Pressing i przejścia

Counter-press jako konieczność wynikająca z ustawienia: 3-4-2-1 zostawia przy stracie pięciu zawodników wysoko, którzy nie mają jak wrócić.

Wysoki pressing zbudowany w trakcie, nie od pierwszego pełnego sezonu. Odzyski w tercji ataku na mecz: 3,7 (13/20) w 2020/21, potem w czołowej szóstce ligi w każdym sezonie: 4,9 (6/20), 5,7 (2–3/20), 6,7 (2/20), 4,9 (5–6/20), 4,7 (2/20). Najwięcej w 2023/24 — 6,7 (2/20).

Pressing nie jest tu znakiem rozpoznawczym — jest nim zaproszenie pressingu rywala. Odzyski w tercji ataku na mecz: Sassuolo 3,7 (14–15/20), 3,8 (14/20), 4,2 (11–13/20), Brighton 2023/24 4,7 (12/20) — dolna połowa albo środek ligi. Dopiero w Marsylii 2024/25 5,0 (3/18). W Sassuolo od drugiego sezonu i w Brighton posiadanie było w pierwszej czwórce ligi, odzyski wysoko — nie.

Odbiór wysoko bez fauli. Odzyski w tercji ataku w pierwszej dwójce ligi w każdym sezonie — Barcelona 5,3 (1/20), PSG 5,6 (2/18), 5,4 (2/18), 5,8 (1/18) — a faule i żółte kartki najmniej w lidze za każdym razem. Faule na mecz: Barcelona 11,1 (19–20/20), PSG 10,4 (18/18), 9,0 (18/18), 9,2 (18/18).

Wyróżnikiem nie jest sam counter-press, tylko moment rezygnacji z niego. W 2024/25 Como goniło do końca — najwięcej odzysków w tercji ataku w lidze i 7 czerwonych kartek. Rok później odzysków wysoko było mniej (środek ligi), czerwonych kartek 3, a xG stracone spadło o 23%: zespół nauczył się przestawać.

Pressing wysoko bez fauli. Odzyski w tercji ataku w górnej trzeciej ligi w każdym sezonie — Nicea 5,0 (3–4/18), Ajax 4,4 (4–6/18), Porto 5,1 (2/18) — a faule ani razu w górnej trzeciej: Nicea 11,8 (14/18), Ajax 10,2 (11/18), Porto 13,9 (8–9/18). Inaczej niż u Tudora, gdzie pressing indywidualny szedł w parze z faulami.

Pressing nie jest wyróżnikiem. Odzyski w tercji ataku w środku ligi (LEC 24/25 3,9 (12–13/18), LEC 25/26 3,4 (13–16/18)), faule w środku albo niżej, żółte kartki prawie najmniej w lidze (LEC 24/25 51 (17/18), LEC 25/26 54 (17/18)). Drużyna odzyskuje piłkę ustawieniem po stracie, nie agresją.

Pressing na sygnał, nie na całym boisku. Po stracie najbliżsi zawodnicy zamykają podanie do przodu, reszta wraca do bloku; odbiór przychodzi w środku pola — odbiory 15,4 (4/18), faule 10,4 (18/18) — najmniej w lidze.

Pressing wysoko bez faulowania. Odzyski w tercji ataku w czołówce ligi (GKS 24/25 4,9 (3/18), GKS 25/26 4,2 (4–6/18)), a w 2024/25 jedna z najmniejszych liczb fauli w lidze (10,6 (16/18)) i najmniej żółtych kartek w lidze (47 (18/18)).

Odbiór zaraz po stracie, na połowie rywala. Odzyski w tercji ataku w czołowej czwórce ligi w dziewięciu sezonach z dziesięciu, najwięcej w lidze w sześciu — najwyżej 7,5 (1/20) w 2023/24. Jedyny sezon poza czołówką: 2024/25 (4,8 (7/20)).

Odbiór zaraz po stracie, na połowie rywala — gegenpressing. Odzyski w tercji ataku w czołowej czwórce ligi w każdym z ośmiu sezonów, najwięcej w lidze w 2019/20 (6,6 (1/20)) i 2021/22 (7,6 (1/20)). Rosły z czasem: od 4,3 (4/20) w 2016/17.

Counter-press jako konieczność wynikająca z ustawienia: model zostawia pięciu zawodników wysoko, więc po stracie muszą atakować piłkę tam, gdzie są.

Kontrpressing to jedyna warstwa, która podąża za nim między klubami: w siedmiu sezonach Liverpoolu z nim w sztabie odzyski w tercji ataku zawsze w czołówce ligi; w pierwszym sezonie bez niego — wyraźnie niżej. City: poza czołówką w sezonie bez niego, w czołówce ligi z nim.

Bez pressingu wysoko i bez fauli. W Wiśle odzyski w tercji ataku 2,3 (18/18) — najmniej w lidze; faule 10,6 (17/18) i przechwyty 7,0 (17/18) — drugie najmniej. Odbiór przychodzi w bloku, w pojedynku.

Pressing sytuacyjny, nie stały. Odzyski w tercji ataku na mecz w pełnych sezonach: od 5,2 (2/19) w Fenerbahçe do 3,8 (14/20) w Romie 2022/23; Manchester United 4,1 (6/20) i 3,9 (7–9/20). Stałe jest to, co po odbiorze: duże okazje w każdym pełnym sezonie w czołowej szóstce ligi i nie niżej niż posiadanie (Progresja).

Nacisk po stracie bez faulu. Faule w dolnej czwórce ligi w każdym oknie (WID 23/24 okno 11,2 (16/18), WID 24/25 okno 9,4 (17/18), PIA 25/26 okno 11,8 (15/18)); odzyski w tercji ataku w całych sezonach WID 23/24 cały sezon 4,5 (3–5/18), PIA 25/26 cały sezon 4,1 (7–8/18) — w Widzewie w czołówce, w Piaście w górnej połowie.

Bez wysokiego pressingu. Po stracie drużyna wraca do bloku; odbiór przychodzi w środku pola i przed polem karnym — przechwyty KOR 22/23 okno 11,8 (7/18), ZAG 24/25 okno 8,9 (6/18), ZAG 25/26 9,4 (1/18). Po odbiorze szybko do przodu.

Pressing wysoki i stały. Odzyski w tercji ataku: najwięcej w lidze w 2022/23 (7,2 (1/18)), drugie miejsce w 2024/25 (5,0 (2/18)). Gdy pressing nie wystarcza, drużyna przerywa akcję faulem — faule w czołówce ligi w trzech z czterech kontekstów.

Pressing selektywny, nie stały. Odzyski w tercji ataku w środku ligi w sezonie mistrzowskim (4,3 (8/18)), potem w czołowej szóstce (4,6 (4/18), 4,2 (4–6/18)). Drużyna naciska po stracie i przy wyprowadzeniu rywala od bramkarza, a poza tym wraca do bloku.

Pressing wysoko w pierwszym sezonie, odbiór w bloku w drugim. Odzyski w tercji ataku MOT 24/25 4,5 (5/18), MOT 25/26 3,6 (12/18); odbiory MOT 24/25 13,8 (14/18), MOT 25/26 16,6 (2/18). Faule w górnej połowie ligi (MOT 24/25 12,2 (8/18), MOT 25/26 13,5 (5/18)).

Pressing to stała Tudora. Odzyski w tercji ataku w górnej trzeciej ligi w obu kontekstach, w których są mierzone — Verona 5,4 (5/20) (cały sezon), Marsylia 6,0 (1/20). Faule w górnej trzeciej ligi w pięciu z sześciu kontekstów: Verona 14,7 (4/20), Marsylia 14,0 (2/20), Tottenham 14,2 (2/20) (5 kolejek).

Bez pressingu wysoko, z odbiorem w środku. Odzyski w tercji ataku na dole ligi (PUS 23/24 2,8 (17–18/18), PUS 24/25 3,1 (16/18)), odbiory i przechwyty w czołówce. Faule najwięcej w lidze (PUS 23/24 16,3 (1/18), PUS 24/25 15,2 (1/18)), żółte kartki PUS 23/24 91 (1/18), PUS 24/25 78 (2–3/18).

Pressing na sygnał, nie stały. W Piaście mało odbiorów i przechwytów (PIA 23/24 13,1 (15/18), PIA 24/25 13,1 (18/18); PIA 23/24 7,9 (17/18), PIA 24/25 7,9 (16/18)), ale w pierwszym pełnym sezonie odzyski w tercji ataku 4,9 (2/18) — drugie w lidze. W Widzewie odbiór agresywniejszy: odbiory 17,1 (2/18), faule 16,4 (1/18) — najwięcej w lidze.

Strata ma się zdarzyć tam, gdzie zespół jest już ustawiony do odbioru — straty piłki były projektowane. Leverkusen miał jednocześnie najwięcej w lidze posiadania i odzysków w tercji ataku: przewaga strukturalna, nie wysiłkowa.

Odebrać na połowie rywala i strzelić, zanim obrona się ustawi. Najwięcej odzysków w tercji ataku było w 2023/24 (6,7 (2/20)) — w tym samym sezonie najwyższa różnica xG w lidze (49,0 (1/20)).

