Na 17 pytań o model gry i tydzień treningowy, na które obaj mają odpowiedź, odpowiadają tak samo w 12, inaczej w 5. Zbieżność 75% liczy też, jak daleko są odpowiedzi na skali. WNIOSEK
Klopp jest w grupie Europa, PZPN — w grupie Polska. Odpowiedzi oparte na liczbach to miejsce na tle własnej ligi, a ligi różnią się poziomem: ta sama odpowiedź nie znaczy tej samej wartości. WNIOSEK
Gdzie odpowiadają inaczej
5 pytań. Pod każdym — uzasadnienie z modelu gry albo z liczb.
Nie — ten sam układ, zawodnicy tylko przesuwają się wyżej i szerzej
Częściowo — jeden zawodnik zmienia linię, reszta zostaje w ustawieniu wyjściowym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Przy wyprowadzeniu dwóch stoperów i defensywny pomocnik, boczni obrońcy wysoko przy liniach. Dwóch pozostałych środkowych pomocników w półpasach — bliżej bocznych obrońców niż napastników. Trzech z przodu wąsko: skrzydłowi w półpasach, napastnik schodzi po piłkę.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Przy rzucie od bramki piłka na środku pola bramkowego, środkowi obrońcy szeroko w pozycji otwartej (przodem do siebie, bokiem do bramkarza), boczni obrońcy wysoko przy liniach. Na szczycie rombu z bramkarzem i stoperami — szóstka albo, po rotacji, ósemka czy dziesiątka. Wariant: szóstka schodzi między stoperów (układ symetryczny) albo między stopera a bocznego obrońcę (asymetryczny).
Boczni obrońcy
Skrzydłowy i boczny obrońca razem, na różnych wysokościach
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Szerokość dają boczni obrońcy, nie skrzydłowi. Trent Alexander-Arnold i Andrew Robertson w czołowej piątce ligi w asystach w 2018/19 (12 (3–4/262) i 11 (5/262)), 2019/20 (13 (2/262) i 12 (3/262)) i 2021/22 (12 (2/278) i 10 (3–6/278)). Celne dośrodkowania na mecz najwięcej w lidze w 2021/22 (5,8 (1/20)) i 2023/24 (6,0 (1/20)).
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Boczny obrońca i skrzydłowy razem: w wariancie podstawowym boczni obrońcy przy liniach bocznych, skrzydłowi bliżej środka. Zasada: w zależności od miejsca piłki co najmniej jeden z dwóch po każdej stronie maksymalnie rozszerza pole gry, drugi gra na innej wysokości.
Mieszane — część zawodników wychodzi na wskazanych rywali, reszta zamyka strefy
Krycie strefowe — przesuwamy się pozycyjnie względem piłki i kierujemy rywala w określone przestrzenie
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Strata → najbliżsi zawodnicy naciskają piłkę od razu, z kilku stron; reszta zamyka podania do środka.
- Pressing od bramkarza rywala: napastnik odcina jednego stopera, skrzydłowi zamykają podanie do bocznych obrońców od środka, pomocnik wychodzi do defensywnego pomocnika rywala.
- Jeśli odbioru nie ma w kilka sekund — powrót do bloku 4-5-1, bez faulu.
- Po odbiorze pierwsze podanie do przodu: drużyna jest blisko bramki, a rywal rozstawiony do ataku.
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Strata → najbliżsi piłki od razu atakują rywala: najpierw odbiór, potem wybicie, na końcu opóźnienie.
- Zawodnicy w strefie środkowej odbudowują ustawienie i zamykają podania między pomocnikami; obrońcy i bramkarz, najdalej od piłki, czekają na zamiar długiego podania.
- Decyzję podejmuje najbliższy piłki: pewny odbioru — atakuje, a reszta idzie za nim; niepewny — cofa się, a pozostali razem z nim.
- Gdy reszta nie dołączy, pressujący po ustalonym czasie (np. 5 sekund) wracają do bloku. Powrót zawsze w kierunku własnej bramki: najpierw zabezpieczenie środka, potem pozycje.
- Bez piłki, z bloku średniego: skok do pressingu na sygnał — podanie rywala do bocznego obrońcy, do bramkarza albo w tył, złe przyjęcie, niedokładne podanie, odwrócenie się z piłką.
