Na 21 pytań o model gry i tydzień treningowy, na które obaj mają odpowiedź, odpowiadają tak samo w 9, inaczej w 12. Zbieżność 65% liczy też, jak daleko są odpowiedzi na skali. WNIOSEK
Mourinho jest w grupie Europa, Vuković — w grupie Polska. Odpowiedzi oparte na liczbach to miejsce na tle własnej ligi, a ligi różnią się poziomem: ta sama odpowiedź nie znaczy tej samej wartości. WNIOSEK
Gdzie odpowiadają inaczej
12 pytań. Pod każdym — uzasadnienie z modelu gry albo z liczb.
Raz czwórką, raz trójką — zależnie od rywala albo kadry
Czwórką obrońców (np. 4-3-3, 4-2-3-1, 4-4-2)
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne
Najczęstsze pojedyncze ustawienie wyjściowe to 4-2-3-1 — w siedmiu z dziesięciu okresów: Manchester United 2016/17 i 2017/18, Tottenham w obu sezonach, Roma 2021/22 (tylko 14 z 38), Fenerbahçe i Benfica (29 z 30 meczów). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 grał najczęściej 4-3-3 (9 z 17 meczów), a Roma przeszła na trójkę stoperów — w 2021/22 różne warianty z trzema stoperami łącznie w 24 z 38 meczów, w 2022/23 3-4-2-1 w 30 z 38, jesienią 2023 3-5-2 w 15 z 20. W Fenerbahçe trójka stoperów w 13 z 36 meczów. Bez piłki z 4-2-3-1 robi się blok czterech obrońców i czterech pomocników.
Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne
Ustawienie wyjściowe ze składów: 4-2-3-1 w Legii (14 z 18 meczów), w Piaście 2022/23 (18 z 20), 2023/24 (32 z 34) i 2024/25 (26 z 34, 4-4-2 w 4). W Widzewie inaczej: 4-3-3 w 5 z 11 meczów, 4-1-4-1 w 3, trójka obrońców w pozostałych 3.
Nie — ten sam układ, zawodnicy tylko przesuwają się wyżej i szerzej
Częściowo — jeden zawodnik zmienia linię, reszta zostaje w ustawieniu wyjściowym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Dwóch stoperów, przed nimi dwóch defensywnych pomocników — czwórka za piłką, która rzadko rusza do przodu razem. Boczny obrońca po stronie piłki idzie wyżej, ten z drugiej strony zostaje bliżej stoperów. W Romie z trójką stoperów pierwszą linię tworzą trzej stoperzy, a szerokość dają wahadłowi.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Bramkarz zagrywa krótko do stopera albo długo na bok — pierwsze podania mają stoperzy i defensywny pomocnik. Dwaj stoperzy szeroko, przed nimi dwaj defensywni pomocnicy w 4-2-3-1. Jeden schodzi po piłkę, drugi zostaje wyżej. Boczni obrońcy podchodzą wysoko dopiero, gdy piłka minie pierwszą linię rywala.
Więcej niż większość drużyn
Mniej więcej tyle co rywale
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 68 (zakres 42–88, 10 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Mediana percentyla w swojej lidze: 50 (zakres 41–59, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Mniejszą niż u większości — wychodzimy krótko
Przeciętną
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 32 (zakres 6–68, 10 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Mediana percentyla w swojej lidze: 38 (zakres 35–41, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Zależy od zawodników, których mam
Boczni obrońcy
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Szerokość zależy od kadry. Celne dośrodkowania na mecz: Fenerbahçe 7,1 (1/19), Benfica 5,2 (2/18), Manchester United 2016/17 5,3 (4/20) — ale Tottenham 2,8 (19–20/20) i 2,9 (18/20). Gdy w kadrze jest skrzydłowy do pojedynków, dostaje skrzydło: Allan Saint-Maximin 3,9 (2/299), Dodi Lukébakio 3,3 (3/270) udanych dryblingów na 90 minut (Benfica: cały sezon). W Romie z trójką stoperów szerokość dawali wahadłowi — Rick Karsdorp 10 (15–16/320) stworzonych dużych okazji.