Po odbiorze zespół zatrzymuje piłkę, a nie gra od razu do przodu: udział długich podań w ostatniej trójce ligi niemal wszędzie (Brighton 2023/24 3,8% (19/20), Marsylia 2024/25 3,0% (18/18)). Odbiór ma oddać drużynie piłkę i strukturę, a nie posłużyć do kontry.

Odzyskać piłkę w kilka sekund po stracie i grać dalej, zanim rywal się ustawi. Po odbiorze drużyna zostaje przy piłce — udział długich podań w ostatniej trójce ligi w każdym sezonie: Barcelona 7,5% (19/20), PSG 4,0% (17/18), 4,1% (16/18), 4,1% (17/18). Szybki atak jest tylko wtedy, gdy rywal zostawił przestrzeń.

Po odbiorze w tercji ataku Como szuka bramki od razu — struktura już stoi w polu karnym. Po odbiorze na własnej połowie pierwszym wyborem jest uspokojenie i odbudowa struktury, nie kontratak. W danych: najwyższe posiadanie w lidze przy 20,2 celnego długiego podania na mecz — w dolnej trzeciej ligi.

Odebrać piłkę tam, gdzie do bramki jest blisko, i nie oddawać jej długim podaniem. Udział długich podań w ostatniej trójce ligi w każdym sezonie: Nicea 4,0% (18/18), Ajax 5,0% (18/18), Porto 4,7% (16/18). Po odbiorze drużyna zostaje przy piłce; nie chodzi o szybki strzał, tylko o to, żeby rywal nie zaczął akcji od własnej bramki.

Nie pozwolić rywalowi na kontrę po stracie i szybko wrócić do posiadania. Pressing wysoko — gdy rywal wyprowadza od bramkarza i jest szansa na odbiór blisko jego bramki.

Odebrać piłkę w środku pola bez faulu i od razu zagrać do przodu — długim podaniem albo przez skrzydłowego.

Odebrać piłkę przy wyprowadzeniu rywala od bramkarza i od razu zagrać do ofensywnego pomocnika. Gdy pressing jest ominięty — wrócić do piątki obrońców, nie faulować w środku.

Odebrać, zanim rywal wyjdzie z kontrą — i zacząć atak bliżej bramki. Wysoki odbiór idzie w parze z mało okazjami rywala: w 2021/22 odzyski 6,3 (2/20) i xG stracone najmniej w lidze (24,7 (20/20)); w 2024/25 odzyski 4,8 (7/20) i xG stracone 48,4 (14/20).

Odbiór blisko bramki rywala jest najlepszym podaniem do napastnika. W 2021/22 odzyski 7,6 (1/20) — najwięcej z ośmiu sezonów — i najwięcej xG w lidze (92,0 (1/20)); w 2016/17 najmniej odzysków z ośmiu sezonów i najmniej dużych okazji (76 (4–5/20)).

Kompany pressuje po to, żeby odzyskać piłkę i znowu ją mieć — nie po to, żeby zaatakować. Counter-press jest końcem akcji obronnej i powrotem do posiadania, nie początkiem akcji ofensywnej.

Moment straty to najlepszy moment na atak — rywal jest rozciągnięty. Odzysk jest wart tyle, co gol: w konspekcie odzyskanie w 6 sekund daje punkt, gol w 10 sekund po nim — trzy.

Nie dać rywalowi wejść w pole karne i po odbiorze zagrać od razu do przodu — na dwóch napastników.

Odebrać w środkowej strefie i od razu grać do przodu. Najwyraźniej w Romie: posiadanie 51,3% (10/20) i 48,3% (12/20), odzyski w tercji ataku 4,2 (14–15/20) i 3,8 (14/20), a duże okazje 90 (2–3/20) i 93 (2–3/20) — drużyna bez piłki i bez wysokiego pressingu, która tworzy sytuacje po odbiorze.

Odzyskać piłkę blisko miejsca straty i zachować posiadanie — bez przerwania gry faulem. Po odbiorze najpierw bezpieczne podanie, potem atak.

Odebrać piłkę w środku pola, gdy rywal zagra między linie, i zaatakować, zanim rywal wróci do ustawienia.

Odebrać piłkę na połowie rywala i zaatakować, zanim obrona się ustawi. Za pressingiem stoi piątka z tyłu — ryzyko kontry jest mniejsze niż przy czwórce.

Odebrać piłkę w środkowej strefie i od razu zagrać do przodu. Odbiory na mecz: JAG 23/24 15,6 (2/18), JAG 24/25 14,9 (7–8/18), JAG 25/26 14,9 (7/18) — w 2023/24 drugie w lidze.

Odebrać piłkę na połowie rywala, gdy wyprowadza od bramkarza; gdy to się nie uda — wrócić do bloku 4-5-1 i odbierać w środku.

Odbiór wysoko przekłada się na sytuacje: Marsylia odbierała najwięcej piłek w tercji ataku w lidze i miała xG 66,0 (4/20) — czwarte w lidze. Długich podań miała przy tym 27,3 (8/20) na mecz — środek ligi, więc nie chodzi o wybijanie piłki do przodu.

Zatrzymać rywala w środku boiska, zanim dojdzie do pola karnego — odbiorem albo faulem. Po odbiorze od razu do przodu, długim podaniem.

Odebrać piłkę, gdy rywal zagra do boku albo źle przyjmie — wtedy cała linia podchodzi. Bez sygnału blok czeka. Po odbiorze wysoko — od razu strzał; po odbiorze w bloku — piłka do defensywnego pomocnika i spokojne wyjście.

• 0–2 s: najbliższy zawodnik atakuje posiadającego, wahadłowy po tej stronie schodzi natychmiast.
• 2–6 s: grupa 4–5 zawodników zamyka strefę.
• 6–15 s: cofnięcie do bloku średnio-wysokiego, wahadłowi wracają do linii obrony (5-4-1).
• 15+ s: blok 5-4-1 albo 5-2-3, pressing tylko na sygnał.

• Ustawienie 4-1-4-1: napastnik naciska stopera po stronie piłki i zasłania podanie do defensywnego pomocnika rywala.
• Sygnały do pressingu całej drużyny: podanie do bramkarza rywala, wolne podanie między stoperami, przyjęcie stopera na dwa kontakty.
• Ósemki wychodzą do bocznych obrońców, gdy piłka idzie na bok; skrzydłowi zamykają środek albo atakują bocznego obrońcę.
• Po stracie 6 sekund pełnej intensywności; bez odbioru — powrót do bloku.

• Pressing w parach: jeden zawodnik atakuje piłkę, drugi zamyka najbliższą linię podania.
• Dystans między nimi najwyżej 3 m; pressujący ustawia ciało tak, by zamknąć środek, wspierający stoi gotowy do przechwytu.
• Komunikacja słowna: „GO” — atakujemy, „HOLD” — czekamy.
• W ćwiczeniu para, która działa osobno, dostaje karę: dodatkowe 30 sekund w środku ronda.

• Po stracie trzech najbliższych zawodników (w promieniu ok. 15 m) biegnie do piłki.
• Pozostali nie biegną do piłki — ustawiają się tak, żeby zamknąć linie podań do środka.
• Sygnały: rywal tyłem do bramki, złe przyjęcie, rywal przy linii bocznej.
• Około pięciu sekund na odbiór; jeśli się nie udało — powrót do ustawienia 4-1-4-1 bez piłki.

0–2 s: najbliższy zawodnik atakuje posiadającego, dwaj kolejni zamykają dwie najbliższe opcje podania — rywal nie może podać do przodu. 2–6 s: grupa 4–5 zawodników zamyka strefę, „szóstka” pilnuje przestrzeni za plecami; celem jest odbiór albo wymuszenie długiego podania. 6–12 s: zorganizowane cofnięcie do bloku średniego, bez gonienia piłki. Ponad 12 s: blok 4-4-2, pressing tylko na sygnał. Kluczowy jest moment rezygnacji, nie rozpoczęcia.

• Każdy zawodnik ma przypisanego rywala w swojej strefie — krycie indywidualne zaczyna się dopiero na sygnał.
• Sygnał dla całej drużyny: podanie do bocznego stopera rywala.
• Pierwszy zawodnik zamyka podanie do środka; pozostali dochodzą do swoich rywali i spychają grę do boku.
• Odległość między pierwszym a ostatnim zawodnikiem w pressingu najwyżej 15 m.
• Jeśli odbioru nie ma, lider pressingu daje sygnał do powrotu i drużyna wraca do ustawienia.

• Strata w ataku → najbliższy zawodnik zamyka podanie do przodu, nie rzuca się na piłkę.
• Trzech z tyłu i środkowy pomocnik zostają za piłką → rywal nie ma przewagi w kontrze.
• Rywal wyprowadza od bramkarza → dwóch z przodu pressuje stoperów, skrzydłowi zamykają bocznych obrońców.
• Odbiór → pierwsze podanie bezpieczne, do posiadania, a nie od razu do przodu.

