Na 14 pytań o model gry i tydzień treningowy, na które obaj mają odpowiedź, odpowiadają tak samo w 5, inaczej w 9. Zbieżność 48% liczy też, jak daleko są odpowiedzi na skali. WNIOSEK
Gdzie odpowiadają inaczej
9 pytań. Pod każdym — uzasadnienie z modelu gry albo z liczb.
Nie — ten sam układ, zawodnicy tylko przesuwają się wyżej i szerzej
Częściowo — jeden zawodnik zmienia linię, reszta zostaje w ustawieniu wyjściowym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne
Ustawienie wyjściowe ze składów meczowych: 4-2-3-1 w 33 meczach z 34 w 2023/24 i w 30 w 2024/25. Czwórka obrońców, dwóch defensywnych pomocników, trzech za napastnikiem.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Przy rzucie od bramki piłka na środku pola bramkowego, środkowi obrońcy szeroko w pozycji otwartej (przodem do siebie, bokiem do bramkarza), boczni obrońcy wysoko przy liniach. Na szczycie rombu z bramkarzem i stoperami — szóstka albo, po rotacji, ósemka czy dziesiątka. Wariant: szóstka schodzi między stoperów (układ symetryczny) albo między stopera a bocznego obrońcę (asymetryczny).
Mniej niż większość drużyn
Więcej niż większość drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 0 (zakres 0–0, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Zasada, którą trener formułuje
Praca według zasad, nie według schematów; podanie zwrotne jako kanon. Liczą się jakość, tempo, kierunek i moment podania oraz przyjęcia. W strefie niskiej dokładność i odpowiedzialność, bez pojedynków; w średniej kreatywność; w wysokiej szybkość działania.
Większą niż u większości drużyn — często gramy długo
Mniejszą niż u większości — wychodzimy krótko
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 100 (zakres 100–100, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Rola długiego podania
Wariant na dwie sytuacje: rywal broni wysoko (przestrzeń za jego linią obrony) albo stoi zwarcie w obronie średniej. Grają je głównie środkowi obrońcy, nogą wiodącą, w sektor docelowy albo do zawodnika docelowego; wokół niego ustawienie do zbiórki drugiej piłki, a po jej zdobyciu szybkie przeniesienie gry za linię obrony albo do sąsiedniego sektora. Bez wysokiego napastnika — długie na wolne pole do szybkich.
Przeciętnie
Częściej niż w większości drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 36 (zakres 18–53, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Pole karne i wykończenie — Teza w jednym zdaniu
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Od razu wracamy do bloku, bez pościgu za piłką
Najbliżsi od razu atakują piłkę w miejscu straty (kontrpressing); gdy rywal wyjdzie spod nacisku — powrót do bloku
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Zabezpieczenie przy stracie
Strata jest wpisana w grę długą — drużyna od razu wraca i odbiera: odbiory PUS 23/24 15,5 (3/18), PUS 24/25 17,1 (1/18), przechwyty PUS 23/24 10,1 (3/18), PUS 24/25 10,3 (1/18) — w czołówce ligi.
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Strata → najbliżsi piłki od razu atakują rywala: najpierw odbiór, potem wybicie, na końcu opóźnienie.
- Zawodnicy w strefie środkowej odbudowują ustawienie i zamykają podania między pomocnikami; obrońcy i bramkarz, najdalej od piłki, czekają na zamiar długiego podania.
- Decyzję podejmuje najbliższy piłki: pewny odbioru — atakuje, a reszta idzie za nim; niepewny — cofa się, a pozostali razem z nim.
- Gdy reszta nie dołączy, pressujący po ustalonym czasie (np. 5 sekund) wracają do bloku. Powrót zawsze w kierunku własnej bramki: najpierw zabezpieczenie środka, potem pozycje.
- Bez piłki, z bloku średniego: skok do pressingu na sygnał — podanie rywala do bocznego obrońcy, do bramkarza albo w tył, złe przyjęcie, niedokładne podanie, odwrócenie się z piłką.
Więcej niż większość drużyn
Mniej niż większość drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 100 (zakres 100–100, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Pressing i przejścia — Faul w pressingu
Model konsekwentnie wymaga obrony bez faulu: przerwanie akcji faulem albo wybiciem oddaje rywalowi czas na uspokojenie gry i decyzję, kiedy wznowić. Faul taktyczny pojawia się tylko jako zagrożenie dla własnego ataku szybkiego — zawodnik, który odwraca się z piłką, daje rywalowi okazję, by przerwać akcję.
