Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne

Najczęstsze ustawienie wyjściowe: 2016/17 4-1-4-1 (16 z 38 meczów), od 2017/18 do 2021/22 4-3-3 (od 23 do 36 meczów w sezonie). W 2022/23 obok 4-3-3 (17) trójka stoperów w 3-2-4-1 (13), w 2023/24 i 2024/25 4-2-3-1 i 3-2-4-1 na zmianę (17 i 15, 15 i 11). W 2025/26 4-1-4-1 (16) i ani razu trzech stoperów w składzie wyjściowym. Przy piłce drużyna i tak przechodzi do 3-2-5 albo 3-2-4-1 — boczny obrońca albo stoper wchodzi do środka obok defensywnego pomocnika.

Struktura i ustawienie — Ustawienie nominalne

System główny 1-4-3-3: czterech obrońców w linii, trzech środkowych pomocników, dwóch skrzydłowych i napastnik. Środek pola w trzech wariantach — z jedną szóstką, z dwiema szóstkami i dziesiątką albo z szóstką i dwiema ósemkami. System alternatywny 1-4-2-3-1, który w obronie przechodzi w 1-4-4-1-1 albo 1-4-5-1. Od 2019 roku młodzieżowe reprezentacje grają też wariantem z trójką środkowych obrońców 1-3-5-2 (w obronie najczęściej 1-5-3-2): szerokość dają wahadłowi, budowanie zaczynają boczni z trójki stoperów. Model traktuje go jako uzupełnienie 1-4-3-3, a system dobiera się do zawodników.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu

Przy piłce 3-2-5 albo 3-2-4-1: trzech z tyłu (dwóch stoperów i boczny obrońca albo trzech stoperów), przed nimi dwóch w środku — defensywny pomocnik i boczny obrońca wchodzący do środka (Zinczenko, Cancelo) albo stoper (Stones w 2022/23). Z przodu pięciu, po jednym w każdym pionowym pasie: dwóch skrzydłowych przy linii bocznej, dwóch pomocników w półpasach, napastnik w środku.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Struktura w posiadaniu

Przy rzucie od bramki piłka na środku pola bramkowego, środkowi obrońcy szeroko w pozycji otwartej (przodem do siebie, bokiem do bramkarza), boczni obrońcy wysoko przy liniach. Na szczycie rombu z bramkarzem i stoperami — szóstka albo, po rotacji, ósemka czy dziesiątka. Wariant: szóstka schodzi między stoperów (układ symetryczny) albo między stopera a bocznego obrońcę (asymetryczny).

Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii

Przewaga liczebna w pierwszej fazie: bramkarz gra jako jedenasty w polu. Ederson od 2017/18 (w pierwszym sezonie Claudio Bravo i Willy Caballero); czystych kont 12 (7–8/20) w 2016/17 i 18 (2/20) w 2017/18. Przed nim stoper albo defensywny pomocnik z najwięcej celnymi podaniami w lidze: Otamendi 85,7 (1/297) w 2017/18, Stones 84,2 (1/294) w 2018/19, Rodri 102,9 (1/317) w 2023/24.

Budowanie — wyjście spod pressingu — Skąd przewaga w pierwszej linii

Stoperzy z bramkarzem grają zwykle przeciw jednemu albo dwóm napastnikom rywala — przewaga liczebna w strefie niskiej. Bramkarz gra z zespołem: pokazuje się do gry i bierze udział w budowaniu, a podanie do niego idzie zawsze poza światło bramki. Gdy pressing jest mocny, stoperzy obniżają ustawienie.

Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość

Szerokość dają skrzydłowi przy linii bocznej, ale dośrodkowań nie ma dużo: celne dośrodkowania na mecz od 3,1 (18/20) w 2020/21 do 5,4 (2/20) w 2019/20. Najczęściej jeden na jeden: Jérémy Doku najwięcej udanych dryblingów na 90 minut w lidze w 2023/24 (4,9 (1/307)) i 2024/25 (6,4 (1/303)), drugi w 2025/26 (4,2 (2/321)). Duże okazje tworzy pomocnik w półpasie, nie skrzydłowy: Kevin De Bruyne 24 (1/276) w 2016/17, 33 (1/302) w 2019/20, 31 (2/307) w 2022/23.