• Strata → najbliższy zawodnik naciska na piłkę, dwóch zamyka podanie do przodu.
• Rywal przechodzi pierwszą linię → powrót do 4-5-1 za linią piłki.
• Sygnał: podanie rywala do tyłu, złe przyjęcie albo podanie do bocznego obrońcy przy linii → cała drużyna przesuwa się do przodu.
• Odbiór → pierwsze podanie do przodu, skrzydłowy biegnie za linię obrony.

• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik i dwóch ofensywnych pomocników ustawiają się na trzech obrońcach rywala.
• Podanie do bocznego obrońcy rywala → wahadłowy wychodzi wysoko, boczny stoper przesuwa się za nim.
• Dwóch środkowych pomocników zamyka środek — podanie do defensywnego pomocnika rywala odcięte.
• Rywal wyszedł spod pressingu → wahadłowi wracają do linii obrońców, blok 5-4-1.

• Strata → najbliżsi trzej zawodnicy zamykają piłkę w kilka sekund; reszta zamyka najbliższe podania.
• Jeśli odbioru nie ma — faul taktyczny daleko od własnej bramki albo powrót do bloku.
• Pressing od bramkarza rywala: napastnik odcina jednego stopera, skrzydłowi idą na boczne strefy, pomocnik wychodzi do defensywnego pomocnika rywala.
• Krótkie podania przy budowaniu są warunkiem pressingu: drużyna jest blisko siebie w chwili straty.

• Strata → najbliżsi zawodnicy naciskają piłkę od razu, z kilku stron; reszta zamyka podania do środka.
• Pressing od bramkarza rywala: napastnik odcina jednego stopera, skrzydłowi zamykają podanie do bocznych obrońców od środka, pomocnik wychodzi do defensywnego pomocnika rywala.
• Jeśli odbioru nie ma w kilka sekund — powrót do bloku 4-5-1, bez faulu.
• Po odbiorze pierwsze podanie do przodu: drużyna jest blisko bramki, a rywal rozstawiony do ataku.

• 0–2 s: najbliższy atakuje posiadającego, dwaj kolejni zamykają najbliższe opcje podania.
• 2–6 s: grupa 4–5 zawodników zamyka strefę.
• 6–15 s: cofnięcie do wysokiego bloku, bez gonienia piłki.
• 15+ s: blok wysoki, pressing na sygnał (podanie wsteczne, złe przyjęcie).

• Pozycja przy stracie: zawodnicy bez piłki ustawiają się w posiadaniu tak, żeby po stracie od razu zamknąć najbliższe podanie.
• Wyzwalacz: pierwszy przy piłce atakuje natychmiast, drugi i trzeci zamykają podanie do przodu i do środka, reszta przesuwa blok.
• Kilka sekund na odzyskanie (w konspekcie: 6), potem przejście do obrony zorganizowanej.

• Strata → powrót do bloku 5-3-2, bez pościgu i bez faulu taktycznego.
• Rywal rozgrywa przed blokiem → dwaj napastnicy zamykają środek, trzech pomocników przesuwa się do strony piłki.
• Podanie rywala do boku → wahadłowy wychodzi do przyjmującego, boczny stoper za nim.
• Odbiór → pierwsze podanie do przodu, na napastnika albo za linię obrony.

• Sygnał do pressingu: piłka u rywala w bocznym kanale — ta strona naciska, środek zamknięty.
• Napastnik zasłania podanie do defensywnego pomocnika rywala; nie biegnie do stopera.
• Po odbiorze pierwsze podanie do przodu, najwyżej cztery podania i około ośmiu sekund do strzału.
• Napastnik w chwili odbioru na linii ostatniego obrońcy, skrzydłowi szeroko; jeden pomocnik zostaje za piłką.

• Strata na połowie rywala → najbliżsi atakują piłkę, reszta zamyka podania do środka.
• Rywal wyjdzie spod nacisku → powrót do ustawienia czwórką, bez pościgu i bez faulu.
• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik odcina jednego stopera, skrzydłowi czekają na podanie do bocznego obrońcy.
• Odbiór → pierwsze podanie do najbliższego wolnego zawodnika, nie od razu do przodu.

• Strata → powrót do bloku za linię piłki, bez pościgu.
• Rywal rozgrywa przed blokiem → napastnik i ofensywny pomocnik zamykają podanie do defensywnego pomocnika rywala.
• Podanie rywala do środka → najbliższy pomocnik atakuje przyjmującego od tyłu, drugi zabezpiecza.
• Odbiór → od razu do przodu: napastnik albo skrzydłowy w wolną przestrzeń.

• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik odcina środkowego stopera, dwaj ofensywni pomocnicy wychodzą na bocznych stoperów.
• Podanie do bocznego obrońcy rywala → wahadłowy wychodzi wysoko, środkowy pomocnik zamyka podanie do środka.
• Strata → najbliższy zawodnik naciska piłkę, a gdy rywal się wydostanie, faul taktyczny przed linią środkową.
• Odbiór → pierwsze podanie do przodu, do ofensywnego pomocnika albo napastnika.

• Strata → najbliższy zawodnik naciska piłkę, dwaj kolejni zamykają podanie do środka.
• Gdy rywal wyjdzie spod nacisku — powrót do bloku 4-4-2, ofensywny pomocnik obok napastnika.
• Pressing od bramkarza rywala na sygnał: podanie do bocznego obrońcy albo słabe przyjęcie stopera.
• Po odbiorze pierwsze podanie do przodu, do ofensywnego pomocnika albo skrzydłowego.

• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik odcina jednego stopera, ofensywny pomocnik wychodzi na drugiego.
• Podanie do bocznego obrońcy rywala → skrzydłowy naciska, boczny obrońca Motoru zamyka skrzydłowego rywala.
• Defensywny pomocnik zostaje przed obrońcami — nie idzie wysoko za piłką.
• Rywal wyszedł spod pressingu → cała drużyna wraca do bloku, odbiór w środku boiska.

• Krycie indywidualne: każdy zawodnik ma przypisanego rywala i idzie za nim, nie za strefą.
• Sygnał startu dla całej drużyny: podanie rywala do stopera albo do bramkarza.
• Pierwsza linia to napastnik i dwie „dziesiątki”; wahadłowi wychodzą na bocznych obrońców rywala.
• Po stracie pressing od razu; jeśli nie przynosi odbioru w kilka sekund, drużyna wraca do ustawienia z przypisanymi rywalami.

• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik i ofensywni pomocnicy cofają się do bloku, nie pressują.
• Podanie rywala do środka pola → dwóch defensywnych pomocników atakuje odbiorcę od razu.
• Rywal minie pierwszą linię → faul taktyczny w środku boiska zamiast pościgu.
• Odbiór → pierwsze podanie do przodu, długie, na napastnika albo za obrońców.

• Strata → najbliższy zawodnik opóźnia, reszta wraca do bloku.
• Rywal rozgrywa przed blokiem → napastnik zamyka podanie do środka, ofensywni pomocnicy kryją defensywnych pomocników rywala.
• Podanie rywala do boku albo złe przyjęcie → skrzydłowy i boczny obrońca podchodzą, defensywny pomocnik zamyka podanie do środka.
• Odbiór → do ofensywnego pomocnika w półprzestrzeni albo od razu do napastnika.

„Szóstka” nie uczestniczy w counter-pressie — kontroluje przestrzeń za plecami pressujących. Dyscyplina „szóstki” to element najtrudniejszy do wytrenowania.

Za pressingiem zostaje defensywny pomocnik i czterech obrońców na wysokiej linii. Dane nie pokazują ustawienia przy odbiorze, tylko skutek — najmniej xG straconego w lidze od 2023/24 (Obrona).

Drugi zawodnik pary nie atakuje piłki — zamyka linię i czeka na przechwyt. Zebrane ćwiczenia nie opisują, kto zostaje za pressingiem całej drużyny; tego elementu nie uzupełniamy.

Za pressingiem zostaje piątka za piłką: dwóch stoperów, pivot i dwóch bocznych obrońców wchodzących do środka — ustawienie trzech i dwóch. Opis dotyczy PSG; dane nie pokazują ustawienia, tylko skutek — mało przechwytów i wybić w głębi.

„Szóstka” nie wchodzi w pressing — kontroluje strefę za grupą pressującą i razem z bramkarzem daje głosowy sygnał do cofnięcia. Dwóch pomocników i trójka obrońców stoją na miejscach już w chwili straty.

Za pressingiem zostają dwaj stoperzy i pivot. Pivot nie idzie do pressingu razem z pomocnikami — jeśli rywal wyjdzie spod pierwszej linii, pivot jest pierwszym, który go zatrzymuje, a stoperzy wychodzą do napastników przed linię.

Za atakiem pozycyjnym dwóch stoperów, boczny obrońca po słabszej stronie i środkowy pomocnik — czterech zawodników przeciw kontrze.

Za kontratakiem zostają dwaj stoperzy, defensywny pomocnik i jeden boczny obrońca; drugi boczny obrońca idzie do przodu.

Za pressingiem trzech stoperów i wahadłowy po słabszej stronie — czterech zawodników przeciw kontrze, środkowy stoper zostaje w polu karnym.

