Pole karne i wykończenie

Pole karne wypełniają wahadłowi. W 3-4-2-1 do napastnika i dwóch „dziesiątek” dochodzi wahadłowy z przeciwnej strony, który wbiega na daleki słupek — piłka wchodzi w pole karne podaniem, nie dośrodkowaniem.

Gole ponad xG w pięciu z sześciu pełnych sezonów, najmocniej w 2022/23 (+14,6 (1/20), najwięcej w lidze), 2023/24 (+13,6 (2/20)) i 2024/25 (+7,1 (3/20)). Wyjątek: −3,2 (15/20) w 2021/22. W 2025/26 odsetek zmarnowanych dużych okazji 67,2% (3/20) — wśród najwyższych w lidze — przy drugim miejscu w golach na mecz (1,90 (2/20)).

Skuteczność nie jest cechą modelu, tylko zawodników. Ten sam sposób gry dał w Brighton 2023/24 bilans goli wobec xG −3,0 (16/20) i 67,0% (3/20) zmarnowanych dużych okazji (wyższy odsetek miały tylko dwie drużyny ligi), a w Marsylii 2024/25 +8,2 (1/18) — największą nadwyżkę goli nad xG w lidze. Około połowy tej nadwyżki dał jeden zawodnik: Greenwood strzelił 21 goli przy 16,8 xG.

Najwięcej goli w lidze w każdym z czterech sezonów — przede wszystkim z liczby sytuacji, nie ze skuteczności. W PSG xG zawsze najwyższe w lidze (69,4 (1/18), 89,9 (1/18), 72,1 (1/18)), a gole ponad xG: +11,6 (2/18) w sezonie z Kylianem Mbappé, potem +2,1 (7/18) i +1,9 (7/18). W sezonie 2024/25 PSG zmarnowało najwięcej dużych okazji w lidze — 115 (1/18) ze 184 — i strzeliło najwięcej goli.

Wykończenie jest skutkiem dwóch poprzednich faz, nie osobną umiejętnością. Douvikas zdobył 14 goli przy 12,1 xG — nadwyżka niecałych dwóch bramek. Napastnik nie robił rzeczy nadzwyczajnych; dostawał sytuacje.

Sytuacje były zawsze, skuteczność — nie. xG w pierwszej siódemce ligi we wszystkich trzech sezonach (Nicea 50,5 (7/18), Ajax 66,3 (2/18), Porto 62,6 (3/18)), ale bilans goli wobec xG od najgorszego w lidze w Nicei (−10,5 (18/18)) przez środek w Ajaksie (+0,7 (12/18)) do +3,4 (7/18) w Porto. Nicea przy siódmym xG w lidze strzeliła 40 (13/18) goli.

Najwięcej goli w lidze w obu sezonach (LEC 24/25 2,0 (1/18), LEC 25/26 1,8 (1–2/18) na mecz) i najwięcej celnych strzałów. W 2025/26 też najwięcej xG (64,4 (1/18)) — gole wynikają z liczby okazji, nie z ponadprzeciętnej skuteczności: gole minus xG -2,4 (11/18).

Dużo obecności w polu karnym, mało dużych okazji. W 2025/26 xG 49,7 (7/18) — w górnej połowie ligi — ale duże okazje 64 (15/18) w dolnej części; gole ze stałych fragmentów 8 (18/18) — najmniej w lidze.

Gole w górnej połowie ligi (GKS 24/25 1,4 (7–9/18), GKS 25/26 1,5 (4–7/18) na mecz) bez wielu okazji: xG w 2025/26 w środku ligi (45,6 (10/18)), a gole powyżej xG trzecie w lidze (5,4 (3/18)). Najmniejszy w lidze odsetek zmarnowanych dużych okazji w 2025/26 (50,7% (18/18)).

Najwięcej goli w lidze w ośmiu sezonach z dziesięciu, gole ponad xG w każdym z sześciu sezonów z xG — najwięcej w lidze w 2023/24 (14,1 (1/20)). Najmniej ponad xG w 2024/25 (2,8 (8/20)), kiedy gole na mecz spadły do 1,9 (2/20).

Dużo goli, ale nigdy najwięcej w lidze — od drugiego do piątego miejsca w każdym sezonie. Okazji więcej niż goli: zmarnowanych dużych okazji najwięcej w lidze w 2020/21, 2022/23 i 2023/24. Gole minus xG od -3,4 (17/20) w 2023/24 do 2,4 (5/20) w 2022/23.

Kompany zamienia posiadanie na obecność w polu karnym, a obecność — na duże okazje. W Bayernie ten łańcuch działał w obu sezonach; w Burnley w Premier League ta sama idea dała najmniej dużych okazji w lidze.

Posiadanie ma się kończyć w polu karnym — i w każdym kontekście tak było. Drużyny z Lijndersem marnują dużo dużych okazji, bo mają ich dużo; odsetek zmarnowanych jest przeciętny albo niski.

Mało goli i słaba skuteczność. W 2025/26 gole 1,00 (17–18/18) na mecz i celne strzały 3,6 (17/18) — w dolnej części ligi; gole minus xG -8,6 (17/18) — druga najsłabsza skuteczność w lidze. W Motorze po 9 meczach gole 1,00 (16–17/18) na mecz.