W bloku średnim albo niskim, blisko własnego pola karnego
W bloku średnim
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Czwórka obrońców i dwóch defensywnych pomocników przed nią; ofensywni pomocnicy wracają do linii pomocy — 4-4-1-1 albo 4-5-1 w obronie. Linia stoi nisko, blisko pola karnego.
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Bazowa wysokość to blok średni: aktywna obrona zaczyna się, gdy rywal wprowadzi albo poda piłkę w strefę 15 metrów przed i za linią środkową. Środkowi obrońcy decydują o wysokości skrócenia pola i o momencie cofania. Obrona niska — między łukiem pola karnego a linią środkową, z cierpliwym czekaniem na podanie między linie albo za obronę; obrona wysoka — na połowie rywala, tylko w określonych momentach meczu.
Częściej niż w większości drużyn
Rzadziej niż w większości drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 100 (zakres 100–100, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Faza obronna — Teza w jednym zdaniu
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Małe gry zadaniowe i gry z bramkami
Forma bez rywala (ścisła), do tego małe gry i gry z bramkami
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura jednostki treningowej — Teza w jednym zdaniu
Jednostka wokół gry długiej, kontaktu i stałych fragmentów: gra w małych polach z pojedynkami, długie podanie i druga piłka, dośrodkowanie po zgraniu, gra pod rywala, stałe fragmenty. Stały fragment ma osobny blok w większości jednostek.
Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki
Każdy środek treningowy ma odniesienie do gry. Ćwiczenie buduje się stopniowo: forma ścisła — żeby pokazać rozwiązania, potem wybór spośród nich, potem gry z przeciwnikiem: gry pozycyjne na utrzymanie piłki, fragmenty gry w strefie boiska i gry 11 na 11 ze strefą obrony. W każdej jednostce, gdy tylko się da, przejścia po stracie i po odbiorze. Intensywnością gry steruje się przede wszystkim czasem gry i przerw, a limit kontaktów to zwykle 2–3.
Tak samo w 5 pytaniach
Ta sama oś, dwa kolory
Percentyl na tle własnej ligi w każdym sezonie. Tułacz u góry, PZPN u dołu każdej osi; liczba obok nazwy to mediana.
Atak pozycyjny
Przejście do obrony
Obrona
Stałe fragmenty gry
sezon pierwszego treneraokno, próba cząstkowa albo okres asystentamediana0 = najmniej w lidze · 100 = najwięcej
Fazy obok siebie
Atak pozycyjny
— Z piłką: budowanie, progresja, wykończenie
Tomasz Tułacz
1. etap — budowanie
Wyjście długie. Udział długich w celnych podaniach największy w lidze w obu sezonach, wybicia najwięcej w lidze — piłka szybko opuszcza własną połowę. To przeciwieństwo gry krótkiej: ryzyko straty blisko własnej bramki jest minimalne.
Struktura z piłką
Ustawienie wyjściowe ze składów meczowych: 4-2-3-1 w 33 meczach z 34 w 2023/24 i w 30 w 2024/25. Czwórka obrońców, dwóch defensywnych pomocników, trzech za napastnikiem.
2. etap — progresja
Do przodu długim podaniem, do pola karnego dośrodkowaniem i stałym fragmentem. Kontakty w polu karnym rywala PUS 23/24 737 (9/18), PUS 24/25 733 (15/18); duże okazje w dolnej części ligi (PUS 23/24 48 (15/18), PUS 24/25 55 (16/18)); celne dośrodkowania PUS 23/24 5,2 (4/18), PUS 24/25 4,6 (10/18) — w 2023/24 czwarte w lidze.
3. etap — wykończenie
Mało goli z gry, dużo ze stałych fragmentów. Gole na mecz PUS 23/24 1,1 (15–16/18), PUS 24/25 1,1 (12–17/18); celne strzały PUS 23/24 3,5 (16/18), PUS 24/25 3,4 (18/18) — na dole ligi. Udział goli ze stałych fragmentów najwyższy w lidze (PUS 23/24 35,9% (1/18), PUS 24/25 43,2% (1/18)).