Za pressingiem defensywny pomocnik i dwóch–trzech obrońców; boczny obrońca wchodzący do środka zamyka środek przy stracie. Dane pokazują skutek, nie ustawienie — mało goli straconych i mało fauli.

Za pressingiem trzech środkowych pomocników i dwóch stoperów; boczni obrońcy wysoko, więc kontra rywala idzie najczęściej w przestrzeń za nimi. Dane pokazują skutek, nie ustawienie — mało fauli i mało przechwytów.

„Szóstka” nie uczestniczy w counter-pressie — zabezpiecza przestrzeń za plecami pressujących.

Kontrpressing ubezpiecza szybkość środkowych obrońców, nie trening. W Liverpoolu nieudane podejścia obsługiwali van Dijk i Konaté; w Salzburgu takich obrońców nie było.

Za atakiem zostaje trzech stoperów i jeden pomocnik; wahadłowy z drugiej strony wraca, zanim rywal przejdzie linię środkową.

Za kontrą zostaje czterech: dwóch stoperów, defensywny pomocnik i boczny obrońca z drugiej strony. Drugi defensywny pomocnik wbiega. Dane nie pokazują ustawienia przy kontrze, tylko skutek — mało straconych goli.

Za naciskiem czwórka obrońców i defensywny pomocnik; boczni obrońcy nie podłączają się jednocześnie.

Za kontratakiem zostaje czwórka obrońców i jeden defensywny pomocnik; drugi defensywny pomocnik podłącza się tylko po odbiorze w środku pola.

Za pressingiem trzech stoperów; stoper z boku trójki wychodzi za napastnikiem, który schodzi po piłkę, dwaj pozostali zostają.

Za pressingiem defensywny pomocnik i dwóch stoperów; boczny obrońca po stronie przeciwnej do piłki zostaje niżej.

Za pressingiem dwóch stoperów, defensywny pomocnik i boczny obrońca po słabszej stronie — czterech zawodników przeciw kontrze.

Za pressingiem trzech stoperów; jeden idzie za swoim rywalem, dwóch zostaje. Jeśli zawodnik z pierwszej linii zostanie minięty, nikt nie przejmuje jego rywala — to koszt krycia indywidualnego, którego ćwiczenie nie usuwa.

Za blokiem czwórka obrońców; po odbiorze zostają dwaj stoperzy i jeden defensywny pomocnik — drużyna i tak ma mało piłki, więc kontra rywala zaczyna się zwykle daleko.

Za kontratakiem zostają dwaj stoperzy, jeden boczny obrońca i jeden defensywny pomocnik.

Faul taktyczny traktowany jako błąd struktury. Faule drużyny wśród najmniej licznych w lidze w Leverkusen 2023/24, 2024/25 i w Realu 2025/26.

Pressing bez fauli. Faule na mecz w pełnych sezonach w dolnej połowie ligi: od 9,1 (20/20) w 2020/21 — najmniej w lidze — do 10,6 (15–17/20) w 2024/25. Żółte kartki też w dolnej połowie, w 2025/26 najmniej w lidze (51 (20/20)). Za to czerwone: 5 (2/20) w 2020/21 i 4 (2/20) w 2021/22, 6 (1/20) w 2024/25 — najwięcej w lidze.

Faule na mecz: Sassuolo 13,9 (7/20), 13,1 (17/20), 13,0 (18/20); Brighton 2023/24 10,9 (12/20); Marsylia 2024/25 11,6 (12–13/18). Czerwone kartki: Sassuolo 2018/19 8 (2/20), Marsylia 2024/25 6 (3–4/18). Zawodnicy: Baleba (Brighton 2023/24) 2,7 (1/310) faulu na 90 minut, Rongier (Marsylia 2024/25) 2,1 (17–20/272).

Żółte kartki w sezonie: Barcelona 73 (20/20), PSG 49 (18/18), 40 (18/18), 35 (18/18) — najmniej w lidze w każdym sezonie. Najwięcej fauli w zespole na 90 minut: Barcelona André Gomes 2,3 (31–35/296), PSG Randal Kolo Muani 2,4 (11–15/283), Senny Mayulu 2,3 (10–13/272) przy 800 minutach, Gonçalo Ramos 1,7 (39–51/268) — żaden w pierwszej dziewiątce ligi.

2024/25: 7 czerwonych kartek — więcej miała tylko Hellas Verona (10) — przy 13,2 faulu na mecz. 2025/26: 3 czerwone kartki (środek ligi), faule 13,4 na mecz — więcej tylko u sześciu drużyn. Liczba fauli się nie zmieniła; zmieniło się to, kiedy zespół przestaje gonić — stąd mniej czerwonych kartek.

Faule na mecz: Nicea 11,8 (14/18), Ajax 10,2 (11/18), Porto 13,9 (8–9/18); żółte kartki w sezonie: Nicea 62 (11–12/18), Ajax 54 (7–8/18), Porto 77 (12/18). Najwięcej fauli w zespole mają napastnicy z pierwszej linii pressingu: Brian Brobbey 2,1 (8/282) na 90 minut (Ajax), Deniz Gül 2,8 (8–9/277) (Porto) — obaj w czołowej dziesiątce swoich lig.

Faule na mecz: LEC 24/25 12,1 (9/18), LEC 25/26 11,6 (15/18). Żółte kartki: LEC 24/25 51 (17/18), LEC 25/26 54 (17/18).

Faule na mecz: GÓR 25/26 10,4 (18/18), GÓR 26/27 okno 12,2 (12–13/18). 2025/26: żółte kartki 46 (18/18) — najmniej w lidze.

Faule na mecz: GKS 24/25 10,6 (16/18), GKS 25/26 12,6 (9/18). Żółte kartki: GKS 24/25 47 (18/18), GKS 25/26 61 (14/18).

Faule na mecz: MCI 16/17 10,4 (17–19/20), MCI 17/18 9,1 (18–19/20), MCI 18/19 8,6 (19/20), MCI 19/20 9,5 (19/20), MCI 20/21 9,5 (19/20), MCI 21/22 8,4 (20/20), MCI 22/23 9,1 (20/20), MCI 23/24 7,6 (20/20), MCI 24/25 7,6 (20/20), MCI 25/26 9,7 (20/20) — w każdym sezonie 17. miejsce lub niżej, najmniej w lidze w 2023/24 i 2024/25. Żółte kartki: MCI 16/17 71 (11/20), MCI 17/18 59 (10/20), MCI 18/19 44 (19/20), MCI 19/20 60 (14–15/20), MCI 20/21 46 (18/20), MCI 21/22 42 (20/20), MCI 22/23 44 (19–20/20), MCI 23/24 52 (20/20), MCI 24/25 57 (20/20), MCI 25/26 67 (12/20).

Faule na mecz: LIV 16/17 10,4 (17–19/20), LIV 17/18 9,1 (18–19/20), LIV 18/19 8,3 (20/20), LIV 19/20 8,7 (20/20), LIV 20/21 10,4 (14/20), LIV 21/22 9,6 (14–16/20), LIV 22/23 10,7 (12–13/20), LIV 23/24 12,2 (3/20) — najmniej w lidze w 2018/19 i 2019/20, w 2023/24 najwięcej z ośmiu sezonów. Żółte kartki: LIV 16/17 54 (19/20), LIV 17/18 44 (19/20), LIV 18/19 37 (20/20), LIV 19/20 38 (20/20), LIV 20/21 40 (20/20), LIV 21/22 50 (18/20), LIV 22/23 57 (16/20), LIV 23/24 65 (18/20).

Faul jest porażką — zespół, który musi faulować, wcześniej źle się ustawił. Faule niskie we wszystkich kontekstach poza Burnley w Premier League.

Faul w kontrpressingu karany: w konspekcie rzut wolny i punkt dla rywala. Liverpool 2018/19–2019/20 i Salzburg — najmniej fauli w lidze; wyjątek Liverpool 2023/24, jedna z najczęściej faulujących drużyn ligi.

Faule na mecz: WIS 25/26 10,6 (17/18), MOT 26/27 okno 12,8 (10/18). 2025/26: żółte kartki 64 (13/18), rzuty karne podyktowane przeciw drużynie 3 (15–16/18) — trzecie–czwarte najmniej w lidze; czerwonych kartek 0 (16–18/18).

Miejsce w faulach zależy od ligi bardziej niż od trenera. W Premier League w czołowej dziewiątce ligi w każdym z pięciu okresów: Manchester United 13,1 (2/20), 10,7 (9/20), 12,5 (3/20); Tottenham 11,7 (5/20), 11,9 (4/20) na mecz. Poza Anglią od 9. do 18. miejsca: Roma 13,2 (11/20), 11,7 (15–16/20), 12,6 (9/20); Fenerbahçe 11,9 (14/19); Benfica 10,7 (18/18). W pełnych sezonach kartki najczęściej w Romie 2021/22: żółte 99 (2/20), czerwone 8 (2–3/20).