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Szerokość daje boczny obrońca, a skrzydłowi schodzą do środka. W Piaście 2023/24 najwięcej podań kluczowych w zespole miał prawy obrońca Arkadiusz Pyrka (58 (6/423)) — w wyjściowym składzie w 32 meczach. Celne dośrodkowania: PIA 22/23 okno 4,5 (7/18), PIA 23/24 5,0 (6/18), PIA 24/25 4,5 (11–12/18), WID 25/26 okno 5,0 (12/18).
Częściej niż w większości drużyn
Przeciętnie
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 79 (zakres 58–94, 5 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Mediana percentyla w swojej lidze: 50 (zakres 24–76, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Krycie strefowe — przesuwamy się pozycyjnie względem piłki i kierujemy rywala w określone przestrzenie
Mieszane — część zawodników wychodzi na wskazanych rywali, reszta zamyka strefy
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Sygnał do pressingu: piłka u rywala w bocznym kanale — ta strona naciska, środek zamknięty.
- Napastnik zasłania podanie do defensywnego pomocnika rywala; nie biegnie do stopera.
- Po odbiorze pierwsze podanie do przodu, najwyżej cztery podania i około ośmiu sekund do strzału.
- Napastnik w chwili odbioru na linii ostatniego obrońcy, skrzydłowi szeroko; jeden pomocnik zostaje za piłką.
Pressing i przejścia — Przebieg po stracie
- Strata → najbliższy zawodnik opóźnia, reszta wraca do bloku.
- Rywal rozgrywa przed blokiem → napastnik zamyka podanie do środka, ofensywni pomocnicy kryją defensywnych pomocników rywala.
- Podanie rywala do boku albo złe przyjęcie → skrzydłowy i boczny obrońca podchodzą, defensywny pomocnik zamyka podanie do środka.
- Odbiór → do ofensywnego pomocnika w półprzestrzeni albo od razu do napastnika.
W bloku średnim albo niskim, blisko własnego pola karnego
W bloku średnim
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Średni albo niski blok czterech obrońców i czterech pomocników, linie blisko siebie — około 10 metrów między obroną a pomocą. Blok przesuwa się do strony piłki: boczny obrońca po stronie piłki wychodzi do rywala, ten z drugiej strony dosuwa do stopera i tworzy trójkę. Wysokości linii statystyki meczowe nie podają.
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Linia obrony na wysokości około 35 metrów od własnej bramki, blok w środkowej tercji. Przy dośrodkowaniu stoperzy w polu bramkowym, defensywny pomocnik na wysokości punktu karnego.
Rzadziej niż w większości drużyn
Przeciętnie
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 26 (zakres 0–95, 10 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Mediana percentyla w swojej lidze: 35 (zakres 29–41, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Od razu gra do przodu — chcemy strzelić, zanim rywal się ustawi
Zależy od sytuacji: gdy rywal zostawił przestrzeń albo odbiór był wysoko — atak; inaczej spokojne posiadanie
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Odebrać w środkowej strefie i od razu grać do przodu. Najwyraźniej w Romie: posiadanie 51,3% (10/20) i 48,3% (12/20), odzyski w tercji ataku 4,2 (14–15/20) i 3,8 (14/20), a duże okazje 90 (2–3/20) i 93 (2–3/20) — drużyna bez piłki i bez wysokiego pressingu, która tworzy sytuacje po odbiorze.
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Odebrać piłkę, gdy rywal zagra do boku albo źle przyjmie — wtedy cała linia podchodzi. Bez sygnału blok czeka. Po odbiorze wysoko — od razu strzał; po odbiorze w bloku — piłka do defensywnego pomocnika i spokojne wyjście.
Osobnym ćwiczeniem: odbiór i od razu szybki atak z limitem czasu albo podań
W grach pressingu i przejść — atak po odbiorze jest częścią gry (np. gol zaraz po odbiorze punktowany wyżej)
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Ćwiczenie — Kontra 4v3 w 8 sekund · M−3
Po odbiorze strzał w najwyżej 8 sekund i 4 podaniach.