Wysoko, blisko połowy boiska
W bloku średnim
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Wysoka linia obrony i pułapka ofsajdowa ustawiana przez stopera. Za pressingiem trzech środkowych pomocników blisko siebie; boczni obrońcy po stracie wracają sprintem albo naciskają skrzydłowego rywala. Gdy pressing zostanie ominięty — blok 4-5-1 na własnej połowie, bez faulu.
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Bazowa wysokość to blok średni: aktywna obrona zaczyna się, gdy rywal wprowadzi albo poda piłkę w strefę 15 metrów przed i za linią środkową. Środkowi obrońcy decydują o wysokości skrócenia pola i o momencie cofania. Obrona niska — między łukiem pola karnego a linią środkową, z cierpliwym czekaniem na podanie między linie albo za obronę; obrona wysoka — na połowie rywala, tylko w określonych momentach meczu.
Małe gry zadaniowe i gry z bramkami
Forma bez rywala (ścisła), do tego małe gry i gry z bramkami
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura jednostki treningowej — Teza w jednym zdaniu
Jednostka jest zbudowana wokół momentu straty: gra na małym polu z regułą odbioru, wyjście przez bocznego obrońcę, gra 11 na 11 pod rywala, wysoka linia, krótko stałe fragmenty. Każda gra ma licznik czasu po stracie — zawodnik uczy się, że pierwsze sekundy po stracie są najważniejsze.
Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki
Każdy środek treningowy ma odniesienie do gry. Ćwiczenie buduje się stopniowo: forma ścisła — żeby pokazać rozwiązania, potem wybór spośród nich, potem gry z przeciwnikiem: gry pozycyjne na utrzymanie piłki, fragmenty gry w strefie boiska i gry 11 na 11 ze strefą obrony. W każdej jednostce, gdy tylko się da, przejścia po stracie i po odbiorze. Intensywnością gry steruje się przede wszystkim czasem gry i przerw, a limit kontaktów to zwykle 2–3.
Tak samo w 12 pytaniach
Ta sama oś, dwa kolory
Percentyl na tle własnej ligi w każdym sezonie. Klopp u góry, PZPN u dołu każdej osi; liczba obok nazwy to mediana.
Atak pozycyjny
Przejście do obrony
Obrona
Stałe fragmenty gry
sezon pierwszego treneraokno, próba cząstkowa albo okres asystentamediana0 = najmniej w lidze · 100 = najwięcej
Fazy obok siebie
Atak pozycyjny
— Z piłką: budowanie, progresja, wykończenie
Jürgen Klopp
1. etap — budowanie
Krótko od bramkarza, ale z długą piłką jako bronią. Udział długich w celnych podaniach w dolnej połowie ligi w każdym sezonie (od 13. do 19. miejsca), a celnych długich podań na mecz w czołowej dziewiątce — najwięcej w lidze w 2022/23 (30,3 (1/20)). Długie podanie to zmiana strony do bocznego obrońcy albo piłka za obronę, nie wybicie: wybić na mecz w dolnej czwórce ligi w każdym sezonie.
Struktura z piłką
Najczęstsze ustawienie wyjściowe w każdym z ośmiu sezonów: 4-3-3 — od 27 meczów w 2018/19 (wtedy też 4-2-3-1 w 11) do 38 z 38 w 2021/22 i 2023/24. Trzech stoperów w składzie wyjściowym raz w ośmiu sezonach. Przy piłce boczni obrońcy idą wysoko i szeroko, trzech środkowych pomocników asekuruje, trzech z przodu ustawia się wąsko.
2. etap — progresja
Szybko do pola karnego: kontakty w polu karnym rywala w czołowej czwórce ligi w każdym sezonie, od 1155 (4/20) w 2016/17 do 1513 (3/20) w 2023/24. Duże okazje w czołowej piątce w każdym — najwięcej w lidze w 2020/21 i 2021/22 (132 (1/20)); rzuty rożne w czołowej czwórce w każdym.
3. etap — wykończenie
Dużo goli, ale nigdy najwięcej w lidze — od drugiego do piątego miejsca w każdym sezonie. Okazji więcej niż goli: zmarnowanych dużych okazji najwięcej w lidze w 2020/21, 2022/23 i 2023/24. Gole minus xG od -3,4 (17/20) w 2023/24 do 2,4 (5/20) w 2022/23.