Faule na mecz: WID 23/24 okno 11,2 (16/18), WID 24/25 okno 9,4 (17/18), PIA 25/26 okno 11,8 (15/18). Całe sezony: żółte kartki WID 23/24 cały sezon 78 (5/18), PIA 25/26 cały sezon 70 (9/18), czerwone WID 23/24 cały sezon 3 (10–14/18), PIA 25/26 cały sezon 5 (1/18).

Faule na mecz: KOR 22/23 okno 16,5 (1/18), ZAG 24/25 okno 10,6 (11/18), ZAG 25/26 13,3 (6–7/18). 2025/26: żółte kartki 65 (11–12/18), rzuty karne podyktowane przeciw drużynie 4 (13–14/18).

Faule na mecz: RAK 22/23 14,0 (3/18), RAK 24/25 12,4 (5–7/18), RAK 25/26 jesień 11,8 (12/18), LEG 25/26 wiosna 14,1 (2–3/18). Żółte kartki: RAK 22/23 76 (6–8/18), RAK 24/25 63 (12–13/18).

Faule na mecz: JAG 22/23 okno 12,8 (11/18), JAG 23/24 11,6 (14–15/18), JAG 24/25 11,9 (10/18), JAG 25/26 12,1 (12/18) — w pełnych sezonach w dolnej połowie ligi. Żółte kartki: JAG 23/24 69 (11–12/18), JAG 24/25 62 (14/18), JAG 25/26 77 (3–4/18); w 2025/26 trzecie najwięcej w lidze.

Faule na mecz: MOT 24/25 12,2 (8/18), MOT 25/26 13,5 (5/18). Żółte kartki: MOT 24/25 67 (7/18), MOT 25/26 72 (7–8/18).

Faule na mecz: Verona 14,7 (4/20), Marsylia 14,0 (2/20); w krótkich oknach Lazio 14,3 (3–4/20), Juventus 13,1 (6/20) i 12,8 (11/20), Tottenham 14,2 (2/20). Żółte kartki w sezonie: Verona 90 (4–6/20) (cały sezon), Marsylia 62 (10/20). Zawodnicy Marsylii: Gigot 2,1 (22–28/308) faulu na 90 minut, Balerdi 9 (7–10/393) żółtych kartek w sezonie.

Faule na mecz: PUS 23/24 16,3 (1/18), PUS 24/25 15,2 (1/18). Żółte kartki: PUS 23/24 91 (1/18), PUS 24/25 78 (2–3/18). Artur Crăciun w 2023/24 — czwarty w lidze w żółtych kartkach (10 (4–6/390)).

Faule na mecz: PIA 22/23 okno 13,5 (4/18), PIA 23/24 12,9 (12/18), PIA 24/25 12,4 (5–7/18), WID 25/26 okno 16,4 (1/18). Żółte kartki w pełnych sezonach: PIA 23/24 71 (8/18), PIA 24/25 64 (9–11/18).

Leverkusen 2023/24, odzyski w tercji ataku na 90 min: Wirtz 1,4 (najwięcej w Bundeslidze), Palacios 1,3, Hofmann 1,1, Xhaka 0,9. „Szóstka” celowo najniżej z czwórki.

Wysoki odbiór zaczyna się od pomocników i skrzydłowych. Najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole: Martin Ødegaard 1,0 (15–19/272) w 2021/22, Fábio Vieira i Ødegaard ex aequo 1,4 (4–5/289) w 2022/23, Ødegaard 1,2 (5–8/292) w 2023/24, Mikel Merino i Bukayo Saka ex aequo 1,2 (3–6/290) w 2024/25, Gabriel Martinelli 1,3 (2/299) w 2025/26.

Marsylia 2024/25: Rabiot 1,2 (6/251) odzysku w tercji ataku na 90 minut, Greenwood 0,8 (25–41/251); Rongier 1,9 (6–10/269) przechwytu i 2,9 (28–30/276) odbioru na 90 minut. Brighton 2023/24: Estupiñán 1,5 (15–23/302) przechwytu, Baleba 2,7 (35–42/308) odbioru na 90 minut.

Najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole: Barcelona 2016/17 Andrés Iniesta 1,1 (6–8/264) przy 1331 minutach; PSG 2023/24 pivot Manuel Ugarte 1,3 (2/257) — także najwięcej odbiorów w lidze (4,6 (1/279)); PSG 2025/26 skrzydłowy Bradley Barcola 1,2 (5–6/250).

Serie A 2025/26: Baturina 1,0 odzysku w tercji ataku na 90 min (9–13/297) i Nico Paz 0,8 (20–32/297) — pierwsza linia pressingu to zawodnicy ofensywni. Paz ma też 2,8 odbioru na 90 min (13–16/324), Van der Brempt 2,9 (9–12/324).

Odzyski w tercji ataku na 90 minut — najwięcej w zespole: Ajax, Bertrand Traoré 1,1 (6–8/261); Porto, Rodrigo Mora 1,1 (5–7/253) przy 1179 minutach. Kolejni w Porto to William Gomes 1,0 (8–15/253) i Deniz Gül 1,0 (8–15/253). Odbiory na 90 minut: Martim Fernandes 3,3 (4/278) przy 1119 minutach, Alberto Costa 2,5 (29–33/278) — boczni obrońcy Porto.

W 2025/26 najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole miał napastnik Yannick Agnero (1,1 (4–11/249), czwarty w lidze) — pressing zaczyna się od przodu.

Patrik Hellebrand — odbiory (3,0 (6–7/275)) i przechwyty (1,4 (10–16/271)); najwięcej odzysków wysoko w zespole Maksym Khlan (0,9 (13–20/249)) — trzynasty w lidze.

Najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole: w 2024/25 napastnik Sebastian Bergier (1,1 (4–9/247), czwarty w lidze), w 2025/26 skrzydłowy Marcel Wędrychowski (1,1 (4–11/249), czwarty w lidze).

Pressing zaczynają pomocnicy i napastnik, nie skrzydłowi. Najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole: Kevin De Bruyne w czterech sezonach — w 2020/21 najwięcej w lidze (1,4 (1/259)); w 2019/20 napastnik Gabriel Jesus (1,3 (1–2/256), też najwięcej w lidze); w 2025/26 Jérémy Doku (1,0 (8–11/299)).

Pressing zaczyna napastnik. Roberto Firmino miał najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole w pięciu sezonach — w 2021/22 najwięcej w lidze (1,8 (1–2/272), ex aequo z Jamesem Milnerem). W 2018/19 Xherdan Shaqiri (1,2 (3–4/261)), w 2023/24 Harvey Elliott (1,3 (4/292)).

Bayern 2025/26, odzyski w tercji ataku na 90 min: Olise 1,1, Luis Díaz 1,0, Guerreiro 1,0, Karl 0,9.

Harvey Elliott — w czołówce ligi w odbiorach wysoko na 90 minut, zanim był pewnym punktem składu. Reguły pressingu to dla młodego zawodnika najkrótsza droga do pierwszej drużyny.

Dion Gallapeni — najwięcej odbiorów na mecz w lidze (3,6 (1/275)) i najwięcej przechwytów w zespole (1,3 (17–32/271)); najwięcej odzysków wysoko w zespole Iban Salvador (0,8 (21–41/249)) — i najwięcej żółtych kartek (9 (2–5/381)).

Wysoki odbiór nie ma stałego wykonawcy — raz środkowy pomocnik, raz skrzydłowy; w czołowej piątce ligi tylko Bove i Lukébakio. Najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole: Ander Herrera 0,8 (20–29/246), Anthony Martial 0,9 (7–12/255), Lorenzo Pellegrini 1,0 (15–30/299), Edoardo Bove 1,3 (3–5/307), Allan Saint-Maximin 1,0 (8–14/269), Dodi Lukébakio 1,6 (1/253) (Benfica: cały sezon).

W Widzewie 2023/24 Dominik Kun — najwięcej odzysków w tercji ataku w zespole, czwarty w lidze (1,1 (4–8/256)); Marek Hanousek — ósmy w lidze w odbiorach w obu sezonach (2,7 (8–12/274), 3,0 (8–9/267)). W Piaście Michał Chrapek — najwięcej odzysków wysoko w zespole (1,0 (12/249)).

Josip Čorluka — najwięcej odbiorów w zespole, dwunasty w lidze (2,6 (12–16/275)); Roman Yakuba — przechwyty (1,3 (17–32/271)); najwięcej odzysków wysoko w zespole Adam Radwański (0,7 (42–64/249)).

W 2024/25 najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole mieli Michael Ameyaw (1,0 (10–13/247), w czołowej dziesiątce ligi) i Ivi López (0,9 (14–25/247)) — zawodnicy z przodu, nie środkowi pomocnicy.

Pressing rozłożony na kilku zawodników — najlepsi w zespole nie są w czołówce ligi. Najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole: napastnik Afimico Pululu w 2023/24 (0,8 (23–37/256)) i 2024/25 (0,9 (14–25/247)), ofensywny pomocnik Jesús Imaz w 2025/26 (0,8 (21–41/249)).

W 2024/25 najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole miał pomocnik Christopher Simon (1,3 (2–3/247), drugi w lidze). Defensywny pomocnik Sergi Samper — drugi w lidze w czerwonych kartkach (2 (2–6/46)).