Reguła: Faza 1: trener rzuca piłkę obrońcy — pierwszy kontakt to przyjęcie, drugi to podanie do przodu (12 powtórzeń). Faza 2: najwyżej 4 podania i 8 sekund od odbioru; brak strzału = strata. Faza 3: te same zasady w pełnej grze. Napastnik w chwili odbioru na linii ostatniego obrońcy, jeden pomocnik zostaje za piłką. Gol w mniej niż 6 sekund liczy się podwójnie.
Ćwiczenie — Pressing na sygnał · M−3
Ruszyć całą linią na sygnał — podanie do boku, podanie do tyłu, złe przyjęcie — i odebrać piłkę wysoko.
Reguła: Pressing bez sygnału = punkt dla rywala. Odbiór po sygnale i strzał w 8 sekund = 2 punkty.
Przeciętna
Większa niż w większości drużyn
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Mediana percentyla w swojej lidze: 50 (zakres 0–95, 5 okresów jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Mediana percentyla w swojej lidze: 94 (zakres 94–94, 2 okresy jako pierwszy trener). 0 = najmniej w lidze, 100 = najwięcej; od 67 w górę — „więcej”, do 33 — „mniej”.
Tak samo w 9 pytaniach
Ta sama oś, dwa kolory
Percentyl na tle własnej ligi w każdym sezonie. Mourinho u góry, Vuković u dołu każdej osi; liczba obok nazwy to mediana.
Atak pozycyjny
Przejście do obrony
Obrona
Stałe fragmenty gry
sezon pierwszego treneraokno, próba cząstkowa albo okres asystentamediana0 = najmniej w lidze · 100 = najwięcej
Fazy obok siebie
Atak pozycyjny
— Z piłką: budowanie, progresja, wykończenie
José Mourinho
1. etap — budowanie
Bez stałego wzorca, ale też bez długiej piłki jako planu. Udział długich w celnych podaniach w żadnym z dziesięciu okresów nie był w czołowej szóstce ligi; celne podania i posiadanie — między 3. a 12. miejscem, nigdy pierwsze. Pierwsze podania należą do defensywnych pomocników, nie do stoperów.
Struktura z piłką
Najczęstsze pojedyncze ustawienie wyjściowe to 4-2-3-1 — w siedmiu z dziesięciu okresów: Manchester United 2016/17 i 2017/18, Tottenham w obu sezonach, Roma 2021/22 (tylko 14 z 38), Fenerbahçe i Benfica (29 z 30 meczów). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 grał najczęściej 4-3-3 (9 z 17 meczów), a Roma przeszła na trójkę stoperów — w 2021/22 różne warianty z trzema stoperami łącznie w 24 z 38 meczów, w 2022/23 3-4-2-1 w 30 z 38, jesienią 2023 3-5-2 w 15 z 20. W Fenerbahçe trójka stoperów w 13 z 36 meczów. Bez piłki z 4-2-3-1 robi się blok czterech obrońców i czterech pomocników.
2. etap — progresja
Do pola karnego bliżej, niż sugeruje posiadanie. W pięciu pełnych sezonach duże okazje zawsze w czołowej szóstce ligi i nigdy niżej niż miejsce w posiadaniu: Manchester United 76 (4–5/20) i 78 (6/20), Roma 90 (2–3/20) i 93 (2–3/20), Fenerbahçe 143 (2/19). Najwyraźniej w Romie — drugie miejsce w dużych okazjach przy posiadaniu 51,3% (10/20) i 48,3% (12/20). Kontakty w polu karnym rywala: 1055 (5/20), 961 (6/20), 993 (5/20), 855 (9/20), 1136 (2/19) — też nigdy niżej niż posiadanie.
