Na 17 pytań o model gry i tydzień treningowy, na które obaj mają odpowiedź, odpowiadają tak samo w 6, inaczej w 11. Zbieżność 49% liczy też, jak daleko są odpowiedzi na skali. WNIOSEK
Tudor jest w grupie Europa, PZPN — w grupie Polska. Odpowiedzi oparte na liczbach to miejsce na tle własnej ligi, a ligi różnią się poziomem: ta sama odpowiedź nie znaczy tej samej wartości. WNIOSEK
Gdzie odpowiadają inaczej
11 pytań. Pod każdym — uzasadnienie z modelu gry albo z liczb.
Trójką stoperów z wahadłowymi (np. 3-4-3, 3-5-2)
Czwórką obrońców (np. 4-3-3, 4-2-3-1, 4-4-2)
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne
Bez piłki 3-4-2-1: trzech stoperów, dwóch wahadłowych, dwóch pomocników w środku, dwóch ofensywnych pomocników za napastnikiem. Pressing indywidualny — każdy ma przypisanego rywala, a sygnałem do startu całej drużyny jest podanie do stopera albo bramkarza rywala.
Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne
System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.
Nie — ten sam układ, zawodnicy tylko przesuwają się wyżej i szerzej
Częściowo — jeden zawodnik zmienia linię, reszta zostaje w ustawieniu wyjściowym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kształt w posiadaniu
Przy piłce trzech stoperów w pierwszej linii i dwóch pomocników przed nimi. Wahadłowi wysoko i szeroko, z przodu pięciu: dwaj wahadłowi, dwie „dziesiątki” i napastnik.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Przy rzucie od bramki piłka na środku pola bramkowego, środkowi obrońcy szeroko w pozycji otwartej (przodem do siebie, bokiem do bramkarza), boczni obrońcy wysoko przy liniach. Na szczycie rombu z bramkarzem i stoperami — szóstka albo, po rotacji, ósemka czy dziesiątka. Wariant: szóstka schodzi między stoperów (układ symetryczny) albo między stopera a bocznego obrońcę (asymetryczny).
Przeciętną
Mniejszą niż u większości — wychodzimy krótko
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 48 (zakres 42–53, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Rola długiego podania
Wariant na dwie sytuacje: rywal broni wysoko (przestrzeń za jego linią obrony) albo stoi zwarcie w obronie średniej. Grają je głównie środkowi obrońcy, nogą wiodącą, w sektor docelowy albo do zawodnika docelowego; wokół niego ustawienie do zbiórki drugiej piłki, a po jej zdobyciu szybkie przeniesienie gry za linię obrony albo do sąsiedniego sektora. Bez wysokiego napastnika — długie na wolne pole do szybkich.
Pierwsze podania mają stoperzy i pomocnicy, bramkarz rzadko
Gra krótko, ale nie jest głównym rozgrywającym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Trzech stoperów i dwóch pomocników przed nimi — przewaga w pierwszej linii bez schodzenia pomocnika. Wahadłowi wysoko, bramkarz gra do bocznego stopera albo pomocnika.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii
Stoperzy z bramkarzem grają zwykle przeciw jednemu albo dwóm napastnikom rywala — przewaga liczebna w strefie niskiej. Bramkarz gra z zespołem: pokazuje się do gry i bierze udział w budowaniu, a podanie do niego idzie zawsze poza światło bramki. Gdy pressing jest mocny, stoperzy obniżają ustawienie.
Wahadłowi (gramy trójką stoperów)
Skrzydłowy i boczny obrońca razem, na różnych wysokościach
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Szerokość daje wahadłowy, nie skrzydłowy. Celne dośrodkowania na mecz: Verona 2021/22 3,7 (12/20), Marsylia 2022/23 4,8 (4/20); w krótkim oknie Juventusu jesienią 2025 (8 kolejek, pomiar cząstkowy) 5,5 (2/20). W Marsylii prawy wahadłowy Jonathan Clauss miał 9 (5–7/262) asyst w sezonie.