Marsylia 2022/23: odzyski wysoko rozłożone na wielu zawodników — najwięcej na 90 minut miał Dimitri Payet 1,1 (7–8/286) (przy 827 minutach w sezonie), potem Cengiz Ünder 0,9 (20–37/286). W środku Valentin Rongier 7,9 (20–22/320) odzyskanej piłki i 2,8 (28–33/310) odbioru na 90 minut; z tyłu Leonardo Balerdi 2,1 (10–13/308) przechwytu na 90 minut.

W 2023/24 najwięcej odzysków w tercji ataku na 90 minut w zespole miał skrzydłowy Mateusz Cholewiak (1,3 (2/256), drugi w lidze) — jedyny zawodnik, który pressował wysoko.

Odzyski w tercji ataku: Michał Chrapek w 2023/24 (1,1 (4–8/256), czwarty w lidze), Miłosz Szczepański w 2024/25 (1,3 (2–3/247), drugi). Najwięcej odbiorów w zespole w obu sezonach Tihomir Kostadinov (2,1 (36–43/274), 2,2 (41–48/267)).

Pięciu zawodników wysoko w momencie straty i „szóstka”, która przy pressingu kolegów zostaje na miejscu. Bez tej drugiej części nieudany counter-press otwiera kontratak na trójkę z tyłu.

Ofensywny pomocnik, który naciska jak napastnik. Ødegaard był najlepszy w zespole w odzyskach w tercji ataku w trzech z pięciu sezonów od 2021/22 (raz ex aequo); w pozostałych dwóch Mikel Merino ex aequo z Bukayo Saką i Gabriel Martinelli.

Synchronizacja pary ważniejsza niż intensywność całej drużyny. Model nie wymaga, żeby dziesięciu zawodników goniło piłkę — wymaga, żeby dwóch najbliższych zrobiło to razem. Dlatego w zebranych ćwiczeniach pressing w parach jest częścią ronda, a nie osobną jednostką.

Pressing po stracie działa, gdy po stracie zawodnicy są blisko piłki — a to daje posiadanie i krótkie podania. Posiadanie i odzyski w tercji ataku: Barcelona 66,0% (1/20) i 5,3 (1/20), PSG 65,5% (1/18) i 5,6 (2/18), 68,4% (1/18) i 5,4 (2/18), 68,8% (1/18) i 5,8 (1/18). Odbiór ma być szybki, nie siłowy — stąd najmniej fauli w lidze.

Wspólna decyzja o rezygnacji: w szóstej sekundzie ośmiu zawodników musi przestać gonić naraz. Jeden, który zostaje wysoko, unieważnia cofnięcie reszty. Dlatego w treningu sygnał do cofnięcia daje trener, a nie zawodnicy.

Pressing potrzebuje drużyny na połowie rywala, ale więcej posiadania nie daje więcej odbiorów. Posiadanie i odzyski w tercji ataku: Nicea 52,5% (7/18) i 5,0 (3–4/18), Ajax 57,8% (2/18) i 4,4 (4–6/18), Porto 55,0% (4/18) i 5,1 (2/18). Ajax miał piłkę najczęściej, a odbierał wysoko najrzadziej z trzech — posiadanie daje pressingowi punkt startu, nie liczbę odbiorów. Warunkiem jest to, żeby po stracie zawodnicy byli blisko piłki i blisko swoich rywali.

Zawodnicy, którzy po stracie wybierają ustawienie zamiast pogoni za piłką, i środkowy pomocnik, który czyta kontrę rywala.

Pomocnicy, którzy odbierają czysto, i skrzydłowi, którzy po stracie wracają do linii pomocy, a po odbiorze biegną do przodu.

Napastnik i ofensywni pomocnicy, którzy zaczynają pressing, oraz wahadłowi z siłą na dwa kierunki — wysoko do pressingu i z powrotem do piątki.

Ofensywni zawodnicy, którzy naciskają jak obrońcy, i krótkie odległości między zawodnikami w chwili straty. Gdy w 2024/25 odpadł defensywny pomocnik, który zbierał drugie piłki, odzyski wysoko pierwszy raz wypadły z czołowej czwórki ligi.

Napastnicy i skrzydłowi, którzy naciskają jak pomocnicy, i środek pola, który wytrzyma bieganie za pressingiem przez cały sezon. Gdy środek pola się zmienił (2023/24), odzyski zostały w czołowej czwórce ligi, ale fauli było najwięcej z ośmiu sezonów — nowi pomocnicy częściej przerywali akcję faulem.

Obrońcy utrzymujący piłkę pod pressingiem rywala — bez tego posiadanie, do którego pressing ma wracać, nie powstaje. To ogniwo pękło w Burnley w Premier League; sam pressing nie.

Bliskie odległości w momencie straty: pięciu, sześciu zawodników w promieniu kilkunastu metrów od piłki. Dlatego posiadanie jest u Lijndersa środkiem, nie celem.

Pomocnicy, którzy odbierają w pojedynku bez faulu, i wahadłowi, którzy po stracie wracają do linii pięciu.

Pomocnik, który odbiera w środkowej strefie. W sześciu sezonach z listami zawodników, w których Mourinho prowadził drużynę cały albo prawie cały sezon (Benfica: lista z całego sezonu), najwięcej odbiorów na 90 minut w zespole miał środkowy albo defensywny pomocnik w pięciu: Marouane Fellaini 3,2 (10–12/269), Ander Herrera 4,0 (2/286), Bryan Cristante 2,7 (12–14/317) i 3,5 (3–5/334), İsmail Yüksek 3,6 (6/303). Wyjątek: Benfica — lewy obrońca Samuel Dahl 2,8 (15–17/278).

Pomocnicy, którzy odbierają bez fauli, i skrzydłowi, którzy wracają po stracie.

Dwaj defensywni pomocnicy, którzy przechwytują bez faulu, i skrzydłowi, którzy po odbiorze biegną do przodu, a po stracie wracają.

Ofensywni pomocnicy i napastnik, którzy biegają do pressingu przez cały mecz, i wahadłowi, którzy wychodzą wysoko na bocznego obrońcę. Bez nich drużyna broni piątką niżej.

Napastnik, który zaczyna pressing, i środkowi pomocnicy, którzy wygrywają pojedynki w środkowej strefie. Bez nich drużyna częściej broni w bloku i częściej fauluje.

Pomocnicy, którzy biegają do pressingu przez cały mecz, i defensywny pomocnik, który nie daje się wyciągnąć.

Pressing musi chronić bramkę, a nie tylko odbierać. W Tottenhamie (5 kolejek) faule 14,2 (2/20) i odbiory 19,2 (4/20) były w górnej trzeciej ligi, a gole stracone 2,6 (1/20) — najwięcej w lidze. Pięć meczów to za mało na wniosek o przyczynie; liczby pokazują tylko, że intensywność nie przełożyła się na obronę bramki.

Dwóch defensywnych pomocników, którzy odbierają w pojedynkach, i zawodnicy, którzy przyjmą kartkę za faul taktyczny.

Ofensywni pomocnicy, którzy czytają sygnał i odbierają wysoko, oraz defensywni pomocnicy, którzy zamykają środek bez faulu.

Leverkusen 2022/23 (pierwszy sezon, dwóch trenerów): najmniej odzysków w tercji ataku w lidze. Rok później — najwięcej, i ponownie w 2024/25. Pierwszy sezon nie wygląda jeszcze jak metoda.

Pełne sezony, odzyski w tercji ataku → faule na mecz: ARS 20/21 3,7 → 9,1; ARS 21/22 4,9 → 9,6; ARS 22/23 5,7 → 9,8; ARS 23/24 6,7 → 10,3; ARS 24/25 4,9 → 10,6; ARS 25/26 4,7 → 10,3. Odzysków przybyło, fauli prawie nie.

Sassuolo 2018/19 → 2020/21: posiadanie 54,0% (7/20) → 60,7% (1/20), odzyski w tercji ataku 3,7 (14–15/20) → 4,2 (11–13/20). Marsylia 2024/25: odzyski 5,0 (3/18) przy posiadaniu 63,6% (2/18) i 6 (3–4/18) czerwonych kartkach. W pełnych sezonach w tych danych wysoki odzysk pojawił się dopiero w Marsylii (w oknie Brighton 2022/23 odzysków było 5,4 (5–7/20), ale to pomiar cząstkowy — wartość z całego sezonu, także sprzed jego przyjścia).

Barcelona 2016/17 → PSG 2023/24 → 2024/25 → 2025/26: odzyski w tercji ataku 5,3 → 5,6 → 5,4 → 5,8 na mecz, żółte kartki 73 → 49 → 40 → 35 w sezonie.

2024/25 → 2025/26: odzyski w tercji ataku 4,4 → 3,5 na mecz, czerwone kartki 7 → 3, żółte 81 → 79, faule 13,2 → 13,4, xG stracone 44,1 → 33,9. Mniej odzysków wysoko przy niezmienionej liczbie fauli i lepszej obronie — zmiana dotyczyła tego, kiedy przestać, a nie tego, czy pressować.