Narodowy model PZPN
1. etap — budowanie
Otwarcie krótko od bramkarza do środkowego obrońcy, potem budowanie przez trzech środkowych pomocników w trzech liniach z podaniem zwrotnym jako kanonem. Długie podanie to przygotowany wariant przeciw wysokiemu pressingowi albo zwartej obronie średniej, nie podstawa.
Struktura z piłką
System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.
2. etap — progresja
Piłka ma trafić do jednej z czterech przestrzeni docelowych: w pole karne, w boczny sektor obok pola karnego, w boczny sektor przed polem karnym albo w środek przed polem karnym. Droga — środkiem, bokiem, przez zmianę sektora albo atakiem bezpośrednim.
3. etap — wykończenie
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Przejście do obrony
— Po stracie: kontrpressing, pressing, zabezpieczenie
Tomasz Tułacz
Pressing i kontrpressing
Bez pressingu wysoko, z odbiorem w środku. Odzyski w tercji ataku na dole ligi (PUS 23/24 2,8 (17–18/18), PUS 24/25 3,1 (16/18)), odbiory i przechwyty w czołówce. Faule najwięcej w lidze (PUS 23/24 16,3 (1/18), PUS 24/25 15,2 (1/18)), żółte kartki PUS 23/24 91 (1/18), PUS 24/25 78 (2–3/18).
Struktura przy stracie
Strata jest wpisana w grę długą — drużyna od razu wraca i odbiera: odbiory PUS 23/24 15,5 (3/18), PUS 24/25 17,1 (1/18), przechwyty PUS 23/24 10,1 (3/18), PUS 24/25 10,3 (1/18) — w czołówce ligi.
Narodowy model PZPN
Pressing i kontrpressing
Po stracie najpierw natychmiastowy atak na rywala z piłką, po odbiorze najpierw atak szybki. Obie fazy przejściowe model uznaje za kluczowe i planuje je, zanim piłka zmieni właściciela: atakując, myśli się o obronie, broniąc — o ataku.
Struktura przy stracie
Atakujemy z myślą o obronie: proporcja około 5 do 5 — pięciu zawodników w akcji, reszta asekuruje albo nie bierze w niej udziału (w zależności od sytuacji 4 do 6 albo 6 do 4). Po stracie najbliżsi atakują przeciwnika z piłką, środek odbudowuje ustawienie, obrońcy i bramkarz pilnują długiego podania.
Obrona
— Bez piłki: blok, linia, pole karne
Tomasz Tułacz
Obrona zorganizowana
Obrona w bloku, z odbiorem i faulem. Odbiory i przechwyty w czołówce ligi (PUS 23/24 15,5 (3/18), PUS 24/25 17,1 (1/18); PUS 23/24 10,1 (3/18), PUS 24/25 10,3 (1/18)), wybicia najwięcej w lidze. Bramkarz broni najwięcej w lidze (PUS 23/24 3,6 (1–2/18), PUS 24/25 3,8 (1/18)). W 2023/24 gole stracone w środku ligi (1,40 (5–8/18) na mecz), w 2024/25 najwięcej w lidze (1,90 (1/18)).
Narodowy model PZPN
Obrona zorganizowana
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Przejście do ataku
— Po odbiorze: co dzieje się z piłką
Tomasz Tułacz
Po odbiorze
Zatrzymać rywala w środku boiska, zanim dojdzie do pola karnego — odbiorem albo faulem. Po odbiorze od razu do przodu, długim podaniem.
Narodowy model PZPN
Po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Stałe fragmenty gry
— Rożne, wolne, obrona stałych fragmentów
Tomasz Tułacz
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty to główna droga do bramki. Udział goli ze stałych fragmentów najwyższy w lidze w obu sezonach (PUS 23/24 35,9% (1/18), PUS 24/25 43,2% (1/18)), gole ze stałych fragmentów drugie w lidze (PUS 23/24 14 (2/18), PUS 24/25 16 (2/18)) — przy jednej z najmniejszych liczb rzutów rożnych (PUS 23/24 149 (14/18), PUS 24/25 136 (18/18)).
Narodowy model PZPN
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty jako wizytówka zespołu: szeroki wachlarz wariantów w ataku, w obronie najpierw wybronić, a każdy stały fragment planowany razem z przejściem — w ataku na wypadek straty, w obronie na wypadek odbioru.