Na 17 pytań o model gry i tydzień treningowy, na które obaj mają odpowiedź, odpowiadają tak samo w 11, inaczej w 6. Zbieżność 73% liczy też, jak daleko są odpowiedzi na skali. WNIOSEK
Kompany jest w grupie Europa, PZPN — w grupie Polska. Odpowiedzi oparte na liczbach to miejsce na tle własnej ligi, a ligi różnią się poziomem: ta sama odpowiedź nie znaczy tej samej wartości. WNIOSEK
Gdzie odpowiadają inaczej
6 pytań. Pod każdym — uzasadnienie z modelu gry albo z liczb.
Tak — powstaje inny układ (np. 3-2-5 albo 2-3-5): boczny obrońca wchodzi do środka albo pomocnik schodzi do obrońców
Częściowo — jeden zawodnik zmienia linię, reszta zostaje w ustawieniu wyjściowym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kształt w posiadaniu
Bramkarz wchodzi między stoperów jako czwarty budujący. Boczni obrońcy rozchodzą się szeroko albo jeden wchodzi do środka. „Szóstka” schodzi do linii i tworzy przewagę nad dwójką napastników rywala.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu
Przy rzucie od bramki piłka na środku pola bramkowego, środkowi obrońcy szeroko w pozycji otwartej (przodem do siebie, bokiem do bramkarza), boczni obrońcy wysoko przy liniach. Na szczycie rombu z bramkarzem i stoperami — szóstka albo, po rotacji, ósemka czy dziesiątka. Wariant: szóstka schodzi między stoperów (układ symetryczny) albo między stopera a bocznego obrońcę (asymetryczny).
Wchodzi między stoperów jako dodatkowy rozgrywający
Gra krótko, ale nie jest głównym rozgrywającym
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii
4+1: bramkarz wchodzi między stoperów jako czwarty budujący; zejście „szóstki” daje przewagę nad dwójką napastników rywala.
Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii
Stoperzy z bramkarzem grają zwykle przeciw jednemu albo dwóm napastnikom rywala — przewaga liczebna w strefie niskiej. Bramkarz gra z zespołem: pokazuje się do gry i bierze udział w budowaniu, a podanie do niego idzie zawsze poza światło bramki. Gdy pressing jest mocny, stoperzy obniżają ustawienie.
Skrzydłowi
Skrzydłowy i boczny obrońca razem, na różnych wysokościach
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Dwaj skrzydłowi trzymają szerokość do końca akcji; skrzydłowy z przeciwnej strony zamyka daleki słupek. Celnych dośrodkowań Bayern miał mało — piłka wchodzi w pole karne podaniem po ziemi.
Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość
Boczny obrońca i skrzydłowy razem: w wariancie podstawowym boczni obrońcy przy liniach bocznych, skrzydłowi bliżej środka. Zasada: w zależności od miejsca piłki co najmniej jeden z dwóch po każdej stronie maksymalnie rozszerza pole gry, drugi gra na innej wysokości.
Wysoko, blisko połowy boiska
W bloku średnim
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Wysoki blok, linia obrony 40–45 m od bramki. Linia obrony wysoko, zawsze — kompaktność zespołu jest ważniejsza niż zabezpieczenie przestrzeni za plecami.
Faza obronna — Wysokość linii i bloku
Bazowa wysokość to blok średni: aktywna obrona zaczyna się, gdy rywal wprowadzi albo poda piłkę w strefę 15 metrów przed i za linią środkową. Środkowi obrońcy decydują o wysokości skrócenia pola i o momencie cofania. Obrona niska — między łukiem pola karnego a linią środkową, z cierpliwym czekaniem na podanie między linie albo za obronę; obrona wysoka — na połowie rywala, tylko w określonych momentach meczu.
Zatrzymuje piłkę i odbudowuje posiadanie
Od razu gra do przodu — chcemy strzelić, zanim rywal się ustawi
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Kompany pressuje po to, żeby odzyskać piłkę i znowu ją mieć — nie po to, żeby zaatakować. Counter-press jest końcem akcji obronnej i powrotem do posiadania, nie początkiem akcji ofensywnej.
Pressing i przejścia — Po co odzysk — co dzieje się z piłką po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Gry pozycyjne, ronda i fragmenty gry
Forma bez rywala (ścisła), do tego małe gry i gry z bramkami
Uzasadnienie obu odpowiedzi
Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki
Każde ćwiczenie ma przewagę liczebną i ma kierunek: 5v2, 4v2+2, 11v9. Zawodnik ma rozpoznawać przewagę, a nie wygrywać pojedynki; kierunek sprawia, że utrzymanie piłki nie jest celem samym w sobie.
Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki
Każdy środek treningowy ma odniesienie do gry. Ćwiczenie buduje się stopniowo: forma ścisła — żeby pokazać rozwiązania, potem wybór spośród nich, potem gry z przeciwnikiem: gry pozycyjne na utrzymanie piłki, fragmenty gry w strefie boiska i gry 11 na 11 ze strefą obrony. W każdej jednostce, gdy tylko się da, przejścia po stracie i po odbiorze. Intensywnością gry steruje się przede wszystkim czasem gry i przerw, a limit kontaktów to zwykle 2–3.
Tak samo w 11 pytaniach
Ta sama oś, dwa kolory
Percentyl na tle własnej ligi w każdym sezonie. Kompany u góry, PZPN u dołu każdej osi; liczba obok nazwy to mediana.
