Na 17 pytań o model gry i tydzień treningowy, na które obaj mają odpowiedź, odpowiadają tak samo w 10, inaczej w 7. Zbieżność 71% liczy też, jak daleko są odpowiedzi na skali. WNIOSEK
De Zerbi jest w grupie Europa, PZPN — w grupie Polska. Odpowiedzi oparte na liczbach to miejsce na tle własnej ligi, a ligi różnią się poziomem: ta sama odpowiedź nie znaczy tej samej wartości. WNIOSEK
Gdzie odpowiadają inaczej
7 pytań. Pod każdym — uzasadnienie z modelu gry albo z liczb.
Wchodzi między stoperów jako dodatkowy rozgrywający
Gra krótko, ale nie jest głównym rozgrywającym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
W fazie posiadania bramkarz stoi 15–20 m przed bramką i wchodzi do budowania jako trzeci stoper — linia obrony jest wtedy wysoko z definicji. Wysokości linii bez piłki statystyki meczowe nie podają, więc tu nie ma liczby.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii
Stoperzy z bramkarzem grają zwykle przeciw jednemu albo dwóm napastnikom rywala — przewaga liczebna w strefie niskiej. Bramkarz gra z zespołem: pokazuje się do gry i bierze udział w budowaniu, a podanie do niego idzie zawsze poza światło bramki. Gdy pressing jest mocny, stoperzy obniżają ustawienie.
Skrzydłowi
Skrzydłowy i boczny obrońca razem, na różnych wysokościach
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Szerokość dają skrzydłowi, ale sposób wejścia w pole karne zmienia się z klubem. Celne dośrodkowania w Sassuolo na samym dole ligi — 3,6 (18/20), 2,6 (20/20), 3,0 (20/20) na mecz — w Brighton 2023/24 4,8 (4/20), w Marsylii 2024/25 4,6 (6/18). Struktura ta sama, zawodnicy na skrzydłach inni.
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Boczny obrońca i skrzydłowy razem: w wariancie podstawowym boczni obrońcy przy liniach bocznych, skrzydłowi bliżej środka. Zasada: w zależności od miejsca piłki co najmniej jeden z dwóch po każdej stronie maksymalnie rozszerza pole gry, drugi gra na innej wysokości.
Przeciętnie
Częściej niż w większości drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 63 (zakres 32–76, 5 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Pole karne i wykończenie — Teza w jednym zdaniu
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Przeciętnie
Mniej niż większość drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 42 (zakres 11–79, 7 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Pressing i przejścia — Faul w pressingu
Model konsekwentnie wymaga obrony bez faulu: przerwanie akcji faulem albo wybiciem oddaje rywalowi czas na uspokojenie gry i decyzję, kiedy wznowić. Faul taktyczny pojawia się tylko jako zagrożenie dla własnego ataku szybkiego — zawodnik, który odwraca się z piłką, daje rywalowi okazję, by przerwać akcję.
Zatrzymuje piłkę i odbudowuje posiadanie
Od razu gra do przodu — chcemy strzelić, zanim rywal się ustawi
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Po odbiorze zespół zatrzymuje piłkę, a nie gra od razu do przodu: udział długich podań w ostatniej trójce ligi niemal wszędzie (Brighton 2023/24 3,8% (19/20), Marsylia 2024/25 3,0% (18/18)). Odbiór ma oddać drużynie piłkę i strukturę, a nie posłużyć do kontry.
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Po odbiorze drużyna ma zatrzymać piłkę — szybki atak nie jest celem ćwiczeń
W grach pressingu i przejść — atak po odbiorze jest częścią gry (np. gol zaraz po odbiorze punktowany wyżej)
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Po odbiorze zespół zatrzymuje piłkę, a nie gra od razu do przodu: udział długich podań w ostatniej trójce ligi niemal wszędzie (Brighton 2023/24 3,8% (19/20), Marsylia 2024/25 3,0% (18/18)). Odbiór ma oddać drużynie piłkę i strukturę, a nie posłużyć do kontry.
Konspekty (każdy przypisany do modułu modelu gry) — Punktacja jako narzędzie
Punkt to gol albo podanie przez wyznaczoną bramkę lub linię. Atak po odbiorze jest częścią gier obronnych: po przechwycie limit czasu na strzał (10 sekund w obronie wysokiej i średniej), szybkie podanie po ziemi do trenera albo do małej bramki w obronie niskiej, w grze 11 na 11 osiem podań albo kontra ze strzałem. Osobno model ćwiczy atak szybki po ustawieniu obronnym: trener wprowadza piłkę, zespół kończy akcję w najkrótszym czasie.