Nicea 2023/24 → Ajax 2024/25 → Porto 2025/26: odzyski w tercji ataku 5,0 → 4,4 → 5,1 na mecz, faule 11,8 → 10,2 → 13,9, gole stracone 0,9 → 0,9 → 0,5 na mecz.

Odzyski w tercji ataku → faule na mecz: LEC 24/25 3,9 → 12,1; LEC 25/26 3,4 → 11,6.

Odbiory na mecz: GÓR 25/26 15,4 (4/18), GÓR 26/27 okno 15,7 (6–7/18); przechwyty: GÓR 25/26 8,0 (5–7/18), GÓR 26/27 okno 13,0 (1/18). Na początku 2026/27 najwięcej przechwytów w lidze. 2025/26: odzyski w tercji ataku 3,8 (10–11/18).

Odzyski w tercji ataku → odbiory na mecz: GKS 24/25 4,9 → 13,2; GKS 25/26 4,2 → 13,7.

Odzyski w tercji ataku → faule na mecz: MCI 16/17 5,2 → 10,4; MCI 17/18 5,7 → 9,1; MCI 18/19 5,4 → 8,6; MCI 19/20 6,1 → 9,5; MCI 20/21 5,7 → 9,5; MCI 21/22 6,3 → 8,4; MCI 22/23 5,8 → 9,1; MCI 23/24 7,5 → 7,6; MCI 24/25 4,8 → 7,6; MCI 25/26 4,6 → 9,7.

Odzyski w tercji ataku → faule na mecz: LIV 16/17 4,3 → 10,4; LIV 17/18 4,5 → 9,1; LIV 18/19 4,9 → 8,3; LIV 19/20 6,6 → 8,7; LIV 20/21 5,5 → 10,4; LIV 21/22 7,6 → 9,6; LIV 22/23 5,7 → 10,7; LIV 23/24 6,1 → 12,2.

Burnley 2023/24 (Premier League, 24 punkty): odzyski w tercji ataku 4,50 → 4,00 na mecz, długie podania 28,8 → 22,8.

Salzburg 2024 (samodzielnie): najwięcej odzysków w tercji ataku w lidze, ale przeciw zespołom wychodzącym spod pressingu jednym podaniem — Sturm 0:5, Leverkusen 0:5, Brest 0:4. Przeciw silnym (czołowa czwórka ligi + Liga Mistrzów) 0,73 pkt na mecz, bramki 9:28.

Odbiory na mecz: WIS 25/26 14,2 (11/18), MOT 26/27 okno 15,7 (6–7/18); przechwyty: WIS 25/26 7,0 (17/18), MOT 26/27 okno 8,2 (10/18); faule: WIS 25/26 10,6 (17/18), MOT 26/27 okno 12,8 (10/18). W Motorze więcej odbiorów i fauli niż w Wiśle — przy czwórce obrońców blok jest mniej liczny w ostatniej linii.

Pełne sezony, odzyski w tercji ataku → faule na mecz: MUN 16/17 4,1 → 13,1; MUN 17/18 3,9 → 10,7; ROM 21/22 4,2 → 13,2; ROM 22/23 3,8 → 11,7; FEN 24/25 5,2 → 11,9. Wysoki odbiór zmienia się z kadrą. Faule na mecz w dziesięciu okresach mieszczą się między 10,7 a 13,2 — zmienia się pozycja w lidze, nie liczba.

Odbiory na mecz w oknach: WID 23/24 okno 15,2 (5/18), WID 24/25 okno 14,2 (11/18), PIA 25/26 okno 12,9 (15/18); przechwyty: WID 23/24 okno 8,6 (13/18), WID 24/25 okno 8,9 (9/18), PIA 25/26 okno 8,0 (9/18).

Odbiory na mecz: KOR 22/23 okno 15,0 (4–5/18), ZAG 24/25 okno 15,1 (9/18), ZAG 25/26 15,0 (6/18); przechwyty: KOR 22/23 okno 11,8 (7/18), ZAG 24/25 okno 8,9 (6/18), ZAG 25/26 9,4 (1/18). 2025/26: odzyski w tercji ataku 3,4 (13–16/18).

Odzyski w tercji ataku → faule na mecz: RAK 22/23 7,2 → 14,0; RAK 24/25 5,0 → 12,4.

Odzyski w tercji ataku → faule na mecz: JAG 23/24 4,3 → 11,6; JAG 24/25 4,6 → 11,9; JAG 25/26 4,2 → 12,1.

Odzyski w tercji ataku → odbiory na mecz: MOT 24/25 4,5 → 13,8; MOT 25/26 3,6 → 16,6.

Verona 2021/22 → Marsylia 2022/23: odzyski w tercji ataku 5,4 (5/20) (cały sezon) → 6,0 (1/20), faule 14,7 (4/20) → 14,0 (2/20), gole stracone 1,49 (10/20) → 1,1 (16–17/20) na mecz.

Odzyski w tercji ataku → odbiory na mecz: PUS 23/24 2,8 → 15,5; PUS 24/25 3,1 → 17,1.

Odbiory na mecz: PIA 22/23 okno 15,8 (5–6/18), PIA 23/24 13,1 (15/18), PIA 24/25 13,1 (18/18), WID 25/26 okno 17,1 (2/18); przechwyty: PIA 22/23 okno 9,9 (10/18), PIA 23/24 7,9 (17/18), PIA 24/25 7,9 (16/18), WID 25/26 okno 8,6 (3/18).

Konspektu pressingu i przejść dla Alonso jeszcze nie opracowaliśmy. Counter-press z rolą zabezpieczającego pojawia się tylko jako pozycja mikrocyklu (M−3).

Konspekt: Pressing 4-1-4-1 na sygnał
Pół boiska, potem całe · drużyna A (6) naciska, B (7 + bramkarz) buduje od tyłu · 3 fazy: 8 min przesunięcia na manekinach (12 powtórzeń z obu stron), 15 min 6v7 z sygnałem, 20 min 11v11 z dwoma sygnałami

Reguła wyróżniająca. Pressing tylko na sygnał (podanie do bramkarza, przyjęcie stopera na dwa kontakty). 6 sekund na odbiór, inaczej powrót do bloku; odbiór wysoko i gol to 3 punkty, odbiór w środku 1.

Konspekt: Rondo 5 na 2 — pressing w parach
Rondo 5v2 w kwadracie 10×10 m, stożek w środku · 4 serie po 3 min, rotacja obrońców co serię

Reguła wyróżniająca. Obrońcy pracują wyłącznie w parze: jeden atakuje piłkę, drugi zamyka najbliższą linię podania i chroni stożek; dystans między nimi najwyżej 3 m, komendy „GO” i „HOLD”. Para, która działa osobno, zostaje w środku dodatkowe 30 sekund.

Konspekt: Pressing 5 sekund po stracie
8v8 + 2 bramkarzy · pół boiska 50×60 m · co 60 s trener podaje piłkę drużynie broniącej (strata atakujących) · 4×8 min

Reguła wyróżniająca. Po stracie trzech najbliższych biegnie do piłki, reszta zamyka podania do środka. Odbiór w 5 sekund — atak trwa dalej i liczy się punkt; bez odbioru — powrót do 4-1-4-1.

Konspekt: Counter-press — sześć sekund
4v4 + 3 neutralnych, pole 36×30 m, dwie bramki z bramkarzami · M−3 · 18–20 min

Reguła wyróżniająca. Sygnał dźwiękowy trenera kończy sześciosekundowe okno odbioru; po nim drużyna, która straciła piłkę, ma 4 sekundy, żeby wszyscy czterej byli za linią piłki — inaczej punkt karny. W wariancie trudniejszym sygnał pada losowo między 4 a 8 sekundą.

Konspekt: Pressing 6v6 na podanie do bocznego stopera
6v6 · 40×30 m, dwie strefy · 2 małe bramki dla budujących, duża bramka z bramkarzem dla pressujących · 6×4 min, przerwa 90 s

Reguła wyróżniająca. Pressujący mogą ruszyć dopiero po podaniu do bocznego stopera — wcześniej stoją przy swoich rywalach. Każdy ma przypisanego rywala; pierwszy zamyka podanie do środka. Po odbiorze akcja na dużą bramkę musi się skończyć w 5 sekund. Budujący grają najwyżej trzema kontaktami.

Konspekt: Krycie przypisane 10v10
10v10 · pół boiska, bramka z bramkarzem · 5 min bez piłki, 10 min posiadanie, 15 min gra

Reguła wyróżniająca. Każdy obrońca ma swojego rywala (opaski w kolorach). Gdy twój rywal ma piłkę — wychodzisz do pressingu; gdy jest bez piłki — zostajesz najwyżej 2 m od niego. W grze bramka po odbiorze w pressingu liczy się za 2 punkty, zwykła za 1.

Konspekt: Reakcja po stracie — zamknąć podanie do przodu
Pole 40×30 m · 6 na 6 + 2 neutralnych · 4 małe bramki (po dwie na liniach końcowych) · 5 serii po 3 min

Reguła wyróżniająca. Gol tylko po minimum 6 podaniach. Po stracie drużyna ma 5 sekund, żeby nie pozwolić rywalowi na podanie do przodu — jeśli rywal musi zagrać do tyłu albo w bok, punkt dla broniących. Odbiór w tych 5 sekundach = 2 punkty.