3. etap — wykończenie
Gole z liczby sytuacji, nie ze skuteczności. Odsetek zmarnowanych dużych okazji w czołowej piątce ligi w trzech z pięciu pełnych sezonów: Manchester United 2016/17 65,8% (3/20), Roma 63,3% (2/20) i 67,7% (5/20). Roma miała xG 66,2 (2/20) i 58,6 (4/20), a gole na mecz tylko 1,60 (8–10/20) i 1,30 (9–11/20) — gole minus xG −7,2 (19/20) i −8,6 (18/20). Odwrotnie w Manchesterze United 2017/18 (53,8% (14–15/20) zmarnowanych) i w Fenerbahçe (gole minus xG +9,5 (2/19)).
Aleksandar Vuković
1. etap — budowanie
Budowanie bez ryzyka, ale bez wybijania na ślepo. Piłka idzie przez defensywnego pomocnika, który gra krótko albo długo na stronę; drużyna nie trzyma piłki dla samego posiadania.
Struktura z piłką
Ustawienie wyjściowe ze składów: 4-2-3-1 w Legii (14 z 18 meczów), w Piaście 2022/23 (18 z 20), 2023/24 (32 z 34) i 2024/25 (26 z 34, 4-4-2 w 4). W Widzewie inaczej: 4-3-3 w 5 z 11 meczów, 4-1-4-1 w 3, trójka obrońców w pozostałych 3.
2. etap — progresja
Do przodu bokiem i przez ofensywnych pomocników, bez długiego utrzymania piłki. W pierwszym pełnym sezonie Piasta dużo wejść w pole karne (767 (5/18) kontaktów) i odzyski w tercji ataku 4,9 (2/18) — drugie w lidze. W drugim sezonie kontakty w polu karnym spadły do 753 (14/18).
3. etap — wykończenie
Gole z gry to najsłabsza część modelu. W pełnych sezonach Piasta gole strzelone PIA 23/24 1,10 (15–16/18), PIA 24/25 1,10 (12–17/18) — w dolnej połowie ligi — i drugi w lidze udział goli ze stałych fragmentów (PIA 23/24 31,6% (2/18), PIA 24/25 37,8% (2/18)). Więcej goli tylko w Legii (1,72 (5/18)).
Przejście do obrony
— Po stracie: kontrpressing, pressing, zabezpieczenie
José Mourinho
Pressing i kontrpressing
Pressing sytuacyjny, nie stały. Odzyski w tercji ataku na mecz w pełnych sezonach: od 5,2 (2/19) w Fenerbahçe do 3,8 (14/20) w Romie 2022/23; Manchester United 4,1 (6/20) i 3,9 (7–9/20). Stałe jest to, co po odbiorze: duże okazje w każdym pełnym sezonie w czołowej szóstce ligi i nie niżej niż posiadanie (Progresja).
Struktura przy stracie
Po stracie powrót do bloku, nie pościg. Odzyski w tercji ataku nie są stałą cechą: Manchester United 4,1 (6/20) i 3,9 (7–9/20), Roma 4,2 (14–15/20) i 3,8 (14/20), Fenerbahçe 5,2 (2/19) na mecz. Stałe są mało stracone gole: w ośmiu z dziesięciu okresów drużyna miała jedną z sześciu najlepszych obron ligi (Manchester United 0,8 (19/20) i 0,7 (19–20/20) na mecz, Benfica 0,8 (16/18); miejsce liczone od najwięcej straconych). Wyjątki: Manchester United jesienią 2018 1,7 (5/20) i Roma jesienią 2023 1,2 (11–12/20) — oba okresy skończyły się zmianą trenera.
Aleksandar Vuković
Pressing i kontrpressing
Pressing na sygnał, nie stały. W Piaście mało odbiorów i przechwytów (PIA 23/24 13,1 (15/18), PIA 24/25 13,1 (18/18); PIA 23/24 7,9 (17/18), PIA 24/25 7,9 (16/18)), ale w pierwszym pełnym sezonie odzyski w tercji ataku 4,9 (2/18) — drugie w lidze. W Widzewie odbiór agresywniejszy: odbiory 17,1 (2/18), faule 16,4 (1/18) — najwięcej w lidze.