Gole z liczby sytuacji, nie ze skuteczności. Odsetek zmarnowanych dużych okazji w czołowej piątce ligi w trzech z pięciu pełnych sezonów: Manchester United 2016/17 65,8% (3/20), Roma 63,3% (2/20) i 67,7% (5/20). Roma miała xG 66,2 (2/20) i 58,6 (4/20), a gole na mecz tylko 1,60 (8–10/20) i 1,30 (9–11/20) — gole minus xG −7,2 (19/20) i −8,6 (18/20). Odwrotnie w Manchesterze United 2017/18 (53,8% (14–15/20) zmarnowanych) i w Fenerbahçe (gole minus xG +9,5 (2/19)).

Dużo wejść w pole karne, mało dużych okazji. W Piaście 2025/26 kontakty w polu karnym rywala 1014 (2/18) — drugie w lidze — i najmniej dużych okazji w lidze (59 (18/18)). Gole na mecz w oknach: WID 23/24 okno 1,37 (8/18), WID 24/25 okno 1,17 (11/18), PIA 25/26 okno 1,39 (6/18).

Mało okazji, dobra skuteczność. W 2025/26 xG 39,5 (17/18) i duże okazje 62 (16/18) w dolnej trójce ligi, a gole ponad xG 5,5 (2/18) — drugie w lidze. Ze stałych fragmentów 31,1% (5/18) goli.

Dwa różne sezony. W 2022/23 najwięcej goli w lidze (1,9 (1/18) na mecz) z najwięcej dużych okazji; w 2024/25 mniej okazji, ale odsetek zmarnowanych dużych okazji trzeci najniższy w lidze (52,2% (16/18)). Dużo goli po stałych fragmentach w sezonie mistrzowskim (17 (1/18), najwięcej w lidze).

Dużo okazji i skuteczność w czołówce ligi. W 2023/24 najwięcej goli w lidze (2,3 (1/18) na mecz) przy najmniejszym odsetku zmarnowanych dużych okazji w czołowej trójce ligi (od najmniejszego). W 2025/26 — jedyny sezon z xG — gole ponad xG (5,3 (4/18)).

Gole w środku ligi w obu sezonach (MOT 24/25 1,4 (7–9/18), MOT 25/26 1,4 (8–9/18) na mecz) przy celnych strzałach w dolnej części (MOT 24/25 4,1 (13–15/18), MOT 25/26 3,7 (15–16/18)). W 2025/26 gole powyżej xG (3,0 (5/18)) — xG drużyny w dolnej części ligi (43,0 (14/18)), skuteczność wyższa niż okazje.

Skuteczność zależała od klubu. Verona (cały sezon, z trzema kolejkami poprzednika): bilans goli wobec xG +14,2 (3/20) i zmarnowanych dużych okazji 50,7% (18/20) — trzeci najniższy odsetek w lidze. Marsylia 2022/23: +1,0 (10/20) i 61,2% (9/20). Marsylia częściej dochodziła do sytuacji (xG 66,0 (4/20), duże okazje 103 (6/20)), ale wykańczała je jak środek ligi.

Mało goli z gry, dużo ze stałych fragmentów. Gole na mecz PUS 23/24 1,1 (15–16/18), PUS 24/25 1,1 (12–17/18); celne strzały PUS 23/24 3,5 (16/18), PUS 24/25 3,4 (18/18) — na dole ligi. Udział goli ze stałych fragmentów najwyższy w lidze (PUS 23/24 35,9% (1/18), PUS 24/25 43,2% (1/18)).

Gole z gry to najsłabsza część modelu. W pełnych sezonach Piasta gole strzelone PIA 23/24 1,10 (15–16/18), PIA 24/25 1,10 (12–17/18) — w dolnej połowie ligi — i drugi w lidze udział goli ze stałych fragmentów (PIA 23/24 31,6% (2/18), PIA 24/25 37,8% (2/18)). Więcej goli tylko w Legii (1,72 (5/18)).

• Napastnik atakuje pierwszy słupek.
• Dwie „dziesiątki” wchodzą w pole karne z półkorytarzy.
• Wahadłowy z przeciwnej strony wbiega na daleki słupek — w polu karnym jest pięciu zawodników, z czego dwóch to formalnie obrońcy.
• Defensywny pomocnik zostaje przed polem karnym jako zabezpieczenie.

• Przy dośrodkowaniu z prawej: napastnik na bliższy słupek, skrzydłowy z lewej na dalszy, ofensywny pomocnik na skraju pola karnego.
• Wbiegnięcie w półpas za linię obrony po odegraniu pomocnika — strzał z kąta, nie z dystansu.
• Po zmianie strony skrzydłowy schodzi do środka na lepszą nogę; boczny obrońca zabezpiecza za nim.

• Napastnik tyłem do bramki nie może się obrócić — gra odegranie do nabiegającego, który strzela z pierwszego kontaktu. Nabiegający sprintuje dopiero w momencie odegrania.
• Przy dośrodkowaniu po ataku bokiem środkowy pomocnik wbiega w pole karne.
• Trzeci zawodnik kończy akcję w ruchu: wbiegnięcie nie za wcześnie, pierwszy kontakt w stronę bramki.
• Odwrócony skrzydłowy atakuje przestrzeń między stoperem a bocznym obrońcą — wbiega, gdy piłka jest u „szóstki”.

