychodzących w składzie Motoru w 2025/26 w meczach Misiury wyszło czterech — Filip Luberecki, Ivo Rodrigues, Karol Czubak, Mbaye Ndiaye.
• Mniej fauli i mniej odbiorów: z piątego na dziesiąte i z drugiego na szóste–siódme miejsce — obrona bardziej w bloku, mniej w pojedynku.
• Gole zdobyte w dół, stracone na tym samym miejscu w lidze, obrony bramkarza z trzeciego na czternaste–piętnaste miejsce.

• Atak się nie zmienił: posiadanie szóste w lidze we wszystkich trzech okresach, gole na mecz 1,80 → 1,71, a celnych strzałów jesienią 2018 więcej niż rok wcześniej (trzecie miejsce w lidze).
• Obrona się rozpadła: gole stracone na mecz z jednego z dwóch najlepszych wyników w lidze na piąty najgorszy; przechwytów mniej (z czołowej piątki do drugiej dziesiątki), fauli więcej (trzecie miejsce w lidze), bramkarz bronił więcej razy na mecz. David de Gea: skuteczność obron 80,4 (1/21) w 2017/18 — najlepsza w lidze — i 69,3 (8/21) w całym sezonie 2018/19.
• Skład zmieniał się częściej niż u każdego rywala: średnio 3,31 zmiany w wyjściowej jedenastce z meczu na mecz jesienią 2018 (najwięcej w lidze) wobec 2,86 rok wcześniej.

• Mniej posiadania, więcej kierunku: posiadanie z pierwszego na czwarte miejsce w lidze, udział długich podań z siedemnastego na dziewiąte.
• Atak bokiem: celne dośrodkowania z siódmego miejsca na pierwsze w lidze; celne strzały z siedemnastego na szóste.
• Inne ustawienie: przed nim najczęściej 4-3-3 (5 z 11) i 4-1-4-1 (4), u niego 4-4-2 (10 z 23) i 4-2-3-1 (8) — dwóch zawodników bliżej pola karnego.

• Inne ustawienie: przed nim trójka albo piątka z tyłu w 15 z 16 meczów (najczęściej 3-4-1-2 — 6), u niego 4-2-3-1 w 7 z 9.
• Mniej piłki, prostsza gra: posiadanie z czternastego na ostatnie miejsce w lidze, wybicia z trzeciego na pierwsze.
• Gole zdobyte w górę, choć celnych dośrodkowań i celnych strzałów mniej — atak krótszy, nie częstszy.

• Rama od pierwszego dnia: jesienią Legia grała trójką stoperów w 2 z 18 meczów (najczęściej 4-1-4-1 — 8, 4-3-3 — 6), wiosną w każdym ze szesnastu.
• Mniej piłki, więcej odbioru: posiadanie spadło z trzeciego do dwunastego miejsca w lidze, przechwyty — najwięcej w lidze (9,8 (1/18)).
• Zawodnik, który znał ramę: Patryk Kun, wahadłowy z mistrzowskiego Rakowa, w wyjściowym składzie 12 razy na 16.

• Najpierw utrzymanie, potem model: w ośmiu meczach wiosną 2023 trójka obrońców (3-5-2 3, 5-3-2 3, 3-4-1-2 2), od lata 4-2-3-1 (30 meczów na 34).
• Stały skład: w 2023/24 najmniej zmian w wyjściowym składzie w lidze (1,58 na mecz, ten sam skład w dwóch kolejnych meczach 6 razy).
• Atak przez pole karne, nie dośrodkowania: celne strzały 5,0 (1–2/18), kontakty w polu karnym 835 (4/18).

• Motor: gra krótka, duże okazje z ostatniego podania ofensywnego pomocnika, dużo goli ze stałych fragmentów — przy słabej obronie.
• GKS Katowice: więcej długich podań i wybić, więcej kontaktów w polu karnym i odzysków wysoko, mniej goli straconych — te same gole zdobyte.
• Lechia: duże okazje w dolnej połowie ligi i gole stracone na poziomie Motoru — 12 punktów mniej.

• Styl się nie zmienił: posiadanie 56,4% → 57,4%, faule 14,42 → 13,63, odbiory 17,16 → 18,89 na mecz. Drużyna grała tak samo — z gorszym skutkiem.
• Słabszy atak: gole zdobyte 2,05 → 1,47, celne strzały 5,16 → 4,63 na mecz.
• Słabsza obrona: gole stracone 0,84 → 1,26 na mecz. W odróżnieniu od De Zerbiego w Brighton spadek nie dotyczył jednej strony boiska.