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Boczny obrońca i skrzydłowy razem: w wariancie podstawowym boczni obrońcy przy liniach bocznych, skrzydłowi bliżej środka. Zasada: w zależności od miejsca piłki co najmniej jeden z dwóch po każdej stronie maksymalnie rozszerza pole gry, drugi gra na innej wysokości.
Krycie indywidualne — system na system, każdy ma swojego rywala
Krycie strefowe — przesuwamy się pozycyjnie względem piłki i kierujemy rywala w określone przestrzenie
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Krycie indywidualne: każdy zawodnik ma przypisanego rywala i idzie za nim, nie za strefą.
- Sygnał startu dla całej drużyny: podanie rywala do stopera albo do bramkarza.
- Pierwsza linia to napastnik i dwie „dziesiątki”; wahadłowi wychodzą na bocznych obrońców rywala.
- Po stracie pressing od razu; jeśli nie przynosi odbioru w kilka sekund, drużyna wraca do ustawienia z przypisanymi rywalami.
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Strata → najbliżsi piłki od razu atakują rywala: najpierw odbiór, potem wybicie, na końcu opóźnienie.
- Zawodnicy w strefie środkowej odbudowują ustawienie i zamykają podania między pomocnikami; obrońcy i bramkarz, najdalej od piłki, czekają na zamiar długiego podania.
- Decyzję podejmuje najbliższy piłki: pewny odbioru — atakuje, a reszta idzie za nim; niepewny — cofa się, a pozostali razem z nim.
- Gdy reszta nie dołączy, pressujący po ustalonym czasie (np. 5 sekund) wracają do bloku. Powrót zawsze w kierunku własnej bramki: najpierw zabezpieczenie środka, potem pozycje.
- Bez piłki, z bloku średniego: skok do pressingu na sygnał — podanie rywala do bocznego obrońcy, do bramkarza albo w tył, złe przyjęcie, niedokładne podanie, odwrócenie się z piłką.
Więcej niż większość drużyn
Mniej niż większość drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 90 (zakres 84–95, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Pressing i przejścia — Faul w pressingu
Model konsekwentnie wymaga obrony bez faulu: przerwanie akcji faulem albo wybiciem oddaje rywalowi czas na uspokojenie gry i decyzję, kiedy wznowić. Faul taktyczny pojawia się tylko jako zagrożenie dla własnego ataku szybkiego — zawodnik, który odwraca się z piłką, daje rywalowi okazję, by przerwać akcję.
Wysoko, blisko połowy boiska
W bloku średnim
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Wysoka linia trzech stoperów. Boczny stoper wychodzi za swoim rywalem 5–7 m przed linię, dwaj pozostali zawężają i asekurują. Wysokości linii statystyki meczowe nie podają, więc tu nie ma liczby.
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Bazowa wysokość to blok średni: aktywna obrona zaczyna się, gdy rywal wprowadzi albo poda piłkę w strefę 15 metrów przed i za linią środkową. Środkowi obrońcy decydują o wysokości skrócenia pola i o momencie cofania. Obrona niska — między łukiem pola karnego a linią środkową, z cierpliwym czekaniem na podanie między linie albo za obronę; obrona wysoka — na połowie rywala, tylko w określonych momentach meczu.
Częściej niż w większości drużyn
Rzadziej niż w większości drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 68 (zakres 42–95, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Faza obronna — Teza w jednym zdaniu
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Osobnym ćwiczeniem: odbiór i od razu szybki atak z limitem czasu albo podań
W grach pressingu i przejść — atak po odbiorze jest częścią gry (np. gol zaraz po odbiorze punktowany wyżej)
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Ćwiczenie — Atak po odbiorze — gra w polach · M−2
Po odbiorze pierwsze podanie do przodu i strzał w kilku podaniach.
Reguła: Pierwsze podanie po odbiorze — pionowe, w 2 sekundy. Drużyna ma najwyżej 3 podania, żeby przekroczyć drugie pole i strzelić.
Konspekty (każdy przypisany do modułu modelu gry) — Punktacja jako narzędzie
Punkt to gol albo podanie przez wyznaczoną bramkę lub linię. Atak po odbiorze jest częścią gier obronnych: po przechwycie limit czasu na strzał (10 sekund w obronie wysokiej i średniej), szybkie podanie po ziemi do trenera albo do małej bramki w obronie niskiej, w grze 11 na 11 osiem podań albo kontra ze strzałem. Osobno model ćwiczy atak szybki po ustawieniu obronnym: trener wprowadza piłkę, zespół kończy akcję w najkrótszym czasie.