• Pięciu przed piłką przy wejściu w pole karne: napastnik, dwóch skrzydłowych i dwóch pomocników wbiegających za obrońców.
• Skrzydłowy po wygranym pojedynku gra wzdłuż bramki albo schodzi do strzału — nie dośrodkowuje z głębi.
• Pięciu za piłką: stoperzy, pivot i boczni obrońcy zostają, żeby po stracie odebrać piłkę od razu.

• Napastnik atakuje pierwszy słupek.
• „Dziesiątka” wbiega na drugi słupek.
• Trzeci zawodnik czeka na wysokości wyjścia piłki — na dogranie z cofnięcia.
• Skrzydłowy z przeciwnej strony zamyka daleki słupek.
• „Szóstka” zostaje przed polem karnym: zbiera piłki wybite i zabezpiecza kontrę.

• Napastnik i dwóch pomocników w polu karnym przy każdym wejściu z boku; skrzydłowy z drugiej strony na dalszy słupek.
• Boczny obrońca po wejściu w przestrzeń za obrońcą rywala gra wzdłuż bramki, a nie dośrodkowuje z głębi.
• Pivot i jeden stoper zostają za piłką — zabezpieczenie po stracie przy wysokim pressingu.

• Napastnik na bliższy słupek, drugi napastnik albo ofensywny pomocnik na punkt karny.
• Skrzydłowy z drugiej strony na dalszy słupek.
• Środkowy pomocnik na skraj pola karnego do piłki odbitej i wycofanej.

• Napastnik w polu karnym między stoperami, skrzydłowy z drugiej strony na dalszy słupek.
• Dwóch pomocników wbiega z drugiej linii na skraj pola karnego i na odbitą piłkę.
• Przy rzucie rożnym stoperzy w polu karnym, defensywny pomocnik zabezpiecza przed polem karnym.

• Napastnik na bliższy słupek, ofensywny pomocnik z drugiej strony na dalszy.
• Wahadłowy z drugiej strony wbiega na skraj pola bramkowego przy dośrodkowaniu.
• Drugi ofensywny pomocnik i jeden środkowy pomocnik na skraju pola karnego — do piłki odbitej.

• Pięciu w polu karnym przy podaniu wzdłuż bramki: napastnik na bliższy słupek, skrzydłowy z drugiej strony na dalszy, dwóch pomocników na punkt karny i skraj pola.
• Podanie z linii końcowej (z kanału między bocznym obrońcą a stoperem) do tyłu, nie dośrodkowanie z głębi.
• Pomocnik wbiega w pole karne z drugiej linii, gdy napastnik ściąga stoperów.

• Trzech w polu karnym przy podaniu z boku: skrzydłowy z drugiej strony na dalszy słupek, napastnik na bliższy, skrzydłowy po stronie piłki na punkt karny.
• Pomocnik z drugiej linii na skraju pola karnego — do zbierania wybić i do odbioru po stracie.
• Po odbiorze wysoko strzał w pierwszych sekundach, zanim rywal wróci za linię piłki.

• Napastnik na pierwszym słupku.
• „Dziesiątka” na drugim słupku.
• Skrzydłowy z przeciwnej strony na dalekim słupku — zajmuje pozycję, zanim piłka wejdzie w pole karne.
• Dostawa podaniem po ziemi do zawodnika, który już stoi na pozycji, a nie dośrodkowaniem w tłum.

• Przy dośrodkowaniu z bocznego sektora zajętych jest pięć stref: bliższy słupek, środek bramki, dalszy słupek, punkt karny i „druga piłka” na linii pola karnego.
• Szósty i siódmy zawodnik zostają przed polem karnym i zabezpieczają kontrpressing.
• Liverpool w sezonach 2021/22 i 2023/24 miał najwięcej celnych dośrodkowań w lidze — pole karne zalewa się zawodnikami i dośrodkowaniami.

• Dwóch napastników w polu karnym przy każdym dośrodkowaniu — jeden na bliższy, drugi na dalszy słupek.
• Wahadłowy z drugiej strony wbiega na dalszy słupek, pomocnik na skraj pola karnego.
• Przy stałym fragmencie trzech stoperów w polu karnym.

• Napastnik na linii ostatniego obrońcy w chwili odbioru — pierwsze podanie ma iść do niego albo za obronę.
• Skrzydłowy szeroko, atak w kanał między bocznym obrońcą a stoperem; dośrodkowanie po wygranym pojedynku.
• W polu karnym napastnik i ofensywny pomocnik, drugi pomocnik na skraju pola, jeden defensywny pomocnik zostaje za piłką.

• Przy dośrodkowaniu napastnik na bliższy słupek, skrzydłowy z drugiej strony na dalszy.
• W 4-4-2 drugi napastnik w środku pola karnego, na odbitą piłkę.
• Środkowy pomocnik na skraju pola karnego.

• Przy dośrodkowaniu napastnik na bliższy słupek, skrzydłowy z drugiej strony na dalszy.
• Ofensywny pomocnik na skraju pola karnego, na odbitą piłkę.
• Przy stałym fragmencie stoperzy w polu karnym — to główne źródło goli poza akcją.

• Napastnik na bliższy słupek, ofensywny pomocnik z drugiej strony na dalszy, wahadłowy z drugiej strony na długi słupek.
• Drugi ofensywny pomocnik na skraj pola karnego do odbitej piłki.
• Przy dośrodkowaniu z boku środkowy pomocnik po stronie piłki na punkt karny.

