Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne

Najczęstsze pojedyncze ustawienie wyjściowe to 4-2-3-1 — w siedmiu z dziesięciu okresów: Manchester United 2016/17 i 2017/18, Tottenham w obu sezonach, Roma 2021/22 (tylko 14 z 38), Fenerbahçe i Benfica (29 z 30 meczów). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 grał najczęściej 4-3-3 (9 z 17 meczów), a Roma przeszła na trójkę stoperów — w 2021/22 różne warianty z trzema stoperami łącznie w 24 z 38 meczów, w 2022/23 3-4-2-1 w 30 z 38, jesienią 2023 3-5-2 w 15 z 20. W Fenerbahçe trójka stoperów w 13 z 36 meczów. Bez piłki z 4-2-3-1 robi się blok czterech obrońców i czterech pomocników.

Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne

Ustawienie wyjściowe ze składów meczowych: trzech środkowych obrońców w każdym kontekście. Raków 2022/23 — 3-4-2-1 w 20 meczach, 3-4-3 w 12; 2024/25 — 20 i 14; jesień 2025 — 3-4-2-1 w 13 z 18, raz czwórka obrońców. Legia wiosną 2026: 3-4-3 w 9 z 16 meczów, 3-5-2 w 4.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu

Dwóch stoperów, przed nimi dwóch defensywnych pomocników — czwórka za piłką, która rzadko rusza do przodu razem. Boczny obrońca po stronie piłki idzie wyżej, ten z drugiej strony zostaje bliżej stoperów. W Romie z trójką stoperów pierwszą linię tworzą trzej stoperzy, a szerokość dają wahadłowi.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Wzorce wyjścia spod pressingu

• Bramkarz → boczny stoper szeroko → wahadłowy przy linii → ofensywny pomocnik w półprzestrzeni.
• Środkowy stoper długim podaniem na drugą stronę do wahadłowego, gdy rywal przesunie się do piłki.
• Środkowy pomocnik schodzi między stoperów albo obok nich, wahadłowy po tej stronie idzie wyżej.
• Napastnik schodzi tyłem do bramki, odgrywa do ofensywnego pomocnika, który wbiega za linię obrony.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii

Pierwsze podanie przez pomocnika. Najwięcej celnych podań na 90 minut w zespole: Herrera 66,8 (5/287), Matić 65,8 (14/297) i 54,1 (23/339), Amrabat 57,9 (1/314), Barrenechea 64,7 (11/288); stoper tylko raz — Ibañez 51,6 (38/329) (Benfica: lista z całego sezonu). Rozgrywający na szczycie ligi tylko w Fenerbahçe; w pozostałych sezonach najlepiej podający zawodnik drużyny był od 5. do 38. miejsca w lidze.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Wzorce wyjścia spod pressingu

• Bramkarz → boczny stoper szeroko → wahadłowy przy linii → ofensywny pomocnik w półprzestrzeni.
• Środkowy stoper długim podaniem na drugą stronę do wahadłowego, gdy rywal przesunie się do piłki.
• Środkowy pomocnik schodzi między stoperów albo obok nich, wahadłowy po tej stronie idzie wyżej.
• Napastnik schodzi tyłem do bramki, odgrywa do ofensywnego pomocnika, który wbiega za linię obrony.

Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość

Szerokość zależy od kadry. Celne dośrodkowania na mecz: Fenerbahçe 7,1 (1/19), Benfica 5,2 (2/18), Manchester United 2016/17 5,3 (4/20) — ale Tottenham 2,8 (19–20/20) i 2,9 (18/20). Gdy w kadrze jest skrzydłowy do pojedynków, dostaje skrzydło: Allan Saint-Maximin 3,9 (2/299), Dodi Lukébakio 3,3 (3/270) udanych dryblingów na 90 minut (Benfica: cały sezon). W Romie z trójką stoperów szerokość dawali wahadłowi — Rick Karsdorp 10 (15–16/320) stworzonych dużych okazji.

Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość

Szerokość dają wahadłowi — skrzydłowych w ustawieniu nie ma. Celne dośrodkowania w górnej połowie ligi w każdym kontekście (RAK 22/23 4,5 (9–10/18), RAK 24/25 5,2 (4–5/18), RAK 25/26 jesień 5,8 (2/18), LEG 25/26 wiosna 6,2 (4/18)). W 2024/25 prawy wahadłowy Jean Carlos wyszedł w składzie 32 razy na 34 i był w czołówce ligi w podaniach kończonych strzałem (40 (30–31/442)).

Mediana percentyla w swojej lidze: 60 (zakres 5–100, 10 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.

Mediana percentyla w swojej lidze: 68 (zakres 53–82, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.

Struktura i ustawienie — Zabezpieczenie przy stracie

Po stracie powrót do bloku, nie pościg. Odzyski w tercji ataku nie są stałą cechą: Manchester United 4,1 (6/20) i 3,9 (7–9/20), Roma 4,2 (14–15/20) i 3,8 (14/20), Fenerbahçe 5,2 (2/19) na mecz. Stałe są mało stracone gole: w ośmiu z dziesięciu okresów drużyna miała jedną z sześciu najlepszych obron ligi (Manchester United 0,8 (19/20) i 0,7 (19–20/20) na mecz, Benfica 0,8 (16/18); miejsce liczone od najwięcej straconych). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 1,7 (5/20) i Roma jesienią 2023 1,2 (11–12/20) — oba okresy skończyły się zmianą trenera.

Pressing i przejścia — Przebieg po stracie

• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik odcina środkowego stopera, dwaj ofensywni pomocnicy wychodzą na bocznych stoperów.
• Podanie do bocznego obrońcy rywala → wahadłowy wychodzi wysoko, środkowy pomocnik zamyka podanie do środka.
• Strata → najbliższy zawodnik naciska piłkę, a gdy rywal się wydostanie, faul taktyczny przed linią środkową.
• Odbiór → pierwsze podanie do przodu, do ofensywnego pomocnika albo napastnika.

Pressing i przejścia — Przebieg po stracie

• Sygnał do pressingu: piłka u rywala w bocznym kanale — ta strona naciska, środek zamknięty.
• Napastnik zasłania podanie do defensywnego pomocnika rywala; nie biegnie do stopera.
• Po odbiorze pierwsze podanie do przodu, najwyżej cztery podania i około ośmiu sekund do strzału.
• Napastnik w chwili odbioru na linii ostatniego obrońcy, skrzydłowi szeroko; jeden pomocnik zostaje za piłką.

Pressing i przejścia — Przebieg po stracie

• Rywal wyprowadza od bramkarza → napastnik odcina środkowego stopera, dwaj ofensywni pomocnicy wychodzą na bocznych stoperów.
• Podanie do bocznego obrońcy rywala → wahadłowy wychodzi wysoko, środkowy pomocnik zamyka podanie do środka.
• Strata → najbliższy zawodnik naciska piłkę, a gdy rywal się wydostanie, faul taktyczny przed linią środkową.
• Odbiór → pierwsze podanie do przodu, do ofensywnego pomocnika albo napastnika.

Mediana percentyla w swojej lidze: 58 (zakres 0–95, 10 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.

Mediana percentyla w swojej lidze: 82 (zakres 76–88, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.

Ćwiczenie — Kontra 4v3 w 8 sekund · M−3

Po odbiorze strzał w najwyżej 8 sekund i 4 podaniach.

Reguła: Faza 1: trener rzuca piłkę obrońcy — pierwszy kontakt to przyjęcie, drugi to podanie do przodu (12 powtórzeń). Faza 2: najwyżej 4 podania i 8 sekund od odbioru; brak strzału = strata. Faza 3: te same zasady w pełnej grze. Napastnik w chwili odbioru na linii ostatniego obrońcy, jeden pomocnik zostaje za piłką. Gol w mniej niż 6 sekund liczy się podwójnie.

Ćwiczenie — Piątka z tyłu przesuwa się do piłki · M−3

Nie dopuścić do celnego strzału: wahadłowy wychodzi do skrzydła, stoper z boku za nim, drugi wahadłowy domyka linię.

Reguła: Atakujący zaczynają od boku. Przechwyt i podanie do małej bramki w 6 sekund = 2 punkty; celny strzał rywala = punkt dla atakujących.