• Puszcza: gra długa, faul taktyczny i stałe fragmenty — mało okazji z gry, ale gole tam, gdzie różnica jakości kadr znaczy najmniej.
• Ruch: więcej piłki i więcej dużych okazji niż Puszcza, więcej goli zdobytych — i więcej straconych.
• ŁKS: najwięcej piłki z trójki, najmniej goli ze stałych fragmentów w lidze i najwięcej goli straconych w lidze.

• Gole stracone o połowę mniej: z szóstego–siódmego miejsca od największej liczby do szesnastego–siedemnastego.
• Agresywniejszy odbiór: odbiory, przechwyty i faule w górę — w faulach z dziewiątego na pierwsze miejsce w lidze.
• Inne ustawienie: przed nim czwórka obrońców we wszystkich 12 meczach, najczęściej 4-4-2 (7); u niego 4-3-3 w 5 z 11, 4-1-4-1 w 3, trójka obrońców w kilku meczach.
• Mniej piłki i mniej celnych strzałów — gole strzelone prawie bez zmian. Punkty dała obrona.

Madryt nie dowodzi, że Alonso nie radzi sobie z gwiazdami. Siedem miesięcy w jednym klubie to za mała próba — tym samym błędem byłoby ocenianie metody po czterech meczach w Chelsea. Dowodzi czegoś węższego: metoda wymaga akceptacji zawodnika, nie tylko posłuszeństwa. Dane opisują drużynę, nie relacje.

Dziewiętnaście meczów to mała próbka, a połowa sezonu to podział umowny. Dane pokazują, kto wyszedł w składzie, nie dlaczego zawodnik nie grał — przyczyn nieobecności (kontuzji, decyzji trenera) statystyki nie zawierają. Sezon kontrolny ma inną kadrę (Declan Rice, David Raya, Kai Havertz), więc porównanie 2022/23 z 2023/24 nie oddziela trenera od zmian w składzie.

Okna liczone są ze statystyk meczowych — nie ma w nich xG, dużych okazji ani składów, więc nie da się oddzielić słabszego wykończenia od braku konkretnych zawodników. W jednym meczu drugiej połowy (10 II 2024) drużynę prowadził asystent. Następca miał inną kadrę po letnich zmianach, więc jego sezon jest kontrolą klubu, nie tej samej drużyny.

Mecze bez Messiego to mała próbka (pięć jesienią, jeden wiosną), a dane nie mówią, czy nie zaczynał przez kontuzję, odpoczynek czy kartki, ani jak mocni byli rywale. xG dla LaLigi 2016/17 nie ma, więc nie da się sprawdzić, ile jesiennych remisów to pech w wykończeniu. Następny sezon to kontrola klubu, nie trenera: inny trener, inna kadra.

Porównanie dwóch części jednego sezonu nie rozstrzyga, ile zmiany dały decyzje trenera, a ile terminarz i zmiany w kadrze zimą — tych drugich nie ma w danych meczowych. Okna liczone są ze statystyk meczowych, więc nie zawierają odzysków w tercji ataku ani kartek w podziale na okresy.

Okna liczone są ze statystyk meczowych — bez xG, dużych okazji i składów, więc nie da się oddzielić formy od zmian w kadrze ani od kontuzji; nie wiadomo też, ile z jesiennej obrony było szczęściem w wykończeniu rywali. Następny sezon to kontrola klubu, nie trenera: nowy trener grał innym stylem (mniej posiadania), z inną kadrą.

Dwa sezony z inną kadrą — część różnicy to transfery i zawodnicy, nie trener. W 2023/24 Lech grał w pucharach europejskich latem, w 2024/25 nie grał wcale, co ułatwiło stały skład. xG w obu sezonach nie ma.

Sezon 2024/25 to dwóch trenerów, nie jeden (40 punktów w 28 meczach Urbana, 7 w 6 Gierczaka), a między sezonami zmieniła się kadra. Gole stracone na mecz prawie się nie zmieniły — poprawa przyszła z ataku i ze stałych fragmentów w obronie. Jeden sezon to mała próba.

Trzy drużyny w jednym sezonie to porównanie, nie eksperyment: inne kadry, inne budżety, inne sztaby. Punktów Lechii nie porównujemy — w tabeli mogą być zmienione poza boiskiem. Gole GKS powyżej xG mogą się nie powtórzyć.