• Napastnik na bliższy słupek, ofensywny pomocnik na punkt karny, skrzydłowy z drugiej strony na dalszy słupek.
• Podanie z boku pola karnego po ziemi, do tyłu — zamiast dośrodkowania z głębi.
• Boczny obrońca dobiega na skraj pola karnego do odbitej piłki.

• Napastnik na bliższy słupek albo na punkt karny.
• Ofensywny pomocnik z drugiej strony wbiega na dalszy słupek.
• Skrzydłowy z drugiej strony na skraj pola bramkowego; defensywny pomocnik na skraju pola karnego do piłki odbitej.

• Napastnik ściąga stoperów, dwie „dziesiątki” wbiegają w pole karne — jedna na bliższy słupek, druga na linię 11 metra.
• Przy dośrodkowaniu z jednej strony wahadłowy z drugiej strony atakuje dalszy słupek.
• Pomocnik zostaje na linii pola karnego do drugiej piłki i do strzału z dystansu.

• Napastnik i dwóch stoperów w polu bramkowym przy dośrodkowaniu i stałym fragmencie.
• Ofensywny pomocnik z drugiej strony na dalszy słupek.
• Dwóch zawodników na skraju pola karnego do odbitej piłki.

• Przy dośrodkowaniu napastnik na bliższy słupek, skrzydłowy z drugiej strony na dalszy, ofensywny pomocnik na wysokości punktu karnego.
• Defensywny pomocnik na skraju pola karnego — na odbitą piłkę i strzał z dystansu.
• Przy stałym fragmencie stoperzy i defensywny pomocnik w polu karnym — główne źródło goli poza akcją.

Leverkusen 2023/24: 1266 kontaktów w polu karnym rywala, 125 dużych okazji i 7,1 celnego strzału na mecz — przy 4,4 celnego dośrodkowania na mecz, co w lidze jest wynikiem przeciętnym. W sezonach 2023/24 i 2024/25 odsetek zmarnowanych dużych okazji był niższy niż u większości ligi, a goli było wyraźnie więcej niż xG. Real Madryt 2025/26 powtarza profil: dużo kontaktów i dużych okazji, mało dośrodkowań.

Gole na mecz: ARS 19/20 okno 1,60 (5/20), ARS 20/21 1,40 (9–10/20), ARS 21/22 1,60 (5–7/20), ARS 22/23 2,30 (2/20), ARS 23/24 2,40 (2/20), ARS 24/25 1,80 (3–4/20), ARS 25/26 1,90 (2/20). xG: ARS 20/21 52,2 (10/20), ARS 21/22 64,2 (4/20), ARS 22/23 73,4 (3–4/20), ARS 23/24 77,4 (3/20), ARS 24/25 61,9 (6/20), ARS 25/26 65,6 (3/20). Odsetek zmarnowanych dużych okazji (liczony od najwyższego): ARS 20/21 50,0% (19/20), ARS 21/22 60,9% (8/20), ARS 22/23 50,5% (18/20), ARS 23/24 55,8% (16/20), ARS 24/25 63,6% (10/20), ARS 25/26 67,2% (3/20). Gole minus xG: ARS 20/21 +2,8 (9/20), ARS 21/22 −3,2 (15/20), ARS 22/23 +14,6 (1/20), ARS 23/24 +13,6 (2/20), ARS 24/25 +7,1 (3/20), ARS 25/26 +5,4 (4–5/20). Pierwsze okno (od 26 XII 2019) bez xG i dużych okazji w danych.

Odsetek zmarnowanych dużych okazji: Sassuolo 58,6% (13/20), 50,6% (19/20), 53,8% (16/20); Brighton 2023/24 67,0% (3/20); Marsylia 2024/25 56,5% (16/18) (pozycja liczona od najwyższego odsetka). Gole minus xG: Sassuolo 2020/21 +4,7 (7/20), Brighton 2023/24 −3,0 (16/20), Marsylia 2024/25 +8,2 (1/18). Celne strzały na mecz: Brighton 2023/24 5,5 (7/20), Marsylia 2024/25 6,0 (2/18). Gole na mecz: Brighton 2023/24 1,4 (12–15/20), Marsylia 2024/25 2,2 (2/18).

Gole na mecz: Barcelona 3,10 (1/20), PSG 2,40 (1/18), 2,70 (1/18), 2,20 (1/18). Celne strzały na mecz: Barcelona 7,1 (1/20), PSG 5,9 (2/18), 8,4 (1/18), 6,7 (1/18). Gole minus xG (dla Barcelony 2016/17 xG nie ma w danych): PSG +11,6 (2/18), +2,1 (7/18), +1,9 (7/18). Odsetek zmarnowanych dużych okazji liczony od najwyższego: Barcelona 46,5% (12/20), PSG 56,6% (12/18), 62,5% (8/18), 62,4% (7/18).

Między 2024/25 a 2025/26 cały łańcuch przesunął się w górę tabeli ligi: kontakty w polu karnym rywala 837 → 978, duże okazje 67 → 99, celne strzały na mecz 4,7 → 5,1, wywalczone karne 2 (najmniej w lidze ex aequo) → 8, xG 45,0 → 61,9, gole 49 → 65. W obu sezonach goli było więcej niż xG (+4,0 i +3,1). Odsetek zmarnowanych dużych okazji spadł z 64% (środek ligi) do 60% — niżej niż u większości ligi.