Gry pozycyjne, ronda i fragmenty gry
Forma bez rywala (ścisła), do tego małe gry i gry z bramkami
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura jednostki treningowej — Teza w jednym zdaniu
Jednostka powtarza w małej skali progresję od ronda do gry: rondo → gra pozycyjna albo budowanie → gra warunkowa → wzorzec z wykończeniem. Trener zatrzymuje grę i pyta, zamiast podpowiadać rozwiązanie.
Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki
Każdy środek treningowy ma odniesienie do gry. Ćwiczenie buduje się stopniowo: forma ścisła — żeby pokazać rozwiązania, potem wybór spośród nich, potem gry z przeciwnikiem: gry pozycyjne na utrzymanie piłki, fragmenty gry w strefie boiska i gry 11 na 11 ze strefą obrony. W każdej jednostce, gdy tylko się da, przejścia po stracie i po odbiorze. Intensywnością gry steruje się przede wszystkim czasem gry i przerw, a limit kontaktów to zwykle 2–3.
Tak samo w 10 pytaniach
Ta sama oś, dwa kolory
Percentyl na tle własnej ligi w każdym sezonie. De Zerbi u góry, PZPN u dołu każdej osi; liczba obok nazwy to mediana.
Atak pozycyjny
Przejście do obrony
Obrona
Stałe fragmenty gry
sezon pierwszego treneraokno, próba cząstkowa albo okres asystentamediana0 = najmniej w lidze · 100 = najwięcej
Fazy obok siebie
Atak pozycyjny
— Z piłką: budowanie, progresja, wykończenie
Roberto De Zerbi
1. etap — budowanie
Krótkie wyjście jako reguła, nie wariant. U De Zerbiego udział długich podań jest w ostatniej trójce ligi we wszystkich kontekstach poza krótkim oknem w Tottenhamie — w czterech z nich najmniejszy w lidze. Pressing rywala jest zapraszany, a nie omijany.
Struktura z piłką
Bez piłki 4-2-3-1 albo 4-3-3 w bloku średnim: czwórka obrony, dwóch pomocników przed nią, linia czterech-pięciu z przodu, która pressuje dopiero po sygnale (podanie do bocznego stopera, do bocznego obrońcy, złe przyjęcie).
2. etap — progresja
Posiadanie wyprzedza pole karne. W każdym pełnym sezonie De Zerbiego zespół był wyżej w tabeli posiadania niż w tabeli kontaktów w polu karnym rywala: Sassuolo 2018/19 54,0% (7/20) wobec 706 (14/20), 2019/20 57,8% (3/20) wobec 901 (9/20), 2020/21 60,7% (1/20) wobec 911 (8/20), Brighton 2023/24 60,2% (4/20) wobec 1158 (6/20), Marsylia 2024/25 63,6% (2/18) wobec 910 (5/18). Piłka jest długo w nogach, a do pola karnego wchodzi rzadziej, niż sugeruje posiadanie — progresja jest cierpliwa, nie bezpośrednia.
3. etap — wykończenie
Skuteczność nie jest cechą modelu, tylko zawodników. Ten sam sposób gry dał w Brighton 2023/24 bilans goli wobec xG −3,0 (16/20) i 67,0% (3/20) zmarnowanych dużych okazji (wyższy odsetek miały tylko dwie drużyny ligi), a w Marsylii 2024/25 +8,2 (1/18) — największą nadwyżkę goli nad xG w lidze. Około połowy tej nadwyżki dał jeden zawodnik: Greenwood strzelił 21 goli przy 16,8 xG.
Narodowy model PZPN
1. etap — budowanie
Otwarcie krótko od bramkarza do środkowego obrońcy, potem budowanie przez trzech środkowych pomocników w trzech liniach z podaniem zwrotnym jako kanonem. Długie podanie to przygotowany wariant przeciw wysokiemu pressingowi albo zwartej obronie średniej, nie podstawa.
Struktura z piłką
System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.
2. etap — progresja
Piłka ma trafić do jednej z czterech przestrzeni docelowych: w pole karne, w boczny sektor obok pola karnego, w boczny sektor przed polem karnym albo w środek przed polem karnym. Droga — środkiem, bokiem, przez zmianę sektora albo atakiem bezpośrednim.