Struktura przy stracie
W Piaście po stracie drużyna wraca do bloku: przechwyty PIA 23/24 7,9 (17/18), PIA 24/25 7,9 (16/18) — w dolnej trójce ligi, odbiory PIA 23/24 13,1 (15/18), PIA 24/25 13,1 (18/18). W Widzewie odbiór agresywniejszy: przechwyty 8,6 (3/18), odbiory 17,1 (2/18), faule 16,4 (1/18) — najwięcej w lidze.
Obrona
— Bez piłki: blok, linia, pole karne
José Mourinho
Obrona zorganizowana
Najpierw nie przegrać. Gole stracone na mecz wśród sześciu najmniejszych w lidze w ośmiu z dziesięciu okresów (pozycja liczona od najwięcej straconych): Manchester United 0,80 (19/20) i 0,70 (19–20/20), Tottenham 1,15 (15–16/20) i 1,16 (15/20), Roma 1,10 (15–16/20) i 1,00 (17/20), Fenerbahçe 1,10 (16–17/19), Benfica 0,77 (16/18). Porażek mało: Benfica w 30 meczach ligowych bez porażki — jedyna taka drużyna w lidze, Fenerbahçe 4 w 36 (2/19 od najmniejszej liczby), Manchester United 2016/17 5 w 38 przy 15 remisach — najwięcej remisów w lidze.
Aleksandar Vuković
Obrona zorganizowana
Obrona średnim blokiem, który nie dopuszcza do strzału. W Piaście 2022/23 najmniej straconych goli w lidze (0,65 (18/18) na mecz), w 2023/24 najwięcej czystych kont (14 (1/18)), w Widzewie gole stracone 0,73 (16–17/18) na mecz. Bramkarz bronił mało: PIA 22/23 okno 1,8 (18/18), PIA 23/24 2,1 (17/18), PIA 24/25 2,5 (16–17/18), WID 25/26 okno 2,0 (17–18/18).
Przejście do ataku
— Po odbiorze: co dzieje się z piłką
José Mourinho
Po odbiorze
Odebrać w środkowej strefie i od razu grać do przodu. Najwyraźniej w Romie: posiadanie 51,3% (10/20) i 48,3% (12/20), odzyski w tercji ataku 4,2 (14–15/20) i 3,8 (14/20), a duże okazje 90 (2–3/20) i 93 (2–3/20) — drużyna bez piłki i bez wysokiego pressingu, która tworzy sytuacje po odbiorze.
Aleksandar Vuković
Po odbiorze
Odebrać piłkę, gdy rywal zagra do boku albo źle przyjmie — wtedy cała linia podchodzi. Bez sygnału blok czeka. Po odbiorze wysoko — od razu strzał; po odbiorze w bloku — piłka do defensywnego pomocnika i spokojne wyjście.
Stałe fragmenty gry
— Rożne, wolne, obrona stałych fragmentów
José Mourinho
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty nie są stałą cechą modelu — zależą od kadry. Roma miała drugi w lidze udział stałych fragmentów w golach: 28,8% (2/20) i 26,0% (2/20). Manchester United 2016/17 — przy podobnej liczbie goli na mecz (1,40 (7–8/20) wobec 1,60 (8–10/20) i 1,30 (9–11/20) w Romie) — miał udział najmniejszy w lidze: 13,0% (20/20). Fenerbahçe strzelało najwięcej z pięciu pełnych sezonów (2,50 (1–2/19)), udział stałych fragmentów 17,8% (10/19).
Aleksandar Vuković
Stałe fragmenty
Stały fragment to główne źródło goli poza obroną. W obu pełnych sezonach Piasta drugi w lidze udział goli ze stałych fragmentów (PIA 23/24 31,6% (2/18), PIA 24/25 37,8% (2/18)); gole ze stałych fragmentów PIA 23/24 12 (3–4/18), PIA 24/25 14 (3–4/18) — w czołówce ligi, przy liczbie rzutów rożnych w środku (PIA 23/24 178 (9/18), PIA 24/25 160 (13/18)).