Narodowy model PZPN
1. etap — budowanie
Otwarcie krótko od bramkarza do środkowego obrońcy, potem budowanie przez trzech środkowych pomocników w trzech liniach z podaniem zwrotnym jako kanonem. Długie podanie to przygotowany wariant przeciw wysokiemu pressingowi albo zwartej obronie średniej, nie podstawa.
Struktura z piłką
System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.
2. etap — progresja
Piłka ma trafić do jednej z czterech przestrzeni docelowych: w pole karne, w boczny sektor obok pola karnego, w boczny sektor przed polem karnym albo w środek przed polem karnym. Droga — środkiem, bokiem, przez zmianę sektora albo atakiem bezpośrednim.
3. etap — wykończenie
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Przejście do obrony
— Po stracie: kontrpressing, pressing, zabezpieczenie
Jürgen Klopp
Pressing i kontrpressing
Odbiór zaraz po stracie, na połowie rywala — gegenpressing. Odzyski w tercji ataku w czołowej czwórce ligi w każdym z ośmiu sezonów, najwięcej w lidze w 2019/20 (6,6 (1/20)) i 2021/22 (7,6 (1/20)). Rosły z czasem: od 4,3 (4/20) w 2016/17.
Struktura przy stracie
Po stracie odbiór od razu, wysoko: odzyski w tercji ataku w czołowej czwórce ligi w każdym sezonie, najwięcej w lidze w 2019/20 (6,6 (1/20)) i 2021/22 (7,6 (1/20)). Faule w dolnej czwórce ligi do 2019/20 (w 2018/19 i 2019/20 najmniej w lidze); w 2023/24 12,2 (3/20) — przy nowym środku pola drużyna przerywała częściej.
Narodowy model PZPN
Pressing i kontrpressing
Po stracie najpierw natychmiastowy atak na rywala z piłką, po odbiorze najpierw atak szybki. Obie fazy przejściowe model uznaje za kluczowe i planuje je, zanim piłka zmieni właściciela: atakując, myśli się o obronie, broniąc — o ataku.
Struktura przy stracie
Atakujemy z myślą o obronie: proporcja około 5 do 5 — pięciu zawodników w akcji, reszta asekuruje albo nie bierze w niej udziału (w zależności od sytuacji 4 do 6 albo 6 do 4). Po stracie najbliżsi atakują przeciwnika z piłką, środek odbudowuje ustawienie, obrońcy i bramkarz pilnują długiego podania.
Obrona
— Bez piłki: blok, linia, pole karne
Jürgen Klopp
Obrona zorganizowana
Obrona przez odbiór wysoko i przez dwóch zawodników w ostatniej linii: stopera i bramkarza. Gole stracone na mecz w czołowej trójce ligi (od najmniejszej liczby) w 2018/19, 2019/20, 2021/22 i 2023/24 — po przyjściu Virgila van Dijka i Alissona Beckera; najmniej w lidze albo ex aequo w 2018/19 (0,60 (19–20/20)) i 2021/22 (0,70 (19–20/20)). Akcji obronnych mało: przechwyty i wybicia w dolnej części ligi w każdym sezonie.
Narodowy model PZPN
Obrona zorganizowana
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Przejście do ataku
— Po odbiorze: co dzieje się z piłką
Jürgen Klopp
Po odbiorze
Odbiór blisko bramki rywala jest najlepszym podaniem do napastnika. W 2021/22 odzyski 7,6 (1/20) — najwięcej z ośmiu sezonów — i najwięcej xG w lidze (92,0 (1/20)); w 2016/17 najmniej odzysków z ośmiu sezonów i najmniej dużych okazji (76 (4–5/20)).
Narodowy model PZPN
Po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Stałe fragmenty gry
— Rożne, wolne, obrona stałych fragmentów
Jürgen Klopp
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty urosły z czasem: w 2017/18 najmniejszy udział goli ze stałych fragmentów w golach drużyny w lidze, od 2018/19 najwięcej goli ze stałych fragmentów w lidze w trzech sezonach (20 (1/20) w 2018/19, 17 (1–2/20) w 2019/20 ex aequo, 17 (1/20) w 2022/23). Rzutów rożnych w czołowej czwórce ligi w każdym sezonie — skutek ataku, który kończy się w polu karnym.
Narodowy model PZPN
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty jako wizytówka zespołu: szeroki wachlarz wariantów w ataku, w obronie najpierw wybronić, a każdy stały fragment planowany razem z przejściem — w ataku na wypadek straty, w obronie na wypadek odbioru.