Dziewiętnaście meczów to mała próbka, a połowa sezonu to podział umowny. Dane pokazują, kto wyszedł w składzie, nie dlaczego zawodnik nie grał. Druga połowa ma inną kadrę (zimowe transfery), więc poprawa nie oddziela trenera od zmian w składzie; odzysków w tercji ataku i xG nie ma w statystykach okien.

Trzy sezony to mała próba, a dane nie mówią, dlaczego środek pola grał słabiej — wiek, zmęczenie po sezonie z finałem Ligi Mistrzów i dwoma pucharami, kontuzje. Zmiana w 2023/24 to też inni zawodnicy w innych pozycjach, więc poprawa nie oddziela trenera od transferów. Gole minus xG w 2023/24 najniżej z czterech sezonów z xG — punktów mogło być więcej przy tej samej obronie.

Dane rozstrzygają tylko dwie rzeczy: model nie został porzucony i zespół nie był w stanie go wykonać. Nie rozstrzygają, czy gra zachowawcza dałaby utrzymanie.

Salzburg nie dowodzi, że Lijnders nie może być dobrym pierwszym trenerem, że jego wkład w Liverpool był przeceniony, ani że skrajna wersja modelu nie zadziała z inną kadrą. Dowodzi, że metoda jest przenośna (profil stylu przeszedł w całości), szybka (pięć miesięcy) i bezwzględna wobec jakości kadry — wzmacnia skutki słabszej kadry przeciw lepszym.

Dziewięć meczów to mała próba — miejsca w oknie mogą się zmienić jednym meczem, a początek sezonu to też nowa kadra i inny terminarz. Okno nie ma xG, dużych okazji ani stałych fragmentów, więc nie da się powiedzieć, czy słaby wynik to gra, czy skuteczność. Wartości z okna i z pełnego sezonu nie porównujemy wprost — tylko miejsca w lidze.

Siedemnaście meczów to mała próbka. Skuteczność de Gei mamy tylko dla całego sezonu 2018/19, z okresem następcy. Dane nie mierzą tego, co opisy podają jako główną przyczynę — konfliktu trenera z zawodnikami i klubem w trzecim sezonie — ani transferów, o które trener prosił. Okres następcy to kontrola klubu, nie trenera: ta sama kadra, ale inny trener i efekt zmiany.

Jedenaście meczów przed zmianą to mała próba, a zmiana trenera często daje wzrost niezależnie od metody. Gole stracone prawie się nie zmieniły — poprawa przyszła z ataku. Okna nie mają dużych okazji, kontaktów w polu karnym, stałych fragmentów ani xG.

Dziewięć meczów to bardzo mała próba, a zmiana trenera często daje wzrost niezależnie od metody. Gole stracone prawie się nie zmieniły. Okna nie mają dużych okazji, kontaktów w polu karnym, stałych fragmentów ani xG. Pełny sezon 2025/26 potwierdza kierunek, ale to już inna kadra.

Szesnaście meczów to mała próba, a zmiana trenera w środku sezonu często daje krótkotrwały wzrost niezależnie od metody. Okna nie mają odzysków w tercji ataku, kontaktów w polu karnym, stałych fragmentów ani xG. Jesienią Legia grała też w europejskich pucharach — część różnicy może wynikać z kalendarza.

Osiem meczów to mała próbka, a wiosną 2023 Siemieniec pracował z kadrą poprzednika. Latem zmieniła się część kadry, więc poprawa nie oddziela trenera od transferów. Okno wiosny 2023 nie ma odzysków w tercji ataku, kontaktów w polu karnym ani xG.

Trzy drużyny w jednym sezonie to porównanie, nie eksperyment: inne kadry, inne budżety, inne sztaby. xG w 2024/25 nie ma. Porównanie mówi, że gra krótka nie jest warunkiem utrzymania beniaminka — ani przeszkodą.

Okna liczone są ze statystyk meczowych — bez xG, dużych okazji i składów, więc nie da się oddzielić formy od zmian w kadrze ani od kontuzji. W jednym meczu pierwszej połowy (30 IX 2022) drużynę prowadził asystent. Następny sezon to kontrola klubu, nie trenera: Marsylię prowadziło w nim trzech trenerów (w jednym meczu asystent), z inną kadrą.

Trzy drużyny w jednym sezonie to porównanie, nie eksperyment: inne kadry, inne budżety, inne sztaby. xG w tych sezonach nie ma. Kontrola jest niewygodna dla tezy: w 2024/25 Puszcza grała tak samo i spadła (28 punktów, ostatnie miejsce) — styl nie gwarantuje utrzymania.