Konspekt: Pressing na sygnał
Trzy czwarte boiska · 4 obrońców + 3 pomocników + 3 napastników przeciw 8 rozgrywającym z bramkarzem · 2 duże bramki z bramkarzami · 5 serii po 4 min

Reguła wyróżniająca. Pressing wolno zacząć tylko po sygnale: podaniu do tyłu, złym przyjęciu albo podaniu do bocznego obrońcy przy linii. Odbiór po sygnale i strzał w 10 sekund = 2 punkty. Faul = rzut wolny i punkt dla rywala.

Konspekt: Pressing trójką z przodu na wyprowadzenie od bramkarza
Pole 60×50 m · 3 pressujących (napastnik, 2 ofensywnych pomocników) + 2 wahadłowych + 2 środkowych pomocników przeciw bramkarzowi + 4 obrońcom + 3 pomocnikom · 5 serii po 4 min

Reguła wyróżniająca. Sygnał: podanie od bramkarza do bocznego obrońcy — wahadłowy wychodzi do niego. Odbiór na połowie rywala = 2 punkty, strzał w 8 sekund po odbiorze = 3 punkty; faul = punkt dla rozgrywających. Wyjście rozgrywających za linię środkową podaniem po ziemi = punkt dla nich.

Konspekt: Odbiór w pięć sekund
Pole 40×40 m · 6 na 6 + 2 neutralnych (grają z drużyną przy piłce) · 4 bramki po 3 m na bokach · 5 serii po 3 min, przerwa 90 s

Reguła wyróżniająca. Po stracie drużyna ma 5 sekund na odbiór — odbiór w tym czasie to punkt. Gdy 5 sekund minie, trzej najbliżsi wracają za linię środkową pola i zaczyna się zwykła gra. Faul w pierwszych 5 sekundach — rzut wolny dla rywala z miejsca straty.

Konspekt: Gegenpressing w sześć sekund
Pole 45×35 m · 6 na 6 + 2 neutralnych (grają z drużyną przy piłce) · 2 duże bramki z bramkarzami · 5 serii po 3 min, przerwa 90 s

Reguła wyróżniająca. Po stracie drużyna ma 6 sekund na odbiór — gol w 10 sekund po odbiorze liczy się podwójnie. Po 6 sekundach bez odbioru drużyna cofa się za linię środkową pola. Faul w pierwszych 6 sekundach — rzut wolny dla rywala i punkt dla niego.

Konspektu pressingu i przejść dla Kompany'ego jeszcze nie opracowaliśmy (są konspekty: budowanie, pole karne, stałe fragmenty). Counter-press z rolą zabezpieczającego pojawia się tylko jako pozycja mikrocyklu (M−3).

Konspekt 1: Rondo z przejściem (Porto → Melwood)
5v2 + 3 w dwóch polach 12×12 m · MD−4 · 12–15 min

Reguła wyróżniająca. Odzyskanie w polu A przed podaniem do pola B = dwa punkty dla tracących — najwyżej punktowane zadanie ćwiczenia.

DOKUMENTACJA dotyczy zasady; parametry ćwiczenia są rekonstrukcją.

Konspekt 2: Gra z regułą sześciu sekund
7v7 + 2 jokerów, boisko 63×35 m · MD−4 · 25–30 min

Reguła wyróżniająca. Odzyskanie w 6 s w tercji ataku = 1 pkt, gol w 10 s po nim = 3 pkt, faul w kontrpressingu = punkt dla rywala.

Konspekt 3: Mecz na skróconym boisku
11v11 między polami karnymi · MD−3 · 4 × 7 min

Reguła wyróżniająca. Gol po odzysku w tercji ataku = 2 pkt; wariant z niskim blokiem rywala i wynikiem −1 dopisany jako lekcja z Salzburga.

Konspekt: Odbiór w bloku i podanie do przodu
Trzy czwarte boiska · 3 stoperów + 3 pomocników + 2 napastników przeciw 8 rozgrywającym · 2 duże bramki z bramkarzami · 5 serii po 4 min

Reguła wyróżniająca. Broniący nie przekraczają linii 40 m od własnej bramki, dopóki rywal nie zagra do boku. Odbiór i pierwsze podanie do przodu = punkt; strzał w 10 sekund od odbioru = 2 punkty. Faul = punkt dla rywala.

Konspekt: Kontra 4v3 w 8 sekund
Pół boiska · 5 obrońców drużyny A na własnej połowie, 3 atakujących B na linii środkowej, trener z piłką w kole · 3 fazy: 10 min pierwsze podanie (12 powtórzeń), 12 min 4v3 + bramkarz, 15 min 11v11 z niskiego bloku

Reguła wyróżniająca. Po odbiorze pierwsze podanie zawsze do przodu; najwyżej 4 podania i 8 sekund na strzał — brak strzału = strata. Gol w mniej niż 6 sekund liczy się podwójnie.

Konspekt: Odbiór bez faulu — odciąć podanie
Pole 40×30 m · 5 na 5 + 2 neutralnych · 4 małe bramki · 5 serii po 3 min

Reguła wyróżniająca. Po stracie drużyna ma 5 sekund na odbiór. Odbiór w 5 sekund = 2 punkty. Faul = rzut wolny i punkt dla rywala. Po odbiorze pierwsze podanie do najbliższego wolnego zawodnika.

Konspekt: Przechwyt w środku i kontratak
Trzy czwarte boiska · 4 pomocników + 2 napastników przeciw 6 rozgrywającym + 2 obrońców · 2 duże bramki z bramkarzami · 5 serii po 4 min

Reguła wyróżniająca. Rozgrywający mają 8 podań na przejście linii środkowej. Przechwyt i strzał w 10 sekund = 2 punkty. Faul = rzut wolny i punkt dla rywala.

Konspekt: Pressing trójką z przodu
Pole 60×50 m · 3 pressujących + 2 środkowych pomocników + 2 wahadłowych przeciw bramkarzowi + 4 obrońcom + 2 pomocnikom · 5 serii po 4 min, przerwa 90 s

Reguła wyróżniająca. Rozgrywający zaczynają od bramkarza. Napastnik odcina środkowego, dwaj ofensywni pomocnicy wychodzą na stoperów; wahadłowy rusza do bocznego obrońcy dopiero po podaniu do niego. Odbiór na połowie rywala = 2 punkty, wyjście rozgrywających za linię środkową podaniem po ziemi = punkt dla nich.

Konspekt: Pressing na sygnał
Pole 50×40 m · 7 na 7 + bramkarze · rozgrywający zaczynają od bramkarza · 5 serii po 4 min, przerwa 90 s

Reguła wyróżniająca. Pressujący mogą wyjść wyżej niż linia środkowa pola tylko po sygnale: podanie do bocznego obrońcy albo przyjęcie tyłem do gry. Odbiór na połowie rywala po sygnale — 2 punkty; wyjście bez sygnału, które rywal minie podaniem — punkt dla rywala.

Konspekt: Pressing czwórką z przodu na sygnał
Pole 60×50 m · 4 pressujących (napastnik, 2 ofensywnych pomocników, skrzydłowy) + defensywny pomocnik przeciw bramkarzowi + 4 obrońcom + 2 pomocnikom · 5 serii po 4 min

Reguła wyróżniająca. Sygnał do pressingu: podanie do bocznego obrońcy albo przyjęcie tyłem do gry. Odbiór na połowie rywala = 2 punkty; wyjście rozgrywających za linię środkową podaniem po ziemi = punkt dla nich. Defensywny pomocnik nie może przekroczyć linii środkowej.

Konspekt: Pressing indywidualny na sygnał
7v7 + 4 neutralnych · połowa boiska · 4×4 min

Reguła wyróżniająca. Każdy obrońca ma przypisanego rywala; trener wskazuje numer, a obrońca ma 2 sekundy, żeby do niego dojść. Start całej drużyny na podanie do stopera albo bramkarza — kto ruszy wcześniej albo później, oddaje punkt.

Konspekt: Odbiór w środku i od razu do przodu
Pole 50×40 m · 6 na 6 + 2 neutralnych przy liniach końcowych · 2 małe bramki na każdej linii końcowej · 5 serii po 3 min

Reguła wyróżniająca. Drużyna broniąca odbiera w środkowej strefie pola. Po odbiorze gol w 3 podaniach = 2 punkty; gol po dłuższej akcji = 1. Neutralny przy linii końcowej przyjmuje tylko podanie do przodu.

Konspekt: Pressing na sygnał
Dwie trzecie boiska · 4-2-3-1 przeciw 4 obrońcom + 3 pomocnikom rywala · duża bramka z bramkarzem, rywal atakuje 2 małe bramki · 5 serii po 4 min

Reguła wyróżniająca. Trener ustala sygnały: podanie do boku, podanie do tyłu, złe przyjęcie. Pressing bez sygnału = punkt dla rywala. Odbiór po sygnale i strzał w 8 sekund = 2 punkty.