3. etap — wykończenie
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Przejście do obrony
— Po stracie: kontrpressing, pressing, zabezpieczenie
Roberto De Zerbi
Pressing i kontrpressing
Pressing nie jest tu znakiem rozpoznawczym — jest nim zaproszenie pressingu rywala. Odzyski w tercji ataku na mecz: Sassuolo 3,7 (14–15/20), 3,8 (14/20), 4,2 (11–13/20), Brighton 2023/24 4,7 (12/20) — dolna połowa albo środek ligi. Dopiero w Marsylii 2024/25 5,0 (3/18). W Sassuolo od drugiego sezonu i w Brighton posiadanie było w pierwszej czwórce ligi, odzyski wysoko — nie.
Struktura przy stracie
Po stracie krótki kontrpressing, potem powrót do bloku średniego. Odzyski w tercji ataku zwykle w środku albo w dolnej połowie ligi — Sassuolo 2019/20 3,8 (14/20), Brighton 2023/24 4,7 (12/20); wyżej w Marsylii 2024/25: 5,0 (3/18), i — w pomiarze cząstkowym, z całego sezonu — w Brighton 2022/23. xG stracone: Sassuolo 2020/21 56,2 (11/20), Brighton 2023/24 56,4 (14/20), Marsylia 2024/25 46,0 (12–13/18) — ani razu w pierwszej ani w ostatniej trójce ligi. Liczby nie pokazują po stracie takiej przewagi, jaką model ma przy piłce.
Narodowy model PZPN
Pressing i kontrpressing
Po stracie najpierw natychmiastowy atak na rywala z piłką, po odbiorze najpierw atak szybki. Obie fazy przejściowe model uznaje za kluczowe i planuje je, zanim piłka zmieni właściciela: atakując, myśli się o obronie, broniąc — o ataku.
Struktura przy stracie
Atakujemy z myślą o obronie: proporcja około 5 do 5 — pięciu zawodników w akcji, reszta asekuruje albo nie bierze w niej udziału (w zależności od sytuacji 4 do 6 albo 6 do 4). Po stracie najbliżsi atakują przeciwnika z piłką, środek odbudowuje ustawienie, obrońcy i bramkarz pilnują długiego podania.
Obrona
— Bez piłki: blok, linia, pole karne
Roberto De Zerbi
Obrona zorganizowana
Posiadanie nie zamieniło się w szczelną obronę. W żadnym z pięciu pełnych sezonów zespół De Zerbiego nie był wśród sześciu drużyn ligi, które straciły najmniej goli: gole stracone na mecz Sassuolo 1,6 (4–5/20), 1,7 (6–8/20), 1,5 (9–11/20), Brighton 2023/24 1,6 (10–14/20), Marsylia 2024/25 1,4 (9–11/18) (pozycja od największej liczby straconych). Model kontroluje mecz piłką, ale nie odcina rywalowi sytuacji.
Narodowy model PZPN
Obrona zorganizowana
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Przejście do ataku
— Po odbiorze: co dzieje się z piłką
Roberto De Zerbi
Po odbiorze
Po odbiorze zespół zatrzymuje piłkę, a nie gra od razu do przodu: udział długich podań w ostatniej trójce ligi niemal wszędzie (Brighton 2023/24 3,8% (19/20), Marsylia 2024/25 3,0% (18/18)). Odbiór ma oddać drużynie piłkę i strukturę, a nie posłużyć do kontry.
Narodowy model PZPN
Po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Stałe fragmenty gry
— Rożne, wolne, obrona stałych fragmentów
Roberto De Zerbi
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty leżą poza modelem. Udział goli ze stałych fragmentów w dorobku zespołu był w dolnej połowie ligi w czterech z pięciu pełnych sezonów: Sassuolo 17,0% (14/20), 10,1% (20/20) (najmniejszy w lidze), Brighton 2023/24 14,5% (17/20), Marsylia 2024/25 8,1% (17/18). Wyjątek to Sassuolo 2020/21 — 15,6% (10/20). Zespół strzelał gole z gry; ze stałych fragmentów — mało.
Narodowy model PZPN
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty jako wizytówka zespołu: szeroki wachlarz wariantów w ataku, w obronie najpierw wybronić, a każdy stały fragment planowany razem z przejściem — w ataku na wypadek straty, w obronie na wypadek odbioru.