Jedenaście meczów to mała próba, a zmiana trenera często daje wzrost niezależnie od metody. Okna nie mają dużych okazji, kontaktów w polu karnym, stałych fragmentów ani xG. W Widzewie 2026/27 — po pełnym okresie przygotowawczym — tego wzrostu nie było: 18 punktów w 11 meczach wiosną, potem 7 punktów w 7 meczach jesienią i zmiana trenera.

Metoda Alonso wymaga, żeby zawodnik uznał, że na zmianie zyskuje. Cztery mechanizmy rozwoju — zmiana pozycji, dołożenie obowiązku, zawężenie roli, przedefiniowanie zawodu — są dla zawodnika odebraniem czegoś w zamian za obietnicę. W Leverkusen obietnica była wiarygodna; w Madrycie zawodnicy mieli status większy niż projekt trenera.

• W 2022/23 atak utrzymał poziom, a punktów na mecz w drugiej połowie było o 0,84 mniej; z liczb drużyny zmieniła się obrona.
• W sezonie kontrolnym odwrotnie: Saliba i Gabriel wyszli w składzie w 19 i 19 meczach drugiej połowy, gole stracone 0,95 (19/20) → 0,58 (20/20), punkty 2,11 (2/20) → 2,58 (2/20). Arsenal skończył z 89 punktami, City z 91. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• W 2024/25 i 2025/26 druga połowa znów słabsza (39 → 35 i 45 → 40 punktów), ale bez załamania obrony: gole stracone 17 → 17 i 12 → 15.

• Ten sam profil z piłką dał 1,58 i 0,95 punktu na mecz w jednym sezonie — o wyniku tego modelu decyduje zamiana posiadania na strzały, nie samo posiadanie.
• Następca zszedł z posiadaniem do 52,6% i z celnymi podaniami do 394,7 na mecz, a zdobywał 1,61 punktu na mecz — mniej więcej tyle, co De Zerbi w pierwszej połowie sezonu. Wysokie posiadanie nie było warunkiem wyniku w tym klubie.

• Tytuł 2016/17 przepadł jesienią, nie wiosną: w meczach 20–38 Barcelona miała najlepszy wynik na mecz w lidze (2,58 wobec 2,50 Realu).
• Zależność od jednego zawodnika: w całym sezonie z Messim w wyjściowym składzie 2,50 punktu na mecz, bez niego 1,67. W PSG ta różnica malała — bez najlepszego strzelca sezonu w wyjściowym składzie: Mbappé 2023/24 2,33 → 2,00, Dembélé 2024/25 2,55 → 2,36, Barcola 2025/26 2,29 → 2,15. Lekcja z Barcelony: model, który wygrywa posiadaniem, nadal potrzebuje kilku zawodników zdolnych zdobyć gola, gdy lider nie gra — w PSG ten problem wyraźnie się zmniejszył.
• Następca w Barcelonie zdobył 93 punkty, grając z mniejszym posiadaniem i tracąc mniej goli. To kontrola, nie dowód, że Enrique popełnił błąd — inny rok, inna kadra.

• Ten sam profil z piłką dał 0,95 i 1,67 punktu na mecz w jednym sezonie — ocena trenera po pierwszych 20 kolejkach mierzy przede wszystkim to, czy obrona nadąża za modelem.
• Drugi sezon Fàbregas zaczął od zmiany metody, nie od jej obrony: posiadanie z 54,8% (6/20) do 61,6% (1/20), odzyski w tercji ataku z 4,4 (1/20) do 3,5 (8–10/20), gole stracone z 52 do 29.

• Ten sam styl dał 2,06 i 1,18 punktu na mecz w jednym sezonie. Wynik jesieni stał na obronie; klub, który zatrudnia Fariolego, powinien patrzeć na xG stracone i skuteczność, nie tylko na tabelę po pierwszej rundzie.
• Ten sam wzór, choć słabiej, powtórzył się w Ajaksie (końcówka) i w Porto (gole stracone 4 → 14). Lekcja z Nicei: model, który nie strzela dużo, potrzebuje planu na wiosnę i zawodnika, który kończy akcje — bo w Nicei i w Porto jesienna obrona nie utrzymała się do końca sezonu, a w Ajaksie załamała się w ostatnich pięciu meczach.
• Następca w Nicei zdobył 1,76 punktu na mecz innym stylem; Farioli w całym sezonie 1,62. Kontrola pokazuje, że kadra mogła zdobywać punkty bez posiadania, nie że model Fariolego był gorszy — inne lata, inna kadra.