Struktura i ustawienie — Kto daje szerokość

Boczny obrońca i skrzydłowy razem: w wariancie podstawowym boczni obrońcy przy liniach bocznych, skrzydłowi bliżej środka. Zasada: w zależności od miejsca piłki co najmniej jeden z dwóch po każdej stronie maksymalnie rozszerza pole gry, drugi gra na innej wysokości.

Pressing i przejścia — Przebieg po stracie

• Strata → najbliżsi trzej zawodnicy zamykają piłkę w kilka sekund; reszta zamyka najbliższe podania.
• Jeśli odbioru nie ma — faul taktyczny daleko od własnej bramki albo powrót do bloku.
• Pressing od bramkarza rywala: napastnik odcina jednego stopera, skrzydłowi idą na boczne strefy, pomocnik wychodzi do defensywnego pomocnika rywala.
• Krótkie podania przy budowaniu są warunkiem pressingu: drużyna jest blisko siebie w chwili straty.

Pressing i przejścia — Przebieg po stracie

• Strata → najbliżsi piłki od razu atakują rywala: najpierw odbiór, potem wybicie, na końcu opóźnienie.
• Zawodnicy w strefie środkowej odbudowują ustawienie i zamykają podania między pomocnikami; obrońcy i bramkarz, najdalej od piłki, czekają na zamiar długiego podania.
• Decyzję podejmuje najbliższy piłki: pewny odbioru — atakuje, a reszta idzie za nim; niepewny — cofa się, a pozostali razem z nim.
• Gdy reszta nie dołączy, pressujący po ustalonym czasie (np. 5 sekund) wracają do bloku. Powrót zawsze w kierunku własnej bramki: najpierw zabezpieczenie środka, potem pozycje.
• Bez piłki, z bloku średniego: skok do pressingu na sygnał — podanie rywala do bocznego obrońcy, do bramkarza albo w tył, złe przyjęcie, niedokładne podanie, odwrócenie się z piłką.

Faza obronna — Wysokość linii i bloku

Wysoka linia obrony, w fazie ataku blisko linii środkowej; za pressingiem defensywny pomocnik i dwóch stoperów, często trzech — boczny obrońca w środku zostaje jako zabezpieczenie. Po stracie najbliżsi naciskają od razu; jeśli piłki nie da się odebrać, faul taktyczny daleko od własnej bramki albo powrót do bloku 4-4-2 / 4-1-4-1.

Faza obronna — Wysokość linii i bloku

Bazowa wysokość to blok średni: aktywna obrona zaczyna się, gdy rywal wprowadzi albo poda piłkę w strefę 15 metrów przed i za linią środkową. Środkowi obrońcy decydują o wysokości skrócenia pola i o momencie cofania. Obrona niska — między łukiem pola karnego a linią środkową, z cierpliwym czekaniem na podanie między linie albo za obronę; obrona wysoka — na połowie rywala, tylko w określonych momentach meczu.

Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki

Każde ćwiczenie ma pasy albo strefy i licznik przewagi: kto jest wolny i gdzie. Nie ma biegania bez piłki — kondycję buduje rondo i gra na małym polu.

Struktura jednostki treningowej — Zasada, która przechodzi przez wszystkie bloki

Każdy środek treningowy ma odniesienie do gry. Ćwiczenie buduje się stopniowo: forma ścisła — żeby pokazać rozwiązania, potem wybór spośród nich, potem gry z przeciwnikiem: gry pozycyjne na utrzymanie piłki, fragmenty gry w strefie boiska i gry 11 na 11 ze strefą obrony. W każdej jednostce, gdy tylko się da, przejścia po stracie i po odbiorze. Intensywnością gry steruje się przede wszystkim czasem gry i przerw, a limit kontaktów to zwykle 2–3.