Gole na mecz: Nicea 1,20 (11–13/18), Ajax 2,00 (3/18), Porto 1,90 (3–4/18). Celne strzały na mecz: Nicea 4,7 (9/18), Ajax 5,1 (5/18), Porto 5,3 (3/18). Gole minus xG: Nicea −10,5 (18/18), Ajax +0,7 (12/18), Porto +3,4 (7/18). Odsetek zmarnowanych dużych okazji liczony od najwyższego: Nicea 66,2% (4/18), Ajax 58,6% (15/18), Porto 51,5% (17/18).

Gole na mecz: LEC 24/25 2,0 (1/18), LEC 25/26 1,8 (1–2/18). Celne strzały na mecz: LEC 24/25 5,4 (1–2/18), LEC 25/26 5,9 (1/18). Odsetek zmarnowanych dużych okazji (liczony od najwyższego): LEC 24/25 53,6% (15/18), LEC 25/26 59,8% (11/18).

2025/26: zmarnowane duże okazje 38 (15–16/18), odsetek zmarnowanych 59,4% (15/18); gole ponad xG 0,3 (7/18). Celne strzały na mecz: GÓR 25/26 4,5 (6–7/18), GÓR 26/27 okno 4,6 (8/18); gole GÓR 25/26 1,50 (4–7/18), GÓR 26/27 okno 1,78 (5–6/18). Celne dośrodkowania GÓR 25/26 4,3 (16/18), GÓR 26/27 okno 4,1 (17/18) — mało.

Gole na mecz: GKS 24/25 1,4 (7–9/18), GKS 25/26 1,5 (4–7/18). Celne strzały na mecz: GKS 24/25 4,6 (6–7/18), GKS 25/26 4,8 (4–5/18). Zmarnowane duże okazje: GKS 24/25 45 (7–9/18), GKS 25/26 36 (17/18). Na początku 2026/27 gole 2,00 (3/18) na mecz.

Gole na mecz: MCI 16/17 2,1 (3–4/20), MCI 17/18 2,8 (1/20), MCI 18/19 2,5 (1/20), MCI 19/20 2,7 (1/20), MCI 20/21 2,2 (1/20), MCI 21/22 2,6 (1/20), MCI 22/23 2,5 (1/20), MCI 23/24 2,5 (1/20), MCI 24/25 1,9 (2/20), MCI 25/26 2,0 (1/20). Gole minus xG: MCI 20/21 14,1 (2/20), MCI 21/22 8,5 (3/20), MCI 22/23 12,8 (2/20), MCI 23/24 14,1 (1/20), MCI 24/25 2,8 (8/20), MCI 25/26 5,4 (4–5/20). Odsetek zmarnowanych dużych okazji (liczony od najwyższego): MCI 16/17 47,5% (14/20), MCI 17/18 48,8% (20/20), MCI 18/19 56,9% (16/20), MCI 19/20 58,9% (15/20), MCI 20/21 55,7% (14/20), MCI 21/22 53,3% (16/20), MCI 22/23 53,0% (16/20), MCI 23/24 58,9% (13/20), MCI 24/25 58,8% (19/20), MCI 25/26 61,7% (13/20).

Gole na mecz: LIV 16/17 2,1 (3–4/20), LIV 17/18 2,2 (2/20), LIV 18/19 2,3 (2/20), LIV 19/20 2,2 (2/20), LIV 20/21 1,8 (3–5/20), LIV 21/22 2,5 (2/20), LIV 22/23 2,0 (3/20), LIV 23/24 2,3 (3/20). Gole minus xG: LIV 20/21 -0,3 (13/20), LIV 21/22 2,0 (9/20), LIV 22/23 2,4 (5/20), LIV 23/24 -3,4 (17/20). Zmarnowane duże okazje na sezon: LIV 16/17 33 (7/20), LIV 17/18 61 (2/20), LIV 18/19 54 (5–6/20), LIV 19/20 65 (3/20), LIV 20/21 68 (1/20), LIV 21/22 59 (3/20), LIV 22/23 78 (1/20), LIV 23/24 79 (1/20).

Bayern: 166 dużych okazji w każdym z dwóch sezonów, xG 82,7 w 2024/25 i 100,7 w 2025/26. W drugim sezonie odsetek zmarnowanych dużych okazji spadł, a goli było znacznie więcej niż xG. Burnley 2023/24 w Premier League to ten sam trener bez tej kadry: 60 dużych okazji, najmniej w lidze, i najwyższy w lidze odsetek zmarnowanych — 71,7%.

Liverpool 2019/20, 2021/22, 2023/24 i City 2025/26: 109, 132, 128 i 120 dużych okazji oraz 65, 59, 79 i 74 zmarnowanych — w obu przypadkach czołówka ligi. Odsetek zmarnowanych mówi co innego: Liverpool 2021/22 marnował najrzadziej w lidze, a liczba goli była bliska xG albo wyższa; mniej goli niż xG było tylko w 2023/24. W Salzburgu statystyki meczowe nie podają dużych okazji ani xG — tabela pokazuje cały sezon, razem z okresem następcy.

2025/26: duże okazje 66 (14/18), zmarnowane 42 (10/18); odsetek zmarnowanych 63,6% (6–7/18). xG 42,6 (15/18). Ze stałych fragmentów 26,5% (8/18) goli.