• Samo posiadanie nie daje wyniku — Lech miał najwięcej piłki w lidze i przed Frederiksenem, i z nim.
• Wynik poprawił się przez to, gdzie kończyła się akcja: kontakty w polu karnym 705 → 961 w sezonie, gole 1,4 → 2,0 na mecz. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• Jedna rama zamiast zmian ustawienia: czwórka obrońców w każdym meczu sezonu.

• Drużynę, która ma dużo piłki, a mało pola karnego, można przestawić na mniej podań i więcej obecności pod bramką rywala — bez utraty obrony.
• Poprawa w punktach przyszła razem z większą obecnością w polu karnym i mniejszą liczbą goli straconych ze stałych fragmentów: 12 → 7. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• Mocne strony poprzedników — długie podanie i gra bez fauli — warto zostawić, zamiast budować od zera.

• W drugim sezonie beniaminka liczy się obrona: drużyna Góraka straciła najmniej z trzech (1,30 na mecz), a punktów zdobyła więcej niż rok wcześniej — Motor mniej.
• Stałe fragmenty są drogą do bramki, której rywale nie zamkną analizą — trzech stoperów w polu karnym zostaje w każdym meczu.
• Najwięcej okazji nie daje najwięcej punktów, gdy obrona traci najwięcej goli. Zbieżność, nie dowód przyczyny.

• Posiadanie nie chroni przed stratą punktów: w pierwszej połowie 2024/25 pierwsze w lidze (61,8% (1/20)) przy 1,63 (6/20) punktu na mecz.
• Gdy wrócił balans w środku, wróciła obrona: gole stracone 1,37 (11–12/20) → 0,95 (19/20) na mecz, gole zdobyte najwięcej w lidze w drugiej połowie (2,11 (1/20)). Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• W 2025/26 — z Rodrim z powrotem w części meczów — gole stracone 0,90 (19/20), xG stracone 44,2 (19/20).

• Pressing nie chroni przed stratą punktów sam: w 2022/23 odzyski wysoko w czołówce ligi (5,7 (2–3/20)) przy 1,76 (5/20) punktu na mecz.
• Środek pola za pressingiem trzeba wymieniać, zanim spadnie wynik — w modelu, w którym trzech pomocników biega za każdą stratą, rok różnicy widać w okazjach rywala.
• Po wymianie środka pola wróciła obrona: xG stracone 51,5 (12/20) → 46,2 (18/20). Zbieżność, nie dowód przyczyny.

• Wynik nie jest jedyną informacją: ten sam zestaw zachowań dał 101 i 24 punkty — ocenianie trenera tylko po tabeli to ocenianie kadry, którą dostał.
• Konsekwencja bywa mylona z uporem: upór to trwanie przy modelu bez dowodów, że działa; konsekwencja — przy modelu, który zadziałał tam, gdzie mógł zadziałać.
• Dopasowanie trenera do klubu jest ważniejsze niż jego jakość: ten sam trener jest znakomitym wyborem dla klubu z najlepszą kadrą i bardzo ryzykownym dla klubu walczącego o utrzymanie.

Metoda Lijndersa jest przenośna, wynik Liverpoolu — nie. Klub, który zatrudnia go jako pierwszego trenera, musi sam zapewnić obrońców ubezpieczających pressing, napastników wykańczających w tłoku i kogoś w sztabie, kto powie „dziś gramy niżej” — w Liverpoolu robił to Klopp.

• Profil gry przychodzi z trenerem szybko — po dziewięciu meczach Motor ma posiadanie i długie podanie jak Wisła Misiury. Razem z trenerem zmieniła się jednak duża część kadry, więc tych dwóch zmian nie da się rozdzielić.
• Wynik nie przychodzi razem z profilem: w Wiśle ten sam sposób gry dał 1,35 (8/18) punktu na mecz, w Motorze na razie 0,67 (15–16/18). To, co niesie wynik w tym modelu — obrona pola karnego i bramkarz — w oknie Motoru jeszcze nie działa.
• Zbieżność, nie dowód przyczyny: do oceny potrzebny jest co najmniej pełny sezon.

