Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne

Najczęstsze pojedyncze ustawienie wyjściowe to 4-2-3-1 — w siedmiu z dziesięciu okresów: Manchester United 2016/17 i 2017/18, Tottenham w obu sezonach, Roma 2021/22 (tylko 14 z 38), Fenerbahçe i Benfica (29 z 30 meczów). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 grał najczęściej 4-3-3 (9 z 17 meczów), a Roma przeszła na trójkę stoperów — w 2021/22 różne warianty z trzema stoperami łącznie w 24 z 38 meczów, w 2022/23 3-4-2-1 w 30 z 38, jesienią 2023 3-5-2 w 15 z 20. W Fenerbahçe trójka stoperów w 13 z 36 meczów. Bez piłki z 4-2-3-1 robi się blok czterech obrońców i czterech pomocników.

Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne

System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu

Dwóch stoperów, przed nimi dwóch defensywnych pomocników — czwórka za piłką, która rzadko rusza do przodu razem. Boczny obrońca po stronie piłki idzie wyżej, ten z drugiej strony zostaje bliżej stoperów. W Romie z trójką stoperów pierwszą linię tworzą trzej stoperzy, a szerokość dają wahadłowi.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu

Przy rzucie od bramki piłka na środku pola bramkowego, środkowi obrońcy szeroko w pozycji otwartej (przodem do siebie, bokiem do bramkarza), boczni obrońcy wysoko przy liniach. Na szczycie rombu z bramkarzem i stoperami — szóstka albo, po rotacji, ósemka czy dziesiątka. Wariant: szóstka schodzi między stoperów (układ symetryczny) albo między stopera a bocznego obrońcę (asymetryczny).

Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii

Pierwsze podanie przez pomocnika. Najwięcej celnych podań na 90 minut w zespole: Herrera 66,8 (5/287), Matić 65,8 (14/297) i 54,1 (23/339), Amrabat 57,9 (1/314), Barrenechea 64,7 (11/288); stoper tylko raz — Ibañez 51,6 (38/329) (Benfica: lista z całego sezonu). Rozgrywający na szczycie ligi tylko w Fenerbahçe; w pozostałych sezonach najlepiej podający zawodnik drużyny był od 5. do 38. miejsca w lidze.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii

Stoperzy z bramkarzem grają zwykle przeciw jednemu albo dwóm napastnikom rywala — przewaga liczebna w strefie niskiej. Bramkarz gra z zespołem: pokazuje się do gry i bierze udział w budowaniu, a podanie do niego idzie zawsze poza światło bramki. Gdy pressing jest mocny, stoperzy obniżają ustawienie.

Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość

Szerokość zależy od kadry. Celne dośrodkowania na mecz: Fenerbahçe 7,1 (1/19), Benfica 5,2 (2/18), Manchester United 2016/17 5,3 (4/20) — ale Tottenham 2,8 (19–20/20) i 2,9 (18/20). Gdy w kadrze jest skrzydłowy do pojedynków, dostaje skrzydło: Allan Saint-Maximin 3,9 (2/299), Dodi Lukébakio 3,3 (3/270) udanych dryblingów na 90 minut (Benfica: cały sezon). W Romie z trójką stoperów szerokość dawali wahadłowi — Rick Karsdorp 10 (15–16/320) stworzonych dużych okazji.

Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość

Boczny obrońca i skrzydłowy razem: w wariancie podstawowym boczni obrońcy przy liniach bocznych, skrzydłowi bliżej środka. Zasada: w zależności od miejsca piłki co najmniej jeden z dwóch po każdej stronie maksymalnie rozszerza pole gry, drugi gra na innej wysokości.

Struktura i ustawienie — Zabezpieczenie przy stracie

Po stracie powrót do bloku, nie pościg. Odzyski w tercji ataku nie są stałą cechą: Manchester United 4,1 (6/20) i 3,9 (7–9/20), Roma 4,2 (14–15/20) i 3,8 (14/20), Fenerbahçe 5,2 (2/19) na mecz. Stałe są mało stracone gole: w ośmiu z dziesięciu okresów drużyna miała jedną z sześciu najlepszych obron ligi (Manchester United 0,8 (19/20) i 0,7 (19–20/20) na mecz, Benfica 0,8 (16/18); miejsce liczone od najwięcej straconych). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 1,7 (5/20) i Roma jesienią 2023 1,2 (11–12/20) — oba okresy skończyły się zmianą trenera.