Gole na mecz: Manchester United 1,40 (7–8/20), 1,80 (5/20), 1,71 (6/20); Tottenham 1,65 (4/20), 1,69 (5/20); Roma 1,60 (8–10/20), 1,30 (9–11/20), 1,60 (3/20); Fenerbahçe 2,50 (1–2/19); Benfica 2,23 (2/18). Celne strzały na mecz: od 6,8 (1–2/19) w Fenerbahçe do 4,0 (9/20) w Romie jesienią 2023. Odsetek zmarnowanych dużych okazji (liczony od najwyższego): Manchester United 65,8% (3/20), 53,8% (14–15/20); Roma 63,3% (2/20), 67,7% (5/20); Fenerbahçe 55,9% (17/19). Gole minus xG (okna bez xG; Premier League 2016–2018 bez xG w danych): Roma −7,2 (19/20), −8,6 (18/20); Fenerbahçe +9,5 (2/19).

Okna: celne strzały WID 23/24 okno 4,5 (7/18), WID 24/25 okno 3,8 (15/18), PIA 25/26 okno 4,7 (6/18), gole WID 23/24 okno 1,37 (8/18), WID 24/25 okno 1,17 (11/18), PIA 25/26 okno 1,39 (6/18) na mecz. Całe sezony: zmarnowane duże okazje — odsetek WID 23/24 cały sezon 63,3% (2/18), PIA 25/26 cały sezon 64,4% (5/18); Piast 2025/26 — gole wobec xG -5,5 (14/18), wywalczone rzuty karne 8 (1–2/18) — najwięcej w lidze, ex aequo.

2025/26: zmarnowane duże okazje 35 (18/18) — najmniej w lidze; odsetek zmarnowanych 56,5% (16/18). Celne strzały na mecz w trzech kontekstach: KOR 22/23 okno 3,7 (14/18), ZAG 24/25 okno 4,2 (13/18), ZAG 25/26 3,8 (13–14/18); gole KOR 22/23 okno 1,00 (13–16/18), ZAG 24/25 okno 1,33 (13/18), ZAG 25/26 1,30 (10–11/18).

Gole na mecz: RAK 22/23 1,9 (1/18), RAK 24/25 1,5 (6/18), RAK 25/26 jesień 1,4 (8–9/18), LEG 25/26 wiosna 1,4 (6–7/18). Odsetek zmarnowanych dużych okazji (liczony od najwyższego): RAK 22/23 60,9% (8/18), RAK 24/25 52,2% (16/18). Celne strzały na mecz: RAK 22/23 4,7 (5/18), RAK 24/25 4,9 (4/18), RAK 25/26 jesień 4,4 (11/18), LEG 25/26 wiosna 4,2 (9/18).

Gole na mecz: JAG 23/24 2,3 (1/18), JAG 24/25 1,6 (5/18), JAG 25/26 1,6 (3/18). Odsetek zmarnowanych dużych okazji (liczony od najwyższego): JAG 23/24 50,5% (16/18), JAG 24/25 61,4% (9/18), JAG 25/26 53,3% (17/18). Celne strzały na mecz: JAG 23/24 5,0 (1–2/18), JAG 24/25 4,6 (6–7/18), JAG 25/26 5,6 (2/18).

Gole na mecz: MOT 24/25 1,4 (7–9/18), MOT 25/26 1,4 (8–9/18). Celne strzały na mecz: MOT 24/25 4,1 (13–15/18), MOT 25/26 3,7 (15–16/18). Zmarnowane duże okazje: MOT 24/25 53 (1–2/18), MOT 25/26 40 (13–14/18).

Gole na mecz: Verona 1,77 (6/20), Marsylia 2022/23 1,80 (2–5/20). Celne strzały na mecz: Verona 4,4 (11/20), Marsylia 4,9 (7–8/20); w krótkich oknach Juventusu 5,0 (4/20) i 5,0 (5–6/20), Tottenham 4,0 (10–12/20). Gole minus xG: Verona +14,2 (3/20) (cały sezon), Marsylia +1,0 (10/20). Odsetek zmarnowanych dużych okazji liczony od najwyższego: Verona 50,7% (18/20), Marsylia 61,2% (9/20).

Gole na mecz: PUS 23/24 1,1 (15–16/18), PUS 24/25 1,1 (12–17/18). Celne strzały na mecz: PUS 23/24 3,5 (16/18), PUS 24/25 3,4 (18/18). Gole ze stałych fragmentów: PUS 23/24 14 (2/18), PUS 24/25 16 (2/18).

Odsetek zmarnowanych dużych okazji PIA 23/24 62,3% (5/18), PIA 24/25 67,8% (2–3/18) — w czołówce ligi, czyli dużo marnowanych. Duże okazje PIA 23/24 69 (5–7/18), PIA 24/25 59 (14–15/18); karne wywalczone PIA 23/24 9 (1–4/18), PIA 24/25 4 (12–13/18). Celne strzały na mecz: LEG 21/22 okno 4,1 (8/18), PIA 22/23 okno 3,4 (14/18), PIA 23/24 4,0 (12–13/18), PIA 24/25 4,2 (10–12/18), WID 25/26 okno 2,9 (16–17/18).

To element zależny od zawodnika, nie od treningu: wahadłowy musi wielokrotnie w meczu przebiegać całą długość boiska i kończyć akcje jak skrzydłowy. Bez takiego zawodnika zostaje sama zasada — pole karne zajmuje się wbiegnięciem z drugiej linii, a nie czekaniem na dośrodkowanie.