• Model Mourinho nie ma rezerwy: gdy obrona przestaje być w czołówce ligi, posiadanie i atak nie wystarczają, żeby zdobywać punkty — jesienią 2018 Manchester United strzelał prawie tyle co rok wcześniej, a punktów na mecz miał o 0,60 mniej.
• W Tottenhamie (1,73 (4/20) → 1,56 (8/20)) i w Romie (1,66 (6/20) → 1,45 (9/20)) ostatni okres też był gorszy, ale gole stracone zmieniły się mniej: Tottenham 1,15 (15–16/20) → 1,16 (15/20), Roma 1,00 (17/20) → 1,20 (11–12/20). Spadek punktów się powtarza; rozpad obrony taki jak w Manchesterze — nie.
• Następca w tym samym sezonie: 1,90 (3/20) punktu na mecz przy straconych 1,19 (15–16/20) na mecz. To kontrola, nie dowód, że Mourinho popełnił błąd — inny trener i efekt zmiany.

• Posiadanie bez strzałów nie daje punktów: Piast miał najwięcej piłki w lidze i prawie najmniej goli.
• Mniej posiadania i więcej dośrodkowań zbiegło się z poprawą: gole 0,91 → 1,39 na mecz. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• Trener, który w Widzewie grał 4-3-3, w Piaście zmienił ustawienie — rama (czwórka, mało fauli) została, przód dopasowany do kadry.

• Drużynę, która przegrywa, grając trójką i mając trochę piłki, można ustabilizować prostszym planem: czwórka, blok, długie podanie.
• Poprawa przyszła z ataku, nie z obrony: gole 0,94 → 1,33 na mecz przy podobnej liczbie straconych. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• Ten sam profil w pełnym sezonie dał siódme miejsce i najmniej goli straconych w lidze — blok potrzebował okresu przygotowawczego.

• Ramę z trzema stoperami da się wprowadzić w przerwie zimowej, bez okresu przygotowawczego latem — jeśli w kadrze są zawodnicy, którzy ją znają.
• Wynik poprawił się przez obronę i odbiór, nie przez posiadanie: gole stracone 1,17 → 1,00 na mecz, posiadanie niższe. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• Ten sam wzór co w Rakowie: obrona i rama przenoszą się od razu, gra z piłką zależy od kadry.

• Model gry nie musi zacząć działać od pierwszego dnia: w walce o utrzymanie trener wybrał ustawienie bezpieczne, a model z piłką wprowadził od nowego sezonu.
• Model przetrwał puchary, wynik — częściowo: w 2024/25 posiadanie 54,3% (4/18), ale gole zdobyte 1,6 (5/18) i trzecie miejsce. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• W 2025/26 posiadanie najwyższe w lidze (58,1% (1/18)) — model z piłką trzyma się trzeci sezon z rzędu.

• Beniaminek może grać krótko od pierwszego meczu w lidze i skończyć sezon w górnej połowie tabeli.
• Ten sam wynik da się osiągnąć grą bardziej bezpośrednią — GKS miał tyle samo punktów przy mniejszej liczbie goli straconych (1,40 wobec 1,70 na mecz). Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• To, co rozróżnia beniaminków, to obrona i okazje, nie długość podań.

• Ten sam styl dał 2,21 i 1,63 punktu na mecz w jednym sezonie. Klub, który zatrudnia Tudora, powinien oceniać go po całym sezonie, nie po pierwszych tygodniach.
• Mimo słabszej drugiej połowy Marsylia zdobyła w sezonie 73 punkty; w kolejnym sezonie, bez Tudora, 1,47 punktu na mecz. Druga połowa — punkty na mecz 1,63 (7–9/20) — to wciąż górna połowa tabeli; start był lepszy od średniej sezonu, ale nie był jedynym dobrym okresem.

• Beniaminek z najsłabszą kadrą może się utrzymać bez posiadania, jeśli wygrywa stałe fragmenty i nie traci goli z bloku.
• Utrzymanie zbiegło się z obroną: gole stracone Puszczy 1,40 na mecz wobec 1,60 Ruchu i 2,20 ŁKS. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• W drugim sezonie obrona puściła (1,90 na mecz) i ten sam styl dał spadek — model nie ma rezerwy, gdy zawodzi jedna z dwóch nóg.

• Drużynę, która traci dużo goli, można szybko ustabilizować obroną: blok, który nie dopuszcza do strzału, i odbiór bez strachu przed faulem.
• Ten sam wzór w Piaście 2022/23: przejęcie w trakcie sezonu, najmniej goli straconych w lidze i 2,05 (2–3/18) punktu na mecz. Zbieżność, nie dowód przyczyny.
• Obrona daje punkty szybko; atak z gry — nie. Po przejęciu trzeba od razu planować gole ze stałych fragmentów.