Osobnym blokiem biegowym i siłowym, obok gier
Przez gry — obciążenie reguluję wielkością pola, liczbą zawodników i czasem
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mikrocykl tygodniowy — Teza w jednym zdaniu
Najpierw obciążenie, potem taktyka: początek tygodnia to praca fizyczna i pojedynki, środek — pressing indywidualny w grach, koniec — ustawienie i stałe fragmenty. Kondycja jest trenowana osobno, a nie tylko przez gry.
Struktura jednostki treningowej — Udział elementów w tygodniu
Model łączy przygotowanie motoryczne z piłką wszędzie, gdzie się da — osobno zostaje tylko część pracy nad siłą i zapobieganiem urazom. Małe gry 3 na 3 – 5 na 5 trwają 2–6 minut na polach od 30 na 25 do 45 na 40 m. Szybkość ćwiczy się osobno, na świeżych zawodnikach — na końcu rozgrzewki albo na początku części głównej — bo w małych grach zawodnik nie osiąga prędkości maksymalnej. W przykładowych jednostkach formacji przygotowanie ogólnorozwojowe trwa 5 minut.
Tak samo w 6 pytaniach
Ta sama oś, dwa kolory
Percentyl na tle własnej ligi w każdym sezonie. Tudor u góry, PZPN u dołu każdej osi; liczba obok nazwy to mediana.
Atak pozycyjny
Przejście do obrony
Obrona
Stałe fragmenty gry
sezon pierwszego treneraokno, próba cząstkowa albo okres asystentamediana0 = najmniej w lidze · 100 = najwięcej
Fazy obok siebie
Atak pozycyjny
— Z piłką: budowanie, progresja, wykończenie
Igor Tudor
1. etap — budowanie
Wyjście bez stałej reguły. W dwóch kontekstach z pełną próbą udział długich podań w środku ligi, w krótkich oknach Lazio i Juventusu — w dolnej trzeciej. Budowanie dopasowuje się do kadry; to, co stałe, zaczyna się po stracie piłki.
Struktura z piłką
Bez piłki 3-4-2-1: trzech stoperów, dwóch wahadłowych, dwóch pomocników w środku, dwóch ofensywnych pomocników za napastnikiem. Pressing indywidualny — każdy ma przypisanego rywala, a sygnałem do startu całej drużyny jest podanie do stopera albo bramkarza rywala.
2. etap — progresja
Piłka idzie do pola karnego, zanim drużyna ją długo rozegra. W Veronie kontakty w polu karnym rywala 932 (8/20) (cały sezon, z trzema kolejkami poprzednika) były wyżej w lidze niż posiadanie 50,9% (10/20); w Marsylii 2022/23 kontakty 1068 (5/20) i posiadanie 56,9% (4/20) — na podobnym miejscu. Pole karne nie czeka na przewagę w posiadaniu: piłkę dostarczają wahadłowi i podanie do napastnika.
3. etap — wykończenie
Skuteczność zależała od klubu. Verona (cały sezon, z trzema kolejkami poprzednika): bilans goli wobec xG +14,2 (3/20) i zmarnowanych dużych okazji 50,7% (18/20) — trzeci najniższy odsetek w lidze. Marsylia 2022/23: +1,0 (10/20) i 61,2% (9/20). Marsylia częściej dochodziła do sytuacji (xG 66,0 (4/20), duże okazje 103 (6/20)), ale wykańczała je jak środek ligi.
Narodowy model PZPN
1. etap — budowanie
Otwarcie krótko od bramkarza do środkowego obrońcy, potem budowanie przez trzech środkowych pomocników w trzech liniach z podaniem zwrotnym jako kanonem. Długie podanie to przygotowany wariant przeciw wysokiemu pressingowi albo zwartej obronie średniej, nie podstawa.
Struktura z piłką
System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.