Atak pozycyjny
Przejście do obrony
Obrona
Stałe fragmenty gry
sezon pierwszego treneraokno, próba cząstkowa albo okres asystentamediana0 = najmniej w lidze · 100 = najwięcej
Fazy obok siebie
Atak pozycyjny
— Z piłką: budowanie, progresja, wykończenie
Vincent Kompany
1. etap — budowanie
Wyjście podaniem, nie wybiciem — najmniej wybić w lidze w trzech kontekstach: Burnley 2022/23 (Championship), Bayern 2024/25 i 2025/26 (Bundesliga).
Struktura z piłką
Czwórka obrony, „szóstka” i „ósemka”, „dziesiątka” w półkorytarzu, dwóch skrzydłowych i napastnik.
2. etap — progresja
Kompany zamienia posiadanie na obecność w polu karnym. Kontakty w szesnastce rywala, duże okazje i xG czyta się jako łańcuch: więcej obecności w polu karnym → więcej dużych okazji → wyższe xG.
3. etap — wykończenie
Kompany zamienia posiadanie na obecność w polu karnym, a obecność — na duże okazje. W Bayernie ten łańcuch działał w obu sezonach; w Burnley w Premier League ta sama idea dała najmniej dużych okazji w lidze.
Narodowy model PZPN
1. etap — budowanie
Otwarcie krótko od bramkarza do środkowego obrońcy, potem budowanie przez trzech środkowych pomocników w trzech liniach z podaniem zwrotnym jako kanonem. Długie podanie to przygotowany wariant przeciw wysokiemu pressingowi albo zwartej obronie średniej, nie podstawa.
Struktura z piłką
System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.
2. etap — progresja
Piłka ma trafić do jednej z czterech przestrzeni docelowych: w pole karne, w boczny sektor obok pola karnego, w boczny sektor przed polem karnym albo w środek przed polem karnym. Droga — środkiem, bokiem, przez zmianę sektora albo atakiem bezpośrednim.
3. etap — wykończenie
Jak najszybciej do strzału, z pola karnego jako głównego miejsca zakończenia. W ostatniej tercji model dopuszcza improwizację i szuka gry 1 na 1; strzał z dystansu jest możliwy, ale z pola karnego pada zdecydowanie więcej bramek.
Przejście do obrony
— Po stracie: kontrpressing, pressing, zabezpieczenie
Vincent Kompany
Pressing i kontrpressing
Counter-press jako konieczność wynikająca z ustawienia: model zostawia pięciu zawodników wysoko, więc po stracie muszą atakować piłkę tam, gdzie są.
Struktura przy stracie
Przy stracie zostaje linia budowania; pięciu z przodu pressuje od razu w miejscu straty. Bayern w obu sezonach miał odzyski w tercji ataku w czołówce ligi.
Narodowy model PZPN
Pressing i kontrpressing
Po stracie najpierw natychmiastowy atak na rywala z piłką, po odbiorze najpierw atak szybki. Obie fazy przejściowe model uznaje za kluczowe i planuje je, zanim piłka zmieni właściciela: atakując, myśli się o obronie, broniąc — o ataku.
Struktura przy stracie
Atakujemy z myślą o obronie: proporcja około 5 do 5 — pięciu zawodników w akcji, reszta asekuruje albo nie bierze w niej udziału (w zależności od sytuacji 4 do 6 albo 6 do 4). Po stracie najbliżsi atakują przeciwnika z piłką, środek odbudowuje ustawienie, obrońcy i bramkarz pilnują długiego podania.
Obrona
— Bez piłki: blok, linia, pole karne
Vincent Kompany
Obrona zorganizowana
Obrona przez posiadanie: Bayern 2024/25 miał najmniej xG straconego w Bundeslidze i jednocześnie najmniej wybić i interwencji bramkarza.
Narodowy model PZPN
Obrona zorganizowana
Obrona aktywna, nigdy pasywna: celem jest odbiór piłki, nie wybicie, a broni cały zespół od napastnika po bramkarza. Punktem wyjścia jest obrona średnia w strefie 15 metrów po obu stronach linii środkowej; obronę wysoką i niską model traktuje jako odmiany na określone sytuacje.
Przejście do ataku
— Po odbiorze: co dzieje się z piłką
Vincent Kompany
Po odbiorze
Kompany pressuje po to, żeby odzyskać piłkę i znowu ją mieć — nie po to, żeby zaatakować. Counter-press jest końcem akcji obronnej i powrotem do posiadania, nie początkiem akcji ofensywnej.
Narodowy model PZPN
Po odbiorze
Po odbiorze celem jest bramka — w deficycie czasu, ale przy komforcie przestrzeni. Pierwsze podanie ma być dokładne i najlepiej do przodu: w kolejności preferencji do dziewiątki, potem do dziesiątki i dalej; partnerzy dalej od piłki od razu rozszerzają pole gry. Atak szybki najkrótszą drogą do bramki albo najpierw środkiem, z wyborem boku później. Gdy atak szybki jest niemożliwy — atak pozycyjny. Piłki nie wolno stracić w sektorze, w którym się ją odebrało.
Stałe fragmenty gry
— Rożne, wolne, obrona stałych fragmentów
Vincent Kompany
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty nie wynikają z modelu gry — to osobna decyzja organizacyjna, którą da się podjąć w dowolnym momencie. W drugim sezonie Kompany'ego w Bayernie liczba goli ze SFG wyraźnie wzrosła przy tym samym modelu.
Narodowy model PZPN
Stałe fragmenty
Stałe fragmenty jako wizytówka zespołu: szeroki wachlarz wariantów w ataku, w obronie najpierw wybronić, a każdy stały fragment planowany razem z przejściem — w ataku na wypadek straty, w obronie na wypadek odbioru.