W 2022/23 gole ponad xG dawali skrzydłowi i pomocnik, nie napastnik: Gabriel Martinelli 15 (7–9/271) goli przy xG 9,1 (21/458), Martin Ødegaard 15 (7–9/271) przy 10,0 (15/458), Bukayo Saka 14 (10–11/271) przy 11,4 (13/458) — a napastnik Gabriel Jesus 11 (14–17/271) przy 14,1 (9/458) i najwięcej zmarnowanych dużych okazji w zespole. W 2023/24 Leandro Trossard 12 (15–18/298) goli przy xG 7,9 (34/460). Najwięcej zmarnowanych dużych okazji w zespole od 2022/23: Jesus, Kai Havertz (dwa razy), Viktor Gyökeres 13 (7–9/303).

Model De Zerbiego produkuje sytuacje przez ruch trzeciego zawodnika i odegrania — to da się wytrenować z każdą grupą, bo ćwiczenia mają proste reguły (zakaz obrotu, zablokowana linia podania). Zamiany sytuacji na gole nie da się wytrenować w ten sam sposób: Brighton i Marsylia grały podobnie (posiadanie 60,2% i 63,6%), a bilans goli wobec xG różnił się o ponad 11 goli w sezonie. Trener z małym budżetem powinien oceniać model po liczbie okazji, nie po golach.

Model daje tyle sytuacji, że wynik nie zależy od jednego strzelca — ale jeden strzelec zmienia bilans wobec xG. Kylian Mbappé w 2023/24: 27 (1/259) goli przy 21,0 (1/444) xG — ponad połowa nadwyżki goli całej drużyny. Bez niego PSG nadal strzelało najwięcej w lidze, z nadwyżką około dwóch goli na sezon. W Barcelonie 2016/17 Lionel Messi miał 37 (1/286) goli, a Luis Suárez obok 29 (2/286) goli zmarnował najwięcej dużych okazji w lidze (22 (1/217)).

Zajęcie pola karnego to zachowanie pozycyjne, nie technika — da się je wytrenować z każdą grupą, potrzeba tylko powtarzalności i egzekwowania. To najbardziej przenośny element tego modelu. Czego nie rozwiązuje: przeciw niskiemu, zwartemu blokowi pięciu zawodników w polu karnym nie wystarcza, jeśli nikt nie wygrywa pojedynków.

Model daje sytuacje w każdej lidze, ale wynik zależy od tego, kto je kończy. W Ajaksie najwięcej xG miał Brian Brobbey — 10,2 (10/428) xG i 4 (60–81/263) gole — a najwięcej goli Oliver Edvardsen: 12 (6–7/263) przy 8,7 (13–14/428) xG. W Porto Samuel Aghehowa miał najwięcej i goli (13 (7–8/256)), i xG (11,9 (5–6/461)). Kto kopiuje ten model, planuje sytuacje; skuteczność kupuje razem z zawodnikami, którzy kończą akcje.

Gole skupione na jednym napastniku. Mikael Ishak — najlepszy strzelec drużyny w obu sezonach: 21 (2/265) goli w 2024/25 (drugi w lidze), 16 (3–4/257) w 2025/26 (trzeci), z drugim w lidze xG na 90 minut (0,61 (2/268)). W 2024/25 miał też drugą w lidze liczbę zmarnowanych dużych okazji (18 (2–4/254)) — skutek liczby okazji, nie słabej skuteczności. W 2025/26 drugim strzelcem był skrzydłowy Luis Palma (10 (8/257)).

Gole rozłożone: najlepszy strzelec 2025/26 Sondre Liseth (8 (12–17/257)), drugi Ousmane Sow (7 (18–24/257)). Rzutów rożnych dużo, a goli ze stałych fragmentów najmniej w lidze — to najprostsza rezerwa.

Gole rozłożone na wielu zawodników. W 2024/25 najwięcej strzelił napastnik Sebastian Bergier (9 (12–15/265)), za nim środkowy pomocnik Oskar Repka (8 (16–22/265)). W 2025/26 najlepszym strzelcem był ofensywny pomocnik Bartosz Nowak (9 (9–11/257)), a dwaj stoperzy — Arkadiusz Jędrych i Lukas Klemenz — strzelili po 6 goli (6 (25–38/257)).

Ponad xG strzelali pomocnicy, nie napastnik. 2021/22 Kevin De Bruyne 15 (6–8/281) goli przy xG 5,8 (52–54/446), 2023/24 Phil Foden 19 (4–6/298) przy 10,3 (22/460). Erling Haaland ma najwięcej zmarnowanych dużych okazji w lidze albo w zespole w każdym sezonie od 2022/23 (28 (1/266), 34 (1/283), 21 (3/285), 30 (1/303)) — i jednocześnie najwięcej goli; w 2023/24 27 (1/298) przy xG 29,3 (1/460).

Wykończenie stało na jednym zawodniku. Mohamed Salah w 2021/22 — najwięcej goli i xG w lidze (23 (1–2/281) goli przy xG 22,7 (1/446)). W 2023/24 Salah 18 (7/298) przy xG 21,2 (2/460), a Darwin Núñez 11 (19–24/298) przy 16,4 (8/460) i 27 (2/283) zmarnowanych dużych okazji — najwięcej w zespole. Najwięcej xG w lidze w tamtym sezonie (89,4 (1/20)) i gole poniżej xG.