Pressing i przejścia — Przebieg po stracie

• Strata → najbliżsi piłki od razu atakują rywala: najpierw odbiór, potem wybicie, na końcu opóźnienie.
• Zawodnicy w strefie środkowej odbudowują ustawienie i zamykają podania między pomocnikami; obrońcy i bramkarz, najdalej od piłki, czekają na zamiar długiego podania.
• Decyzję podejmuje najbliższy piłki: pewny odbioru — atakuje, a reszta idzie za nim; niepewny — cofa się, a pozostali razem z nim.
• Gdy reszta nie dołączy, pressujący po ustalonym czasie (np. 5 sekund) wracają do bloku. Powrót zawsze w kierunku własnej bramki: najpierw zabezpieczenie środka, potem pozycje.
• Bez piłki, z bloku średniego: skok do pressingu na sygnał — podanie rywala do bocznego obrońcy, do bramkarza albo w tył, złe przyjęcie, niedokładne podanie, odwrócenie się z piłką.

Mediana percentyla w swojej lidze: 58 (zakres 0–95, 10 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.

Pressing i przejścia — Faul w pressingu

Model konsekwentnie wymaga obrony bez faulu: przerwanie akcji faulem albo wybiciem oddaje rywalowi czas na uspokojenie gry i decyzję, kiedy wznowić. Faul taktyczny pojawia się tylko jako zagrożenie dla własnego ataku szybkiego — zawodnik, który odwraca się z piłką, daje rywalowi okazję, by przerwać akcję.

Faza obronna — Wysokość linii i bloku

Średni albo niski blok czterech obrońców i czterech pomocników, linie blisko siebie — około 10 metrów między obroną a pomocą. Blok przesuwa się do strony piłki: boczny obrońca po stronie piłki wychodzi do rywala, ten z drugiej strony dosuwa do stopera i tworzy trójkę. Wysokości linii statystyki meczowe nie podają.

Faza obronna — Wysokość linii i bloku

Bazowa wysokość to blok średni: aktywna obrona zaczyna się, gdy rywal wprowadzi albo poda piłkę w strefę 15 metrów przed i za linią środkową. Środkowi obrońcy decydują o wysokości skrócenia pola i o momencie cofania. Obrona niska — między łukiem pola karnego a linią środkową, z cierpliwym czekaniem na podanie między linie albo za obronę; obrona wysoka — na połowie rywala, tylko w określonych momentach meczu.

Ćwiczenie — Kontra 4v3 w 8 sekund · M−3

Po odbiorze strzał w najwyżej 8 sekund i 4 podaniach.

Reguła: Faza 1: trener rzuca piłkę obrońcy — pierwszy kontakt to przyjęcie, drugi to podanie do przodu (12 powtórzeń). Faza 2: najwyżej 4 podania i 8 sekund od odbioru; brak strzału = strata. Faza 3: te same zasady w pełnej grze. Napastnik w chwili odbioru na linii ostatniego obrońcy, jeden pomocnik zostaje za piłką. Gol w mniej niż 6 sekund liczy się podwójnie.

Konspekty (każdy przypisany do modułu modelu gry) — Punktacja jako narzędzie

Punkt to gol albo podanie przez wyznaczoną bramkę lub linię. Atak po odbiorze jest częścią gier obronnych: po przechwycie limit czasu na strzał (10 sekund w obronie wysokiej i średniej), szybkie podanie po ziemi do trenera albo do małej bramki w obronie niskiej, w grze 11 na 11 osiem podań albo kontra ze strzałem. Osobno model ćwiczy atak szybki po ustawieniu obronnym: trener wprowadza piłkę, zespół kończy akcję w najkrótszym czasie.

Struktura jednostki treningowej — Teza w jednym zdaniu

Jednostka zaczyna się od ronda, a jej środek to praca bez piłki i przejście: blok obronny, potem kontra na czas. Dalej stałe fragmenty i gra 11v11 ze scenariuszem meczu. Mourinho zwykle nie prowadzi ćwiczeń — stoi w jednym miejscu i obserwuje; ćwiczenia prowadzą asystenci.

Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki

Każdy środek treningowy ma odniesienie do gry. Ćwiczenie buduje się stopniowo: forma ścisła — żeby pokazać rozwiązania, potem wybór spośród nich, potem gry z przeciwnikiem: gry pozycyjne na utrzymanie piłki, fragmenty gry w strefie boiska i gry 11 na 11 ze strefą obrony. W każdej jednostce, gdy tylko się da, przejścia po stracie i po odbiorze. Intensywnością gry steruje się przede wszystkim czasem gry i przerw, a limit kontaktów to zwykle 2–3.