2. etap — progresja
Piłka ma trafić do jednej z czterech przestrzeni docelowych: w pole karne, w boczny sektor obok pola karnego, w boczny sektor przed polem karnym albo w środek przed polem karnym. Droga — środkiem, bokiem, przez zmianę sektora albo atakiem bezpośrednim.
3. etap — wykończenie
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Przejście do obrony
— Po stracie: kontrpressing, pressing, zabezpieczenie
Igor Tudor
Pressing i kontrpressing
Pressing to stała Tudora. Odzyski w tercji ataku w górnej trzeciej ligi w obu kontekstach, w których są mierzone — Verona 5,4 (5/20) (cały sezon), Marsylia 6,0 (1/20). Faule w górnej trzeciej ligi w pięciu z sześciu kontekstów: Verona 14,7 (4/20), Marsylia 14,0 (2/20), Tottenham 14,2 (2/20) (5 kolejek).
Struktura przy stracie
Po stracie pressing od razu, wysoko i w kontakcie. Odzyski w tercji ataku: Verona 5,4 (5/20) (cały sezon), Marsylia 2022/23 6,0 (1/20). Faule na mecz w górnej trzeciej ligi w pięciu z sześciu kontekstów — w Marsylii 14,0 (2/20). xG stracone w Marsylii 42,9 (19/20) — mniej miał tylko jeden klub ligi.
Narodowy model PZPN
Pressing i kontrpressing
Po stracie najpierw natychmiastowy atak na rywala z piłką, po odbiorze najpierw atak szybki. Obie fazy przejściowe model uznaje za kluczowe i planuje je, zanim piłka zmieni właściciela: atakując, myśli się o obronie, broniąc — o ataku.
Struktura przy stracie
Atakujemy z myślą o obronie: proporcja około 5 do 5 — pięciu zawodników w akcji, reszta asekuruje albo nie bierze w niej udziału (w zależności od sytuacji 4 do 6 albo 6 do 4). Po stracie najbliżsi atakują przeciwnika z piłką, środek odbudowuje ustawienie, obrońcy i bramkarz pilnują długiego podania.
Obrona
— Bez piłki: blok, linia, pole karne
Igor Tudor
Obrona zorganizowana
U Tudora gole stracone zmieniały się z klubem. Na mecz (pozycja od największej liczby straconych): Verona 1,49 (10/20), Marsylia 2022/23 1,1 (16–17/20); w krótkich oknach (pomiar cząstkowy) Lazio 0,67 (20/20) — najmniej w lidze — Juventus wiosną 2025 0,78 (17/20), jesienią 2025 1,0 (12–13/20), Tottenham 2,6 (1/20) — najwięcej w lidze (5 kolejek). Ta sama obrona w kontakcie dała w krótkich oknach i najmniej, i najwięcej straconych goli w lidze.
Narodowy model PZPN
Obrona zorganizowana
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Przejście do ataku
— Po odbiorze: co dzieje się z piłką
Igor Tudor
Po odbiorze
Odbiór wysoko przekłada się na sytuacje: Marsylia odbierała najwięcej piłek w tercji ataku w lidze i miała xG 66,0 (4/20) — czwarte w lidze. Długich podań miała przy tym 27,3 (8/20) na mecz — środek ligi, więc nie chodzi o wybijanie piłki do przodu.
Narodowy model PZPN
Po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Stałe fragmenty gry
— Rożne, wolne, obrona stałych fragmentów
Igor Tudor
Stałe fragmenty
U Tudora stałe fragmenty zmieniały się z klubem. Verona (cały sezon, z trzema kolejkami poprzednika): gole ze stałych fragmentów 3 (20/20) — najmniej w lidze, a stracone 18 (1–2/20) — najwięcej, ex aequo. Marsylia 2022/23: 17 (1/20) — najwięcej w lidze, udział w golach 25,4% (3/20). Ten sam trener w dwóch kolejnych sezonach na obu końcach tabeli.
Narodowy model PZPN
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty jako wizytówka zespołu: szeroki wachlarz wariantów w ataku, w obronie najpierw wybronić, a każdy stały fragment planowany razem z przejściem — w ataku na wypadek straty, w obronie na wypadek odbioru.