Obecność w polu karnym da się wytrenować, skuteczność — w dużej mierze nie. Ta sama struktura dała w Bayernie najwięcej okazji w lidze, a w Burnley w Premier League najmniej; różnicą byli zawodnicy, którzy dochodzą do okazji i je kończą.

Duża okazja w tłoku jest trudniejsza niż po kontrze. Jeśli nie masz napastnika, który wykańcza pod presją obrońców, zmniejsz liczbę zawodników w polu karnym i podnieś jakość strzału: więcej wycofań na 11. metr, mniej dośrodkowań na głowę.

Najlepszy strzelec Łukasz Sekulski: 8 (12–17/257) goli przy xG 9,1 (9/455) — mniej goli niż xG, jak cała drużyna. Model daje okazje z drugiej piłki i dośrodkowań, ale bez skutecznego napastnika punkty zależą od obrony.

Główny napastnik dostaje najwięcej sytuacji — i najwięcej ich marnuje. W sześciu sezonach z listami zawodników, w których Mourinho prowadził drużynę cały albo prawie cały sezon, najwięcej zmarnowanych dużych okazji w zespole miał zawsze napastnik, w pięciu w czołowej trójce ligi: Zlatan Ibrahimović 18 (1/221), Tammy Abraham 19 (2/279) i 17 (3/268), Youssef En-Nesyri 24 (2/271), Vangelis Pavlidis 19 (2/255) (Benfica: lista z całego sezonu); Romelu Lukaku 11 (11/246). Napastnik waży na bilansie: Abraham w 2021/22 17 (4–5/276) goli przy 20,8 (3/492) xG — około połowa niedoboru Romy, En-Nesyri 20 (3/272) przy 18,0 (3/447) xG.

Strzelcy się zmieniają: w Widzewie 2023/24 Bartłomiej Pawłowski i Jordi Sánchez (8 (19–27/251) i 8 (19–27/251)), w 2024/25 Imad Rondić (9 (12–15/265)); w Piaście najwięcej xG w zespole German Barkovsky (8,9 (10/455)). Wykończenie zależy od kadry, wejście w pole karne — od modelu.

Najlepszy strzelec 2025/26 Michail Kosidis ma 6 (25–38/257) goli — gole rozkładają się na wielu zawodników. Skuteczność ponad xG w jednym sezonie to wynik, którego nie da się zaplanować; plan to stałe fragmenty i szybki atak.

W 2024/25 gole rozłożone na dwóch napastników: Jonatan Braut Brunes 14 (6/265) i Leonardo Rocha 12 (8/265); Rocha drugi w lidze w strzałach na 90 minut (4,3 (2/258)). Najwięcej zmarnowanych dużych okazji w zespole miał Ante Crnac (5 (29–42/254)) — żaden zawodnik nie marnował dużo, co zgadza się z niskim odsetkiem zespołu.

Najwięcej zmarnowanych dużych okazji w zespole ma w każdym sezonie Jesús Imaz (13 (2–3/235), 16 (5/254), 14 (2/286)) — i jednocześnie jest jednym z dwóch najlepszych strzelców drużyny. Ofensywny pomocnik dochodzi do okazji częściej niż napastnik. W 2025/26 obaj ponad xG: Pululu 15 (5/257) przy xG 14,8 (3/455), Imaz 13 (7/257) przy 12,4 (6/455).

Gole skupione na jednym napastniku. W 2024/25 Samuel Mráz — czwarty strzelec ligi (16 (4–5/265)), ale też drugi w lidze w zmarnowanych dużych okazjach (18 (2–4/254)); drużyna — najwięcej zmarnowanych dużych okazji w lidze. W 2025/26 Karol Czubak — drugi strzelec ligi (18 (2/257)) i piąty w xG (14,1 (5/455)); drugim strzelcem drużyny był skrzydłowy Mbaye Ndiaye (8 (12–17/257)).

Marsylia strzelała dużo, bo dochodziła do sytuacji — i do stałych fragmentów: 17 (1/20) z 67 goli, co czwarty — nie dlatego, że wykańczała ponad normę: przy bilansie +1,0 (10/20) gola wobec xG była w czołówce ligi w golach na mecz. W Veronie było odwrotnie — xG w środku ligi (50,8 (11/20), cały sezon), gole wyraźnie ponad nim. Kto kopiuje ten model, liczy sytuacje i dostarczenia z wahadeł; nadwyżki goli nad xG nie da się zaplanować.

Gole stoperów. W 2023/24 dwaj najlepsi strzelcy drużyny to stoperzy — Artur Crăciun (7 (28–36/251)) i Łukasz Sołowiej (6 (37–44/251)); w 2024/25 Crăciun znów drugi w zespole (5 (37–48/265)), za napastnikiem Michailem Kosidisem (8 (16–22/265)).

W Piaście 2023/24 najwięcej goli w zespole strzelił defensywny pomocnik Patryk Dziczek (8 (19–27/251)), w 2024/25 ofensywny pomocnik Jorge Félix (7 (23–29/265)) — bez napastnika, który zamyka akcje. W Widzewie był: Sebastian Bergier (14 (6/257) w sezonie). Plan na gole to stały fragment i karny, nie akcja.